Кіріспе

Құдайға сыйынған Канарейка (нидерл. De Goddelijke Kanarie) – бразилиялық футбол тарихын баяндайтын Август Виллемсеннің нидерланд тілінде жазылған кітабы. Ол 1994 жылы, Бразилия жеңіске жеткен 1994 жылғы ФИФА Әлем Кубогынан бұрын жарық көрді.

Қорытынды

Кітап бразилиялық романист Роберто Драммондтың цитатымен басталады: "Әкем, Аспандағы, осы күнәкардан осы әлемдегі барлық әйелдер бас тартсын, бірақ, Раббым, Крузейро теңестіретін гол соғуға рұхсат берме. Португал тілінің кәсіби аудармашысы Август Виллемсен Бразилиядағы футбол тарихы туралы жазады, ол ойындар мен статистика жайлы ғана емес, цитата көрсеткендей, бразилиялық жанкүйерлердің футболға деген сезімдері – бір уақытта қуаныш пен азап, сондай-ақ бразилиялық қоғамда футболдың кейде керемет рөлі туралы."

Мазмұны

Виллемсен әртүрлі тарауларда клубтарды (еуропалық иммигранттар құрған, бастапқыда байлар үшін сәнді ағылшын ойыны ретінде), ойыншыларды ("Канарлар" деп атайды) және жанкүйерлерді ("азап шегушілер" – португалша: torcedor) сипаттайды. Сонымен қатар, 1958-1970 жылдары әлемді таң қалдырған бразилиялық футболға шолу жасалады, яғни Пеле және одан да артық ойыншылардың жылдары. Кітап жарық көргеннен кейін Бразилия әлем чемпионатын жеңіп алды, бұл бразилиялық футболдың екінші билік кезеңін бастады (1994 жылдан қазірге дейін). Кітапта Гарринчаның қазасынан кейін жазылған граффити суреті бар: Obrigado, Garrincha, por você ter vivido ("Рахмет, Гарринча, өмір сүргенің үшін").

Атауы туралы ойлар

1950 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Бразилия өз жерінде ойнады және финалда Маракана стадионында Уругвайға есе жіберді. Бұл "тағдырлы финал" бразилиялықтардың бір толық буыны үшін ауыр жаралы оқиға болды. 1950 жылғы команда ақ жейде киіп ойнады. Осы жаралы финалдан кейін Ұлттық құраманың жейдесінің түсі сарыға өзгертілді (көбінесе олар көк түсті жейде киеді, мысалы 1958 жылы Швецияға қарсы финалда). Сары түсті жейде кигендіктен командаға құрметпен "Канарлар" деп атайды. "The Divine Canary" кітабының атауы ойыншылардың лақап атынан және "құдайлық" сөзінен тұрады, бұл бразилиялық қоғамда футболшылардың мәртебесін көрсетеді. Атау сонымен қатар Дантенің "Құдайлық комедиясы"мен сырттай байланысты: тозақ, от және жұмақтың үйлесімі.

Кітаптың маңызы

Бұл кітап 1994 жылғы Бразилия жеңіп алған әлем чемпионатына дейін жарық көрді. Чемпионаттың өтетініне байланысты, бүкіл әлемде бразилиялық футболға деген қызығушылық қайта жанданды. Нидерландыда футбол жанкүйерлері бразилиялық футбол туралы барынша білу үшін осы кітапқа жүгінді. 1970 жылдан кейін туған көптеген адамдар күрт бразилиялық футбол сарапшыларына айналды. Спорт тілшілері 1958 жылғы шабуыл шебін жатқа білді: (Гарринча, Диди, Вава, Пеле, Загалло). "Аякс Амстердам" футбол клубына жаңа оң қанат ойыншысы келгенде, клубтың басқарушысы күмәнді пікір білдірді: "Ол маған Гарриншаны еске салады" (мүмкін, оның алкогольге деген құштарлығынан болар?). Голланд тілінде футбол жанкүйерлері бразилиялық футбол құрамасын көбінесе "Құдайлық канари" деп атайды.