Кіріспе

Даниялық суретші Лориц Андерсен Ринг (15 тамыз 1854 – 10 қыркүйек 1933) – 20 ғасырдың басындағы Данияның ең маңызды суретшілерінің бірі, ол Данияда символизм мен әлеуметтік реализмді дамытуға бастама берді. Дания мәдениетінің шедеврлерінің бірі саналатын «Роскильде фьордындағы жазғы күн» атты картинасы 2006 жылғы Дания мәдениетінің канонына қосылды.

Өмір

Ринг Лориц Андерсен ретінде Оңтүстік Зеландиядағы Ринг атты ауылда дүниеге келген. Рингтің ата-анасы дөңгелек жасаушы және ағаш шебері Андерс Олсен (1816–83) және фермердің қызы Йоханне Андерсдаттер (1814–95) болды. 1869 жылы ол суретшінің шәкірті болды, себебі оның үлкен ағасы әкесінің шеберханасын мұраға алуға тиіс болды. 1873 жылы Копенгагенде жұмыс істеп жүргенде Лауриц сурет салу сабақтарына қатысуға шешім қабылдады. Екі жыл жеке оқудан кейін ол 1875 жылы Дания өнер академиясына қабылданды және суретші П. С. Кройермен қысқа ғана уақыт оқыды. Академия оған ешқашан толыққанды қанағаттандырмады және классикалық пәндердегі қатаң оқытуды ұнатпады. Италиядан оралғаннан кейін ол әріптесі Сигрид Кэхлермен бірге суреттер сериясын жасауға кірісті. Ол керамика өнері шебері Герман Кэхлердің қызы болды. 1896 жылы Ринг Кэхлерге үйленді, ол сол кезде 21 жаста (ал ол 42 жаста) болды. Карребексминде бірге тұрған жұбайлар 1923 жылы 49 жасында қайтыс болғанға дейін үш балаға ие болды. 1900 жылы Париждегі Дүниежүзілік көрмеде "Бақ есігіндегі суретшінің әйелі" (I Havedøren, 1887) картинасы үшін қола медаль алды. Біраз уақыт ол Хедехузеніне жақын, Бальдерсброндеде ескі мектеп ғимаратында тұрды, кейін ол тағы бір суретші, Людвиг Финнің үйіне айналды. Ринг осы қалалардан бірнеше сурет жасады. 1913 жылға қарай Ринг Данияның өнер қауымдастығының көрнекті мүшесі және Шарлоттенборг көрмелерінің цензуралық комиссиясының мүшесі болды. Ол Роскильдедегі Санкт-Йоргенсбьергте үй салдырып, фиордқа қарап тұрды – өмірінің соңғы он жылын осында өткізіп, 1933 жылы қайтыс болды. Рингтің қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, автор Питер Герц оның өмірбаянын жариялады, онда Рингтің өмірі мен шығармашылығын былай қорытындылады: "Оның өнері оның өмірі мен мәні ретінде сақталады: терең тереңдіктегі тыныш су". Ринг "алму" (халық) өнерінің даниялық дәстүріне сүйенді, мысалы, Дж. Т. Лундбайдың еңбектері, бірақ Пол Гоген, Жан Франсуа Рафаэлли және Жан Франсуа Милле сияқты модернист суретшілердің ықпалын да қамтыды. Алғашқы зерттеулер Рингті реалист немесе символист ретінде қарастырудың дұрыс екендігі туралы пікірталас тудырды, бірақ кейінгі зерттеушілер оның шығармасының екі аспектісі де бірдей маңызды және бір-бірін толықтырады деген консенсусқа келді. Рингтің әйелі Сигрид Кэхлердің суреті оған деген оның сүйіспеншілігін көрсететін нәзік символдармен оралып тұрады, мысалы, оның басының үстіндегі мюрт бұтақтары, ежелгі гректерде Афродитаның символы және Данияда үйлену тойында қалыңдыққа тағу үшін қолданылады. Суретші ретінде Ринг өзінің қарапайым тегінен ешқашан алыстамады, керісінше, оны өзінің басты тақырыбы етіп, ауыл өмірінің шындығын бейнеледі. Бұл, мысалы, оның "Астық жинаушылар" (Axsamlere, 1887) картинасында көрінеді, ол ауылдағы кедейлердің өсірудің индустриялық әдістерінен қалған астықты қалай жинап алатынын көрсетеді, бұл мотивті алғаш рет Милле танытқан. Оның көптеген суреттері Оңтүстік Зеландияның ауыл өмірі мен пейзаждарын бейнелейді, Præstø-дан Næstved-ке дейін. Пейзаж суреттерінде ол психологиялық символизмге де сүйенді, пейзаждарға сыртқы әлемнен тыс мистика мен "көрнекі көңіл-күй қоспаларын" енгізді. Бұл стиль "анти-натурализм" деп сипатталды. Рингтің атеистік көзқарасы Ж. П. Якобсен сияқты авторлардың және заманауи өрбу идеяларының әсерінен пайда болды, ал оның суреті өмір мен өлім күштеріне қарама-қайшы келетін мотивтер мен символизмді зерттей бастады. Тіпті ауыл еңбекшілерін бейнелегенде де Ринг әрдайым терең символдық және абстрактілік мағыналармен ойнады, сондықтан оның "Жас орақшы" (I Høst, 1884) еңбегі тек жұмысшы адамды ғана емес, оның үлгісі болған ағасын да бейнелемейді, бірақ піскен жүгеріні кескен қыранмен бейнеленген өмір циклына айналады. Рингтің өмірдің жағымсыз шындықтарымен үнемі айналысуы бір сыншыны оны "Қорқыныштының елшісі" деп атауға мәжбүр етті. Басқалары сентиментальді емес реализмге деген талпынысты Рингтің атеистік өмірлік ұстанымының көрінісі деп түсіндірді. Ринг өзінің 40 жасқа толған күні "Өмір қысқа – өнер ұзақ" деп әзіл айтқан.

Сақинаның мотивтері

Оның барлық шығармасы дәстүрге байланыстылық пен заманауилық рухы арасындағы қақтығысты көрсетеді. Оның көптеген суреттерінде келіп-кетулер мен табалдырықтар бейнеленген: есікте, терезеде немесе теміржол торабында күту мен аттану арасындағы кеңістік. Кейде бір суретте бірнеше мотивтік айналым кездеседі, мысалы, "Рунестен вед Роскильде Ландевейд" суретінде табалдырық та, жол да мотивтік айналым ретінде бейнеленген.

Ауылдық жұмысшылардың суреттері

Эрик Хеннингсен мен Х. А. Брендекильде сияқты Л. А. Ринг ауылдық еңбекшілердің әлеуметтік реалистік бейнелерін салған, бірақ Хеннингсеннің «Жараланған жұмысшы» және Брендекильденің «Топтық» картиналарындай көзге түспейді. Ринг әлсіздерге аяныш сезімін тудыруға немесе оларға көңіл жарылық іздеуге тырыспайды. Ринг жұмысшылардың бірнеше монументальді бейнелерін жасады, мысалы, 1885 жылғы «Егін жину», сондай-ақ 1885 жылғы «Дренаж құбырларын қазушылар», 1891 жылғы «Сёндерсё көлінің жанындағы су құбыры жұмысшылары», 1892 жылғы «Кірпіш зауыты жұмысшылары, Ладби кірпіш зауыты» және 1910 жылғы «Егін шабушысы». Барлық картиналар шамамен 185 x 111,5 см үлкен форматта салынған, тек «Дренаж құбырларын қазушылар» картинасы кішірек форматта – 142,5 x 111,5 см. Барлық картиналарда жоғары көлденең сызық бар және Рингтің дінге сенбеуіне сәйкес, адамдар аспанға қарай биіктеп тұрмайды. Керісінше, олар жерде қалып, айналағы ортадан түс сіңіреді.

Өлім

1886 жылы ағасы қайтыс болғаннан кейін және 1895 жылы Италиядан оралғанға дейін Ринг өлім туралы ойлармен шұғыл айналысты, және бұл оның мотивтер әлемінде, сондай-ақ пейзаж және фигуралы суреттерінде де із қалдырды. 1893-95 жылдар аралығында Италияға саяхат еткен кезде Ринг "dødedans" (өлім биі) суретін салуды жоспарлаған. Бірақ бұл идеядан бас тартылып, оның орнына "Efter solnedgang, "Nu skrider Dagen under, og Natten vælder ud" суретіне енгізілді, ол Рингтің өлімді суреттегі мотив ретінде қарастыруының шегіне жеткенін көрсетеді.

Жол

Рингтің өнерінде жол мен бағыт қайта-қайта келетін тақырыптар. Бұған қоса, арналар, өзендер, теңіз шығанақтары, ашық теңіз және көпірлер, теміржол, телефон сымдары сияқты заманауи элементтер де негізгі мотивтер ретінде пайдаланылады. Жолдар көзді суреттерге жетелеп, одан қайта шығарады, бұл – адам өмірінің символы.

Келесі:

Ринг көбінесе есіктер мен терезелерді табалдырықтар ретінде қолданады. Табалдырық суреттерінің кейбірінде бейнеленген адам есік немесе терезе алдында сыртқы әлеммен байланыс орнатуға асыға күтіп, тартыншақтық танытады. Басқа мотивтерде бұл өлімге дейінгі соңғы табалдырық болып келеді, мысалы, "Den syge mand" және "På kirkegården i Fløng" картиналарында көрінеді. Тағы бір табалдырық мотиві – ескі мен жаңаның кездесуі, мысалы, "Темір жол күзетшісі" және "Рунестен ве Роскилде Ландевей" еңбектерінде.

Бейнелеу

Ринг ерекше пейзаждарды суреттеді, бірақ карьерасының басында оның өнерінде пейзаж жанры басым болған жоқ. 1887 жылға дейін оның репертуарындағы шамамен 90 туындының ішінде 10-ы ғана пейзаж болды. Бірақ 1888 жылдан бастап 1933 жылы қайтыс болғанға дейін оның өндірісінің үштен екі бөлігін пейзаж суреттері құрады.

Қабылдау және көрмелер

1951 жылдан бері Рингтің туындылары 150-ден астам мақала, газет, журнал және кітапта сипатталған. Сонымен қатар, Данияда және шетелде Рингтің өнер туындыларын көрсететін бірнеше көрмелер өткізілді: 1973 жылы 46 туындыдан тұратын Дания-Швеция айналымды көрмесі, 1982-83 жылдары АҚШ-тың үш орнында "Солтүстік жарығы" көрмесі, Орддрупгаардта 100 туындыдан тұратын ірі көрме, 2003 жылы Норвегиядағы Блаафарвеверкте 42 туындыдан тұратын "Nordiske Stemninger" (Солтүстік көңіл-күйлер) көрмесі, және соңғысы ретінде 2006-07 жылдары Данияның Ұлттық галереясында (42 туынды) және Randers Kunstmuseum-да (85 туынды) "På Kanten af Verden" ("Әлем шетінде") көрмесі өтті.