Кіріспе

Тибуобура (айтылуы /'//t//I//b//@//b//Vr//@/ немесе /'//t//I//p//@//b//Vr//@/) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының шалқары солтүстік-батысында орналасқан қала. Ол штаттың астанасы Сиднейден шалқары орналасқан. Тибуобурға көбінесе туристер Стюрт ұлттық паркіне жол тартқанда немесе Оңтүстік Австралиядағы Иннаминкаға және Квинслендтегі Бердсвиллге бара жатқанда тоқтайды. 2023 жылғы мәлімет бойынша Тибубураның халқы 134 адамды құрайды. Тибубурадағы мүмкіндіктер шектеулі болғанымен, жанармай, тамақ және түрлі жатақ үйлерге орналасуға болады. Медициналық, стоматологиялық, ауруханалық, бөлшек сауда, механикалық және коммерциялық сияқты барлық маңызды қолдау қызметтері Брокен-Хилл қаласында орналасқан. Жаңа Оңтүстік Уэльс Ұлттық парктері және жабайы табиғат қызметі қалашықта туристік ақпараттық орталықты ұстап тұр. Сондай-ақ полиция бөлімшесі де бар. Ауылдың шығысына қарай 6 шақырым жерде әуежай бар. Брокен-Хиллден басталатын жол 2020 жылы толығымен бітіріліп, 2020 жылдың шілде айында ресми түрде ашылды.

Жергілікті тарих

Тибообура Ванкумарра аборигендерінің дәстүрлі жерінде орналасқан. 1938 жылы Тибообура мен айналасындағы аймақтың қалған абориген халқының көбі аборигендерді қорғау кеңесі тарапынан Brewarrina, Menindee және Kempsey сияқты жерлерге күштеп көшірілді.

Британдық зерттеу

Бұл аймаққа алғаш рет 1844 жылы Чарльз Стюрт басқарған еуропалық экспедиция келді. Ол Тибубураның оңтүстігіндегі Депот Гленде құрғақшылықтан алты айға тоқтады. Кейін солтүстік-батысқа қарай жол тартуға тырысты, бірақ шөл оны жеңді. 1861 жылы Бёрк пен Уиллз Карпентария шығанағына қарайғы саяхатында осы аймақтан өтті. Бёрк пен Уиллзді іздеу нәтижесінде ел мал шаруашылығы үшін ашылды.

1880-жылдардағы алтынға шабу

Альберт алтын кендеріне шабуылдан кейін (орталығы жақын маңдағы Милпаринкада) 1880 жылы Тибуобура аймағында алтын табылды. Бастапқыда бұл жер "Граниттер" деп аталған. Ол көшелерге еуропалық саяхатшылардың есімдерін қойғанмен, қала үшін бұл жердің аборигендердегі атауын ұнатқан. Сли Тибуобура аймағындағы аборигендердің салты туралы өз бақылауларын Жаңа Оңтүстік Уэльс Линней қоғамында жариялаған. Қаланың аты, көрінеуінде, абориген тіліндегі "тас үйіндісі" (Gibberburra) деген сөзден шыққан. 1884 жылы құрғақшылық болды. 1887 жылы Сли Тибуобурада 19 алтын жуу машинасы жұмыс істеп тұрғанын және Тибуобура мен оның маңында 250 адам тұрғанын хабарлады. Көп жаңбырдан кейін көшеде алтынның табылғаны айтылды.

XX ғасыр тарихы

1900 жылға қарай алтын өндіру қызметі төмендеп, оның орнына мал өсіру саласы келді. Құрғақтығына байланысты кең аумақты қой шаруашылықтары 1980 жылдарға дейін Тибообураның негізгі көзі болды, олар әлеуметтік және коммерциялық белсенділіктің көп бөлігін қамтамасыз етті. Шаһарша бір ғасырдан астам уақыт бойы қиын, тоспаланбаған жолдардың салдарынан шалқар болып келді, бірақ 4WD көліктерінің танымалдылығы мен асфальтталған жолдардың пайда болуы туризм саласы үшін ыңғайлы жағдай жасады. Соңғы жылдары музыканттар мен суретшілер, әсіресе Клифтон Пью, осы шалқар дала айманына қызығушылық танытты. Пью жиі Отбасылық қонақүйге (1882 жылы ашылған) тоқтады, онда қонақүйдің ішкі қабырғасына бірнеше сурет, салынған суреттер мен эскиздер салды.

Туристік жерлер

Құрғақ ландшафтынан басқа, басты табиғи туристік тартымдылық – қала көшелерінің жанында (тіпті арасында) тік бой көтерілетін таңғажайып гранитті тас шоқылары. Қала маңында ерте кезеңдерден қалған тарихи ғимараттар кездеседі. Жақын жерде үш штаттың – Квинсленд, Оңтүстік Австралия және Жаңа Оңтүстік Уэльс – шекарасы қиылысатын Камерон бұрышын қамтитын Стюрт ұлттық паркі орналасқан. Шекара бойындағы қаңқа қоршауы да маңызды туристік орын. Камерон бұрышында "қоныс" болғанымен, ондағы қызмет көрсетулер одан да шектеулі. Жоғарыда айтылған Отбасылық қонақ үйі мен ірілеу Тибообурра қонақ үйі (Екі қабатты қонақ үй) туристерді бір-екі ішімдікке тартып алады. Бас көшеде ашық ауадағы кинотеатр да бар.

Мұра тізімдері

Маунт Вуд станциясы – Стёрт ұлттық паркіндегі тарихи маңызы бар бұрынғы мал шаруашылығы станциясы.

Тибобура аутбактік әуе мектебі

Тибообура аутбэк мектеп-ауасы – қаланың білім беру ұйымы, ол жергілікті тұрғындармен қатар, аймақтағы жылжымайтын мүлік иелерінің балаларына да қызмет көрсетеді. 1990 жылы жобаға мақұлдағаннан кейін, 1991 жылы Тони Буш оны қашықтықтан білім беру орталығы ретінде құрды. Осыған дейін оқушылар қалада оқыды, ал шалғайдағы үйлердегі оқушылар Брокен-Хилл сияқты қалалардағы орталық мектептер арқылы білім алды. Мектептің өзі 1886 жылы ашылған. Қалада жоғары сыныптарды оқитын мектеп жоқ, балалар ең жақын жоғары мектепке 365 км қашықтыққа барады, үйде оқиды немесе пансионда оқиды. Әр семестрде шалғайдағы үйлердің оқушылары мектепте "кішкентай мектепке" қатысады. Кішкентай мектептерде әдетте тақырыптар (мысалы, қа pirateтар немесе цирк) болады және олар көңілді және білім беру шараларынан тұрады. Қаладан тыс отбасыларға жылына екі рет үйге барып, мұғалімдер мен оқушылар бір күнге үйлеріне келіп, уақыт өткізеді. 2004 жылы мектеп радио арқылы білім беруден спутниктік білім беру бағдарламасына көшті.

Климат

Тибообураның климаты ыстық шөлді климатқа (BWh) жатады, жазда температура көбінесе жоғарылайды. Қыста температура көбінесе күндіз шамамен орташа болады, бірақ түнде аяз жиі болады. Жыл бойында жауын-шашын аз мөлшерде жауады, кейдегі дауылдардан басқа. 1949 жылғы наурыз айында және 1974 жылғы қаңтар айында қалаға орташа жылдық жауын-шашыннан шамамен екі есе көп жауын жауған. 1919 жылы ең құрғақ жыл болды, онда тек жауын-шашын жауды.