Ройс Харт: Австралия футбол тарихындағы аңыз

Кіріспе

Австралиялық футболшы (1948 жылы туған)

Ройс Десмонд Харт (10 ақпан 1948 жылы туған) – Викториялық футбол лигасының (VFL) «Ричмонд» футбол клубында ойнаған бұрынғы австралиялық футболшы. Австралиялық футболдағы ең ұлы орталық шабуылшылардың бірі саналатын Харт, өте дарынды және батыл ойыншы болды. Ол керемет қабылдау дағдыларымен, сондай-ақ бүйірден секіріп, өткір сол аяқпен соққы беруімен ерекшеленді. Харт Австралия футбол даңқы залының тұңғыш мүшесі атанды және 2013 жылы «Легенда» мәртебесіне ие болды.

Алғашқы жылдары

Харт Тасманияның орталық бөлігінде ағасы Ланс және екі кіші қарындасы Гейл мен Шерилмен бірге өсті. Ол спортқа, әсіресе австралиялық футболға бейімделді, бұл анасын ренжітті, себебі ол бұл ойынның тым қатал екенін ойлады. Харт Кларенс орта мектебінде білім алды және футбол мен жеңіл атлетикамен айналысты. Өсу кезеңінен бұрын 15 жасқа дейінгі тасманиялық мектептер құрамасында ойнады және шамамен 20 жыл бойы орта мектептер арасында биік секіруден рекордты сақтап тұрды. Доппен ойнау оның жердегі дағдыларын жетілдіруге көмектесті, бірақ өскеннен кейін алаңда ықпалды болуға мүмкіндік алды. 1964 жылы Харт Кларенске 17 жасқа дейінгі командаға ойнауға шақырылды. Бірақ маусым кеш басталгандықтан, ол 19 жасқа дейінгі командамен жаттықты. Бірінші жылдағы ең үздік ойыншы сыйлығын жеңіп алды, содан кейін келесі маусымда ең жақсы және адал ойыншы атанды. Харт 1966 жылы VFL маусымын Рей "Слаг" Джорданның жаттықтырушылығымен Ричмондтың 19 жасқа дейінгі командасында бастады. Маусым барысында Джордан матчқа тіркелмеген ойыншыны қосып, қателік жасады. Жаза ретінде VFL 19 жасқа дейінгі команданың жартысын премьерлік ұпайларынан айырды, нәтижесінде команда финалға ілікпеді. Харт маусым соңында резервке көтерілгенге дейін 19 жасқа дейінгі команданың үздік гол соққысы болды және резервтердің ірі финалында ойнады. Матчтың соңына санаулы секундтар қалғанда, Коллингвуд бір ұпаймен алда тұрды, ал Харт қақпадан шамамен 60 метр қашықтықта допты ұстады. Ол дереу өзінің сүйікті соққысын – торпедалық соққыны голға енгізіп, Ричмондқа жеңіс сыйлады, ал сірене көп ұзамай естілді. "Тайгерлер" турнир кестесінде көшбасшылыққа ие болып, 1947 жылдан бері алғаш рет финалға қатысуға дайын тұрғанда, Харт ортаңғы жартылай шабуылшыға ауыстырылды – осы позицияда ол өзінің атын шығарды. "Тайгерлер" финалға бұрын финалда ойнаған бірде-бір ойыншысыз келді, бұл команданың әлсіз тұсы болып көрінді. Алайда, Карлтонға қарсы жартылай финалда Харт үздік ойыншы атанды және алты гол соқты. Екі аптадан кейін Ричмонд Австралия футболының классикалық матчтарының бірі саналатын Джилонгқа қарсы үлкен финалда ойнады. Харт 13 допты ұстап, 6 рет қолмен пас берді, бірақ оның есінде мәңгі сақталатын жеті допты ұстауының бірі ерекше көзге түсті. Матчтың соңғы минуттарында Харт қарсыласынан биік секіріп, Гелонгтың Рой Уэстінің берген допын ұстап алып, "Тайгерлердің" инерциясын сақтап қалуға көмектесті. Нәтижесінде, Ричмонд 9 ұпаймен жеңіске жетіп, 24 жылдық премьерлік құрғақшылықты аяқтады. Ричмондтың шабуылға баса назар аударуы және жоғары ұпай жинауы жаңа үрдіске айналды, ал бірнеше жыл ішінде ойын көбірек шабуылдық болады. Тамаша бірінші жылды аяқтау үшін Харт клубтың үздік гол соққысы атанды, жылдың жаңа ойыншысы деп танылды және Австралия мен Гейл футболы арасындағы алғашқы кездесуде Ирландияда Австралия құрамасынан ойнады.

Hart grew up in central Tasmania with an older brother, Lance, and two younger sisters, Gayle and Cheryl. He gravitated toward sports, in particular Australian football, which upset his mother, who thought the game too rough. Hart was educated at Clarence High School and participated in football and athletics. He played as a rover in the Tasmanian under 15 schoolboys team before his growth spurt, and held a junior high jumping record for about 20 years. Playing on the ball helped develop his ground skills, but he was able to exert greater presence on the field after his growth spurt. Hart was invited to Clarence in 1964 to play for the under 17s team. But because their season started late, he went and trained with the under 19s team. He went on to win the best first year player award, and then won the best and fairest the following season. Hart started the 1966 VFL season playing in the Richmond under 19s coached by Ray "Slug" Jordon. During the season, Jordon made the mistake of including an unregistered player for a match. As punishment the VFL stripped the under 19s team of half its premiership points, causing the team to miss the finals. Hart had been the leading goalkicker for the under 19s when late in the season he was promoted to the reserves and played in the Reserves Grand Final against , on a half forward flank. With just seconds to go, Collingwood led by one point when Hart took a mark about 60 metres out from goal. He promptly put a torpedo punt, his preferred kick at the time, through the goals to give Richmond the lead, and the siren sounded shortly afterward. With the Tigers on top of the ladder and heading for their first finals appearance since 1947, Hart was shifted to centre half forward, the position where he would make his name. The Tigers went into the finals without a single player who had played finals before, which seemed the only chink in the team's armour. However, in the semi final against Carlton, Hart led the way with a best afield performance and booted six goals. Two weeks later, Richmond played a Grand Final against Geelong considered as one of the classic matches of Australian football. Hart gathered 13 kicks and six handpasses but it was one of his seven marks that remains eternally etched in the memory. In the dying minutes, Hart rose above his opponent to grab the ball from a kick in by Geelong's Roy West and helped keep the momentum going the Tigers' way. In the end, Richmond hung on to win by nine points to end a 24 year premiership drought. Richmond's emphasis on attacking and kicking high scores became the new trend, and within a few years the game would be much more offense orientated. To cap an extraordinary first year, Hart won the club goalkicking award, was voted recruit of the year and represented Australia in Ireland in the first contact between Australian and Gaelic football.

Дау-жанжал, тағы бір премьерлік және сол автобиография

1968 жылы үміттер ақталмады. Жыл Харттың әскерге шақырылуымен жаман басталды, бірақ клуб оны бір жылға кейінге шегерді. Ойыншы мен клуб жыл бойы тұрақсыз өнер көрсетті, соңында команда қарқынды өсіп, финалға бір қадам жетпей қалды. Келесі жылы да осындай жағдай қайталанды, бірақ ойыншылар бірігіп, Ричмонд төртінші орынмен финалға өтті. Олар үш финалда да жеңіске жетіп, керемет қайта оралды, жеңіс байрағын оңай жеңіп алды және 1968 жылы финалға шыққанда қандай нәтижеге жетер едік деген ойға баршаны қалдырды. Харт жұлдызды ойыншы болды, алғашқы үздік ойыншы сыйлығын жеңіп алды және 1969 жылғы Аделаида фестивалінен кейін «Барлық Австралия» құрамасына енді. Бұл үлкен жетістік болды, өйткені ол Ұлттық қызметінің аясында Австралия Корольдік артиллериясында, Аделаидада орналасқан еді. Жыл ішінде ол Оңтүстік Австралияның «Гленелг» клубымен жаттықты және матчтарға қатысу үшін Мельбурнға ұшып келді. «Гленелг» Оңтүстік Австралияның ірі финалға өткенде, олар Харттан матчта ойнауын сұрады. Бұл қадам жақсы қабылданбады, әсіресе Харттың футболдың 100 минуты үшін 2000 доллар алатыны белгілі болғанда. Харт екі гол соқты, бірақ «Гленелг» 65 ұпаймен жеңіліске ұшырады. 1970 жылы Харт «Ройс Харттың тарихы» атты автобиографиясын жариялағаннан кейін көп назар аударды. Осы уақытқа дейін австралиялық футболшылардың өмірбаяндары сирек жарық көрді, әсіресе қазіргі ойыншының, оның үстіне 22 жастағы біреудің. Харт үздік ойыншылардан команда құрып, орталық шабуылға орналастырғаны үшін көп сынға ұшырады. Бірақ бұл «барлық уақыттағы ең ұлы команда» емес, керісінше Хартпен ойнағысы келетін қазіргі заманғы ең жақсы ойыншылардың командасы болды. Кітапта австралиялық футболдың болашағы туралы бірнеше ойлар қамтылған. Лига футболының дағдылары мен физикалық дайындығының жақсаруына байланысты ойыншыларға жұмыс уақытының ұзартылуы үшін лайықты төлем жасалмайтынын түсінген Харт, толық уақытты кәсібиліктің жақтаушысы болды. Ол футбол қауымдастығында бұрыннан болмаған ойыншылар одағын құруды ұсынды, бұл оның болашақты болжағандығын көрсетті. Үш жылдан кейін ғана VFL ойыншылар қауымдастығы құрылды. Харт өзінің талантын барынша пайдалану және табысқа жету үшін не қажет екендігі туралы да жазды. Кейде Харт өзін басқалармен салыстыруға мәжбүр ететін бейімділігін көрсетті. Оның командаласы Кевин Шидимен бірнеше даулы мәселелері болды. 1970 жылы финалға іліккен Ричмонд 1971 жылы үшінші орынды иеленді. Енді вице-капитан болған Харт үздік ойыншылардың екіншісі атанды, тағы да гол соққандардың көшбасшысы болды және 100-ге жуық ойын өткізді.

A let down followed in 1968. The year started badly when Hart was drafted into the army, which the club was able to defer for a year. Player and club performed in fits and starts for most of the year, before the team came roaring home, missing the finals by a whisker. A similar scenario was unfolding the following year, but the players pulled together and Richmond sneaked into the finals in fourth place. They then won all three finals to complete a remarkable turnaround, win the flag comfortably and leave everyone wondering what they might have done had they maintained concentration and made the 1968 finals. Hart had been the star player, winning his first best and fairest award, and he was made All Australian after the 1969 Adelaide Carnival. This was a remarkable effort as he was based in Adelaide with the Royal Australian Artillery as part of his National Service. During the year, he actually trained with South Australian league club Glenelg and flew to Melbourne for matches. When Glenelg made the SA Grand Final, they asked Hart to play in the match. This move wasn't well received, particularly when it became known that Hart would get $2000 for 100 minutes of football. Hart kicked two goals as Glenelg slipped to a 65 point loss. In 1970, Hart attracted major attention with the publication of The Royce Hart Story, a ghosted autobiography. Very few biographies of Australian football players had been released thus far, and never one by a current player, especially not one by somebody 22 years of age. Hart received universal criticism for naming a team of best players where he was placed at centre half forward. But the team was not a "greatest team ever", rather a team of the best contemporary players that Hart would like to play with. The book contains some perceptive opinions about the future of Australian football. As an insider who realised many players at the highest level were being poorly compensated for the increasing time commitment required for the ever improving skill and fitness standards of League football, Hart was one of the most vocal advocates of full time professionalism; in a somewhat prophetic statement, he suggested the formation of a players’ union, which up to that stage had been non existent in the football community. Just three years later, the VFL Players' Association was formed. Hart also wrote about his dedication to making the most of his talents and what it takes to succeed. At times, Hart also reveals the somewhat uncompromising attitude that could often get him offside with people. Notably, he had a number of disagreements with teammate, Kevin Sheedy. After missing the 1970 finals, Richmond finished third in 1971. Now vice captain, Hart finished second best and fairest, was again leading goalkicker and passed his century of games.

Капитандық және кейінгі мансап

Қартайған Роджер Диннің орнын басатын капитан болып тағайындалған Харт 1972 жылы тағы да керемет ойын көрсетті, үздік ойыншы атанып, Оңтүстік Мельбурнға қарсы карьерасындағы ең көп – жеті гол соқты және команданы финалға жеткізді. Харт алдын алағы финалдарда үстемдік танытты, бірақ Ричмонд Карлтонға қарсы өте нәтижелі ойында жеңілгенде, шешуші финалда жеңіліске ұшырады. Брюс Доуллға қарсы күресте Харт "Тайгерлердің" сенімсіз жеңіліске ұшырауына тосқауыл бола алмады. 1973 жылы Харт Виктория құрамасын Оңтүстік Австралияға қарсы ойында капитан ретінде жетектеді. Алайда, Харттың ер жүрекпен ойын стилі оны қинап, 15-турда сол тізесіндегі шеміршек жыртылды. Ол келесі төрт матчты өткізіп алды, тізесінің айналасындағы бұлшық еттерін күшейту үшін жаттығулар жасады. Ол толыққандай жазылып кетті. Харт 1996 жылы Австралия футбол Даңқы залына алғашқылардың қатарында енгізілді және сол жылы AFL ғасырының командасында орталық шабуылшы ретінде танылды. 2013 жылы ол Даңқ залында "Легенда" мәртебесіне ие болған 25-ші ойыншы атанды.