Кіріспе

Юньнань провинциясындағы үш пагода ансамблі, Қытай ғибадатханасы.

Чоншен ғибадатханасының үш пагодасы – Қытайдың Юньнань провинциясының Дали ескі қаласының жанында теңқабыршалы үшбұрыштың бұрыштарында орналасқан үш жеке пагодадан тұратын ансамбль. Олар 9-шы және 10-шы ғасырлардағы Нанжао және Дали патшалықтары дәуірінде салынған. Үш пагода Дали ескі қаласының солтүстігінде орналасқан. Олар алып Каншань тауларының оныншы шыңының шығыс етегінде және ежелгі Далидің Эрхай көлінің батыс жағалауына қарап тұр.

Сипаттама

Үш пагода кірпіштен салынған және ақ балшықпен жабылыпты. Аты айтқандай, Үш пагода үш тәуелсіз пагодадан тұрады, олар симметриялық үшбұрыш құрайды. Бұл әсем, үйлесімді және сәнді стиль Қытайдың ежелгі буддалық сәулетінде бірегей, сондықтан Далиге саяхаттағанда міндетті түрде көруге тиіс. Шақырымдардың арасынан да көрінетін Үш пагода – Дали қаласының белгілі бір нышаны және Қытайдың ұлттық қазынасы ретінде таңдалған. Басты пагода, Цяньсюн пагодасы деп аталады, шамамен 823-840 жылдары Нанжао патшалығының патшасы Куан Фэнью (劝丰佑) салған делінеді. Оның биіктігі 69,6 метр (227 фут) және Қытай тарихындағы ең биік пагодалардың бірі. Орталық пагода шаршы тәрізді, он алты қабаттан тұрады; әр қабатында бірнеше қабатталған еңіс төбелер бар. Әр қабаттың әр бетінің ортасында ақ мәрмәрдан жасалған, отырған Будда мүсіні орналасқан ою-өрнектелген киіз үйі бар. Пагоданың ішкі бөлігі бірінші қабаттан сегізінші қабатқа дейін бос, 3,3 метр қалыңдықпен қоршалған қабырғалары бар. 1978 жылы ауқымды жөндеу жұмыстары кезінде алтын, күміс, ағаш немесе кристалдан жасалған мүсіндер мен құжаттарды қамтитын 700-ден астам буддалық ескерткіштер табылған. Пагоданың авторлары сол кездегі Тан әулетінің астанасы болған Чанъаньнан (қазіргі Сиань) келген деп есептеледі, және сол стильдегі, бірақ жүз жылға ескірек Кіші жабайы қаз пагодасының орналасқан жері. Қалған екі пагода шамамен жүз жылдан кейін салынған, олар Цяньсюн пагодасының солтүстік-батысы мен оңтүстік-батысында орналасқан. Олардың биіктігі 42,19 метр. Цяньсюн пагодасынан айырмашылығы, олар қатты және сегізбұрышты, он қабаттан тұрады. Әр қабаттың ортасы Будда мүсіні орналасқан киіз үйімен безендірілген. Пагодалардың артында көл орналасқан. Көрініс тоғаны деп аталатын бұл көл Үш пагоданың суретін көрсетуге қабілетті.

Тарих

Үш пагода алғашқыда жақсы ниетпен салынған. Жергілікті аңыздарға сәйкес, адамдар келгенге дейін Далиде бір кезде жылан өсіретін батпақ болған. Адамдарды қуып шығу үшін табиғи апаттарды қасақана тудырады деп сенген айдаһарлар пагодаларды құрметтегендіктен, Үш пагода айдаһарларды тоқтату үшін салынған. Үш пагода беріктігімен әйгілі; олар мың жылдан астам уақыт бойы адам жасаған және табиғи апаттарға төтеп берді. Олардың негізгі ғимараты Чоншен ғибадатханасы деп аталды және бір кезде Дали патшалығының басты ғибадатханасы болған. Ол алғашқы пагодамен бір уақытта салынған, бірақ Цинь әулеті тұсында өртенген. Кейіннен ғибадатхана 2005 жылы қайта салынды. 1515 жылдың 6 мамырында болған жер сілкінісінде Цянсунь пагодасы жарылған. Алайда, он күннен кейін болған сілкініс кезінде керемет түрде қалпына келді. Дали аймағындағы соңғы күшті жер сілкінісі 1925 жылы болған. Далидегі жүз ғимараттың тек біреуі ғана сақталып қалды, бірақ Үш пагода зақымдалмады. Орталық Цянсунь пагодасы 9-шы ғасырдың екінші жартысында (836-840 жылдар) салынған. 1979 жылы жөндеу жұмыстары кезінде мұнараның ішінде бұрынғы жөндеулердің нақты жылдарын көрсететін үш мыс тақта табылды – 1000, 1142 және 1145 жылдар.