Кіріспе

Любица Марич (18 наурыз 1909 – 17 қыркүйек 2003) – Югославия композиторы. Ол Иосип Штолцер Славенскийдің шәкірті болды. Ол византиялық православие шіркеу музыкасынан шабыттанды. Белград музыка факультетінің профессоры және Сербия ғылымдары мен өнер академиясының мүшесі болды. Любица Марич ХХ ғасырдың ең өзгеше серб композиторы және музыкалық жағынан ең ықпалды композитор саналады.

Өмір

Сербияның Крагуевац қаласында Павле әкесі мен Катарина Дьорджевич анасының отбасында дүниеге келген, Войвода Чолак Анта Симеоновичтің ұрпағы Любица серб музыкасының дамуына көмектесу үшін зор көркемдік және интеллектуалдық жолға шықты. Ол 1929 жылы композиция мамандығы бойынша диплом алған алғашқы серб болды. Прагадағы мемлекеттік консерваторияда ол Жозеф Суктың жетекшілігімен аспирантурада оқыды. Оқу кезінде Амстердам, Страсбург және Прага фестивальдерінде жоғары баға алды. Ол өте дарынды әйел ретінде сипатталды, ал оның музыкасын қазіргі заманғы музыканың жақтаушысы Герман Шерхен насихаттады. Оның музыкасын ең маңызды камералық ансамбльдер мен оркестрлер орындады, ал Алоис Хаба оған Прага мемлекеттік консерваториясының төрттен бір тонды музыка кафедрасында доценттік қызмет ұсынды. Екінші дүниежүзілік соғыс оның халықаралық мансабын тоқтатты, сондықтан ол өмірінің көп бөлігін Белградта өткізіп, шығармалар жазуға көбірек назар аударды. Ол сонымен қатар бейнелеу өнерімен айналысты, философиялық өлеңдер жазды, Белград музыка академиясының профессоры және Сербия ғылым және өнер академиясының мүшесі болып жұмыс істеді. Любица Марич діни емес шығармаларда Византиялық шіркеу музыкасын қолданған алғашқы композитор болды. Ол өзінің шығармаларында ортағасырлық музыканы 20 ғасырдың авангардтық тәжірибесімен үйлестіріп, философиялық мәтіндері бар туындылар жасады. Оның музыкасы постмодернизм мен минимализмнің басталуын жариялады және ол Арво Пярт пен Джон Тавенердің алдастыры болды деп есептеледі. Өмірінің соңында Любица Маричтің музыкасы Голландия, Германия және Ұлыбританияның ірі еуропалық музыкалық орталықтарында қайтадан ынтамен қабылданды. Амстердамда оның камералық музыкасы жазылған CD жарық көрді. KölnMusik қоры одан жаңа композиция жасауды тапсырды, ал Кассельдегі Furore Verlag баспасы оның барлық шығармаларының ноталарын шығарды. Оның ең көрнекті шығармаларынан тұратын CD Chandos баспасынан шықты. Любица Марич кейбір адамдардың пікірінше, 20 ғасырдың екінші жартысындағы ең өзгеше туындылардың авторының бірі.

Мұра

2009 жылы ЮНЕСКО-дағы Сербия Республикасының тұрақты делегациясы Любица Маричтің туғанына 100 жыл толуына ЮНЕСКО-ның аттасуын сұрады. «Любица Марич жоғары мақсатқа жету үшін заманауи музыканың барлық арсеналын пайдаланды. Ол жан тереңінен ашық және әсерлі тілмен сөйлейді» – осылай деп Дмитрий Шостакович Любица Маричтің музыкасын сипаттаған. Оның музыкасы мен өзіндік ерекшелігін 20 ғасырдың көптеген басқа да көрнекті суретшілері, мысалы, Барток, Лутославский, Хаба, Николас Слонимский, Герман Шрехен және Мариус Флотуис мақтады. Олардың барлығы Любица Маричтің шығармаларын 20 ғасырдың ең ұлы музыкалық туындыларының қатарына жатқызды.