Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атсипадес (грекше: Ατσιπάδες) – Батыс Криттегі миной мәдениетіне жататын тау қасиетті орнының археологиялық ескерткіші. Бұл тау үстінде орналасқан, ашық ауадағы қасиетті орын, тікелей атмосфералық құбылыстарға ұшырайтын. Оны 1985 жылы К. Новицки ашқан.
Atsipades (Greek: Ατσιπάδες) is an archaeological site of a Minoan peak sanctuary in western Crete. It is an open air peak sanctuary, situated on a mountain and open to the elements. It was discovered by K. Nowicki in 1985.
Орналасқан жері
Атсипадес (грекше: Ατσιπάδες) – батыс Критте орналасқан миной тұғырының археологиялық ескерткіші. Оның тау атауы – Атсипадес-Коракияс. Бұл ашық ауадағы тау қасиетті орны, таудың үстінде орналасқан және атмосфералық құбылыстарға ұшырайтын жер. Қасиетті орын жабық емес, ешқандай жабын немесе шатыры жоқ құрылыстың бөлігі де емес. Қасиетті орынның орналасуы, әсіресе көрінісі, сол биікке сапар шеккендер үшін маңызды рөл атқарады. Қасиетті орынның үстінен айналадағы миной елді мекендерін көруге болады.
Atsipades (Greek: Ατσιπάδες,) is an archaeological site of a Minoan peak sanctuary in western Crete, located on the top of the mountain. The peak has its own specific name, Atsipades Korakias. It is an open air peak sanctuary, situated on a mountain and open to the elements. The sanctuary isn't closed off or part of any structure with a cover or roof. The location of the sanctuary, and more specifically the view, play a significant role in the experience of those who made the journey to the top. From the top of the sanctuary, the view showed the surrounding Minoan settlements.
Атсипад Коракия
Атсипадес Коракияс екі егіз шыңмен сипатталады. Астипада күзгі күн теңелуі осы екі шыңның арасынан көрінеді. Бұл географиялық ерекшелік күннің тууы мен миной өркениетінің құрылыстары арасындағы байланысқа тікелей қатысты. Астипадағы жартас жарықтарында көбінесе жануарлардың, адамдардың мүсіндері және тостағандар сияқты құрбандық заттары табылады.
Atsipades Korakias is characterized by twin peaks. The autumn equinox at Astipades can be seen between the peaks. This geographical feature directly relates to the relationship between the rising sun and Minoan buildings. Votives, such as animal figurines, human figurines, and bowls, are often found in rock clefts at Astipades.
Жоғарғы және төменгі терраса
Вотивтер екі бөлек аймақта табылған: батыстағы жоғарғы және шығыстағы төменгі террасаларда. Жоғарғы: қасиетті орын жоғарғы террасаның шығыс жиегін құрайды. Таудың ең биік нүктесінде, көптеген ұсақ тастардың арасында дөңгелек бос кеңістік табылды. Бұл жерде батил немесе ыдыс болған деп есептеледі, ол тастарды осы жерге қойғанда немесе лақтырғанда осы бос кеңістік пайда болған. Бұл тастар аңғардағы көршілес өзеннен әкелінген, адамдар оларды жинап, осы мақсат үшін тауға көтеріп келген. Бұл жердің ерекшелігі – жартас. Жоғарғы террасадан айналаға жақсы көрініс ашылады, бірақ тау шыңы ең жақын елді мекендерді көруге кедерілді. Жоғарғы террасадан төмен түсетін жартастың жарықтары қасиетті орында маңызды рөл атқарады, әсіресе вотивтік құрбандықтар мен рәсімдерге қатысты. Осы қасиетті орында табылған вотивтік құрбандықтардың 60 пайызы осы жарықтарда кездесті. Осыдан археолог Алан Питфилд оны Аципадесте вотивтік құрбандықтар жасалған негізгі орын деп санайды, демек қасиетті орында өткен ритуалдық амалдардың маңызды бөлігі болды. Төменгі: Төменгі терраса – Аципадеске ең жақын елді мекендерді жоғарғы террасадан гөрі жақсырақ көруге болатын, кең жазық аймақ. Бұл террасаның үлкен бөлігін қасиетті орын құрайды. Жоғарғы террасадағыдай, осы террасаның жартастағы жарықтарынан қазба жұмыстары кезінде вотивтер және басқа да керамикалық бұйымдар табылды.
The votives were found in two distinct areas: the upper terrace in the west and the lower terrace in the east. Upper: The sanctuary makes up the east edge of the upper terrace. On the highest point of the mountain, there is a void circle found amongst a high concentration of pebbles. It is supposed that a baetyl or vessel was originally there which created this void when pebbles were placed or thrown there. The pebbles came from a neighboring river in the valley where the people collected the pebbles and brought them up the mountain to be used for this purpose. This location is also characterised by a cliff. The upper terrace had a good view of the surrounding area but the peak blocked the view of the closest settlements. The rock clefts that are below the drop from the upper terrace play a significant role in the sanctuary, more specifically the votive offerings and rituals that occurred. Sixty percent of the votive offerings at this sanctuary were found in the clefts. From this, the archeologist Alan Peatfield was able to categorize it as the main location where votive offerings occurred at Atsipades, and thus a main part of the ritualistic practices that occurred at the sanctuary. Lower: The lower terrace is a flat open area with a better view of the closest settlements to Atsipades than the upper terrace. The sanctuary makes up a large portion of this terrace. Similarly to the upper terrace, votives and other pottery were found in the rock clefts of this terrace during excavation.
Тарих
Атсипадес Агиос Василиос ауылының үстінде орналасқан. Оны 1985 жылы К. Новицки ашқан. 1986 жылы ол тау басындағы қасиетті орын деп жарияланды, ал 1989 жылы оны Алан Питфилд қазып зерттеді. Бұл қасиетті орын шамамен б.з.д. 2300 жылдан б.з.д. 1700 жылға дейін минойлықтар тарапынан пайдаланылған. Осы кезеңді үш нақты уақыт аралығына бөлуге болады: Ерте Миной III, Орта Миной I және Орта Миной II. Питфилд қазба жұмыстары кезінде тапқан заттар арқылы мұны анықтады. Ерте Миной III кезеңі шамамен б.з.д. 2300 жылы басталды. Орта Миной I кезеңі шамамен б.з.д. 2000 жылдан б.з.д. 1800 жылға дейін созылды. Ал соңғы кезең, Орта Миной II, шамамен б.з.д. 1700 жылы болған. Осы кезеңдердің барлығынан ыдыстар, құрбандық заттары және басқа да керамикалық бұйымдар табылды, бірақ көптеген құрбандық заттары мен керамикалық бұйымдар Орта Миной II кезеңінен кездесті. Осы жайт Питфилдті және басқа археологтарды минойлықтардың осы кезеңде басқа кез келген уақытқа қарағанда қасиетті орынды жиі пайдаланғаны туралы қорытындыға келтірді. Қасиетті орынның Орта Миной II кезеңінен кейін пайдаланылғанына ешқандай дәлел жоқ. Бұл орын минойлық тау басындағы қасиетті орын деп сипатталғанымен, екі террасаның ең төменгісіндегі жартастағы жарықтарда соңғы неолиттік керамикалық бұйымдар табылды. Осы қасиетті орынның осы үлкен уақыт аралығында белсенді пайдаланылуы минойлық тау басындағы қасиетті орын идеясының қоғамның маңызды бөлігі болғанын және ұзақ мерзімге сақталғанын көрсетеді.
Atsipades is located above the village Atsipades, Agios Vasilios. It was discovered by K. Nowicki in 1985. In 1986 it was classified as a peak sanctuary and in 1989, it was excavated by Alan Peatfield. The sanctuary was used by Minoans during a time period of around 2300 B. C. E. to 1700 B. C. E. This span of time can be categorized into three specific time periods: Early Minoan III, Middle Minoan I, and Middle Minoan II. Peatfield was able to discover this via the materials that he discovered in the sanctuary during his excavation. The Early Minaoan III period starts at around 2300 B. C. E. The Middle Minoan I period goes from around 2000 B. C. E. to 1800 B. C. E. The final period, Middle Minoan II, took place around 1700 B. C. E. Materials such as cups, votives, and other pottery were found from all of these periods, yet most votives and pottery were found from the Middle Minoan II period. This finding led Peatfield and other archaeologists to conclude that the Minoans used the sanctuary to a greater extent in that period than in any of the other periods. There is no evidence that the sanctuary was used after the Middle Minoan II period. Although the site is described as a Minoan peak sanctuary, final Neolithic pottery was found in cracks in the rock on the lowermost of the two terraces. The fact that the sanctuary was actively used during this wide range of time shows that the idea of the Minoan Peak sanctuary was an integral part of society and lasted for a great deal of time.
Дін
Аципадес ежелгі миной діни рәсімдері үшін қолданылған. Қасиетті орын бүкіл қауымға тиесілі болған, олар оны діни қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін еркін пайдалана алатын. Тау биіктеріндегі қасиетті орындар көбінесе биік шыңдарда орналасқан, себебі қауіпті жартастардың шетіне жақын аспанға көтерілу сезімі діни тәжірибеге үлес қосып, адамды құдайларға жақындастырған. Тауға бір тас немесе сыйлық ұстап шығудың ритуалдық тәжірибесі осы қасиетті орынның діни маңызын арттырған. Егіншілердің тастар мен сыйлықтарды шашу рәсімі жердің (егіншілік үшін) және үй жануарларының өнімділігін арттыру мақсатында болған. Сондай-ақ, ол қауымның денсаулық мәселелерін де шешуге бағытталған. Бұл қасиетті орынның мақсаты – емдеу екенін растайтын қыштан жасалған жануарлар, антропоморфты бейнелер мен дене мүшелерінің мүсіндері табылды. Жануарлық сыйлықтардың көп бөлігі ірі қара малдан тұрған, бұл олардың қасиетті орынды пайдаланған қоғам үшін қаншалықты құнды болғанын көрсетеді. Ірі қара мал шаруалар үшін өте маңызды болған, олар экономикалық тұрғыдан оларға тәуелді болған. Астипадада жүргізілген қазба жұмыстарынан ритуалдық от жағуға немесе тағам дайындауға орын пайдаланылғанына ешқандай дәлел табылмады, себебі күл немесе күйген материалдар жоқ.
Atsipades was used for ancient Minoan religious rites. The sanctuary belonged to the entire community, who were free to use it to serve their religious needs. Peak sanctuaries commonly were located at a high peak, since the experience of climbing close to the sky near dangerous cliff edges contributed to the religious experience and symbolically brought the individual closer to the gods. The ritualistic experience of climbing up the mountain holding a votive or pebble played a major role in the religious aspect of the peak sanctuary. The peasants' ritualistic practice of depositing pebbles and votives served the purpose of increasing the fertility both of the earth (for agriculture) and the domesticated animals. It also catered to the health concerns of the community. The clay figurines, which include animals, anthropomorphic forms, and votive limbs, corroborates the idea that this sanctuary's purpose was healing. The animal votives were mostly of cattle which shows their value to the society that used the sanctuary. Cattle were incredibly important to the peasant community which relied on them economically. Excavations of Astipades found no evidence that the site was used for burning ritual fires or the cooking of ritual meals, as there was no ash or burned materials.
Басқа қорытындылар
Қазба жұмыстары барысында киелі орында 2500 керамикалық сынық табылды. Бұл сынықтардың ішінде үш аяқтар, пышақтар, тостағандар, тоқуға арналған салмақтар және басқа да құрбандықтар болды. Қазбашылар құмыралар, кеселер, көпір тұмсықты құмыралар мен сұйықтық құю рәсімдері жоғарғы террасада болғанын көрсететін ыдыстар тапты. Ірі табақтар мен тостағандар тағамдық құрбандықтар да болғанын көрсетті.
During the excavation, 2,500 ceramic fragments were discovered in the sanctuary. These fragments included tripods, blades, bowls, weaving weights, and other offerings. The excavators found jugs, cups, bridge spouted jars, and vessels which showed that libations occurred on the upper terrace. Large dishes and bowls demonstrated that food offerings also occurred.