Кіріспе

Британ тіл білімі маманы (1932–2020)

Сэр Джон Лайонс FBA (23 мамыр 1932 – 12 наурыз 2020) – британ тіл білімі мамасы, семантика саласында зерттеу жұмыстарын жүргізген.

Білім

Джон Лайонс Ланкаширдің Стретфорд қаласында (қазіргі Траффорд) туып өсті. Ол бастапқыда Стретфордтағы Сент-Энн католик мектебінде білім алды, содан кейін 1943 жылдың қыркүйегінде Манчестердегі Сент-Бейд колледжіне стипендия бойынша қабылданды. 1950 жылдың шілдесінде Лайонс Кембридждегі Крайст колледжіне түсіп, 1953 жылы классикалық филология бакалавры және 1954 жылы педагогика дипломын алды.

Өмір және мансап

Екі жыл теңіз күштерінде әскери қызметтен өткен соң, орыс тілін бағдарламалаушы ретінде (арнайы) оқып, 1956 жылы Кембриджге PhD студенті ретінде оралды. Оның ғылыми жетекшісі У. Сидни Аллен болды. Келесі жылы ол Шығыс және Африка зерттеулер мектебінде лекциятор болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Йель университетіне бір жылдық Рокфеллер стипендиясын алды, бірақ сол кезде Ұлыбританияда сирек кездесетін лингвистикадағы мүмкіндігі мол академиялық қызметке басымдық беріп, бас тартты. Лайонс Кембриджден Лондондағы SOAS-қа көшіп барды, онда Р. Х. Робинс оның PhD диссертациясын басқарды. 1960 жылдың жазында Лайонс машиналық аударма жобасында жұмыс істеу үшін Индиана университетіне барды; оны орыс тілі мен лингвистикадағы біліктілігі үшін таңдады. Индианада, Блумфилдтен кейінгі дәуірде, Лайонс жалпы лингвистика бойынша курстар оқыды. 1961 жылы ол Крайст колледжіне қайтып оралып, 1964 жылға дейін сабақ берді. 1965-1969 жылдары ол «Лингвистика журналының» алғашқы редакторы болды. 1964 жылдан 1984 жылға дейін Эдинбург және Сассекс университеттерінде лингвистика профессоры қызметін атқарды. Ол Кембридждегі Тринити Холлдың магистрі болды, 15 жыл қызмет етіп, 2000 жылы зейнетке шықты; ол колледждің құрметті профессоры болды. Лайонстың кіріспелік еңбектері: «Теориялық лингвистикаға кіріспе», «Чомский», «Семантика» және «Лингвистикалық семантика». Ол лингвистика студенттеріне оқыту құралы ретінде жасаған «Бонго-Бонго» деп аталатын жасанды тілдің авторы. 2000 жылы зейнетке шыққаннан кейін Францияға көшіп барды. 2020 жылдың 12 наурызында дүние салды.

Құрметтер

1987 жылы "тіл білімін зерттеуге қосқан қызметі үшін" рыцарь атағымен марапатталды. 2016 жылы Британ академиясы оған "тіл білімі саласына жасаған көрнекті өмірлік үлесі үшін" Нил және Сарас Смит медалін табыс етті.