Кіріспе

Хамси – Шығыс Суссекс, Англияның Льюс ауданындағы ауыл және азаматтық қауым. Бұл қауым кең аумақты қамтиды және Оффэм мен Куксбридж ауылдарын да кіріктіреді. Қазіргі таңда қауымның негізгі халқы Оффэм мен Куксбриджде шоғырланған. Басты елді мекендердің төңірегінде кең далалар, шашыраңқы ескі коттедждер мен шаруашылықтар орналасқан. Жол бойындағы бұрала тоқталған, көлбеу қауымдық жолдар, ескі тікұшақ қатарлары, ағаштар, гүлді жиектер мен арналар велосипедшілердің арасында танымал және Даунс тауларының әдемі көрінісін ұсынады. 2011 жылғы халық санауы бойынша қауымда 632 адам тұрды.

Хамси (ауыл)

Хамси ауылының өзі Леуестен солтүстікке қарай үш миль (5 шақырым) жерде, Басты Меридианда орналасқан. Ол Леуес пен Форест Роу арасындағы A275 тас жолынан жақын жерде, бірақ тас жол Хамси ауданынан Оффэм мен Куксбридж арқылы өтеді. Оузе өзенінің шалғынды далаларының арасындағы көрнекті ортағасырлық бұрынғы шіркеу – Ескі Санкт-Петер (қазіргі Қауымдық шіркеу) орналасқан. Хэмси кесімінде (ескі Оузе су жолының бөлігі), жартастың мойнында, гүлденген Хэмси Плейс шаруашылығының ескі амбарлары бірнеше тұрғын үйлерге айналдырылған, сондай-ақ Канада қаздары бар үлкен жаңа көл жасалған. Осы жерден Ескі Санкт-Петер шіркеуімен аяқталатын жол басталады. Солтүстік-батыста, су тасқыны алабының жиегінде, үлкен үйлер тобы орналасқан, оның ішінде үлкен ауылдық үй – Хамси Хаус та бар. Халықтың ішкі қозғалысы және сол кездегі ең ірі иелік (Кумбе Плейс) орталық назарының өзгеруі Оффэм ауылында жаңа шіркеу салу туралы шешімге (1859 жыл) әкелді (бұл шіркеу де Санкт-Петерге арналған).

Оффэм

"Офм" деп айтылатын бұл ауыл Льюестен солтүстікке қарай A275 тас жолының бойында орналасқан. Мұнда Blacksmiths Arms пабы және 1840 жылдары Ескі Санкт-Петер шіркеуінің орнына салынған "жаңа" Санкт-Петер шіркеуі бар. Оффэмде екі ерекше ғылыми маңызы бар жер орналасқан: Клейтоннан Оффэмге дейінгі тік жар және Оффэм батпақтары. Батысында Оффэмде екі әктас карьері бар, оларды жаңадан өсіп келе жатқан бұталы ормандар қоршап тұр. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл әктас карьерлері мал жаюға пайдаланылған, ал бұрынғы иелері осы аймақты басқаруға күш салған. Басқарылатын әктас карьерлері бай биоәртүрлілікке және көптеген сирек түрлерге ие болған, сонымен қатар жергілікті тұрғындар демалу және жабайы кемпинг жасау үшін пайдаланған. Соңғы кезде әктас карьерлері басқарылмай қалғандай, ал шөптесін жерлердің көп бөлігі бұталарға айналды. Қазір бұталар өте бай биоәртүрлілікке ие Оффэмнің қос бостолына, шұңқырдың солтүстік-батыс жағынан күшті еніп жатыр. Солтүстік әктас карьерінде жабайы кемпинг жасағандарға 20 000 фунт айыппұл салынатыны туралы ескерту белгілері ілінген. Бұл жағдай жергілікті тұрғындар мен табиғатты қорғаушылардың наразылығын тудырды, бірақ бұл жер әлі де өте әдемі, мұнда орхидеялар мен шырақ құрттарын кездестіруге болады.

Куксбридж

Куксбридж теміржол станциясының маңында орналасқан, онда бастауыш мектеп және Rainbow пабы бар. Куксбридж атауы алғаш рет 1590 жылы жазылған, және бұл есімді 1543 жылы Хамсиде тіркелген отбасынан шыққан болуы мүмкін. Дегенмен, халық ауыз әңгімелерінде бұл ауыл Симон де Монфорттың 1264 жылы Льюс шайқасына бара жатқан әскерлеріне көпірден тамақ дайындаған аспаздардың есімімен аталған деседі. Әскерлер жақын жердегі Флетчингтен келді, олар Генрих III-ті жеңу жолында түнді дұға тілеп өткізді. 18 және 19 ғасырларда жол Оффхэм мен Уайч Кросс жол төлеміне бағынышты болды. 1847 жылы Куксбриджге теміржол келген соң, қызметкерлер станцияның артуымен байланысты көлік қозғалысының ұлғаюына алаңдап, 12 қазанда Льюсте өткен отырысында Куксбриджде жол төлемін (ақылы жол) орнатуға келісті. Ол Достық залдың қасында салынды. Кониборо паркі, Куксбридж, іс жүзінде Баркомб ауданында орналасқан.

Белгілі аймақтар

Хамси приходы үлкен. Оның солтүстігінде Чейли және Баркомб приходтары, шығысында Рингмер, оңтүстігінде Льюс және Сент-Энн Вэнс, ал батысында Сент-Джон Вэнс приходтары орналасқан. Егістік жердің көп бөлігі Кониборо иелігіне тиесілі. Топырағы өте құнарлы. Алувий, Өзен террасалары және Бор бас қабаттарының үстінде, Төменгі Бор, Голт, Төменгі Гринсэнд немесе Уилден саз топырағында жақсы егін өседі. Хамси маңындағы шалғынды жерлердің көбі жақсартылған немесе өңделген, бұл бір дақылды өсіруге қолайлы, бірақ биологиялық әртүрлілікке немесе жергілікті түрлерге емес. Дегенмен, Хамси Loop-ының жағалауында сирек кездесетін қабықты жемісті су дропворты (2012 жылы тіркелген) және басқа да әдемі гүлдер өсетін архаикалық шалғынды жерлердің шағын бөліктері сақталған. Оффэм және Хамси шіркеулерінде, Дроувтің солтүстік жағалауында, Кумбе плантациясының төменгі бөлігінде және плантация мен Кумбе ортасында одан да көп архаикалық шалғынды жерлерді табуға болады. Уэлден желісі темір жолы, Хамси арқылы Оузе өзенінің батыс жағалауымен өтетін, Хамси Loop-ын пайдалануды жоспарлаған, бірақ жұмыс тоқтатылып, Loop ашылмады. Екі станция арасындағы қызметтерді қайта іске қосу туралы ұсыныс Хамси Loop-ын пайдалануды көздейді, бірақ Оузе өзені құратын су-жер дәлізінің табиғи сұлулығы осындай дамудан қауіп көреді. Льюестен Укфилдке дейінгі басты темір жол желісі де Феникс Коузвей жолы мен құрылыс жобаларына кедергі келтіреді.

Ормандық жерлер

Қазіргі Хэмси шалғынының ауданы Домсдей кітабында тіркелген 200 акрлық шалғынға ұқсас, бірақ оның көп бөлігі жоғалып кеткен. Парохияның оңтүстігінде орман аз қалды, бірақ бұрын Хамсиде жалпы пайдалануға берілген жер болған. Қайта орналастырылып жатқан қоршауларды ескермей, Талли Веллс шаруашылығының шығысында бірнеше ерекше емен ағаштары сақталған. Куксбриджтің солтүстігіндегі аймақ, Оңтүстік Чейлиге жақын болғанымен, әлі де Хэмси парохиясына жатады. Онда сирек кездесетін төрт ежелгі орман бар. Бұл орманды жерлерде көптеген ежелгі орманның белгілері бар түрлер өседі. Бичи Вуд – ең жақсысы. Ол Беверн өзенінің батыс жағында орналасқан, онда жабайы сервиз, кеуекті емен және краб алма ағаштары кездеседі. Орман "құрметті, көлеңкелі және тыныш, тек желде биік емендердің шыңдары сызылып тұрады" деп сипатталған. Нортенд ағысы Хэмси және Баркомб парохияларының солтүстік-оңтүстік шекарасында, ал Беверн ағысы Хэмси және Чейли парохияларының солтүстік-оңтүстік шекарасында жатыр.

Оффэм батпақтары

Оуз және Оффэм төбелерінің арасында Оффэм батпағы орналасқан, ол Пелл деп те аталады. Бұл Оуз өзенінің батысындағы 39,1 гектар (97 акр) аумақты құрайтын, биологиялық маңызы бар ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын жер. Оған Пеллбрук каналы, оның солтүстігіндегі Пеллз деп аталатын аймақ, сондай-ақ каналдың оңтүстігіндегі және темір жолдың шығысындағы батпақты жерлер кіреді. 1989 жылы бұл жерге, оның ірі қара бақалар популяциясының көптігіне байланысты SSSI статусы берілді. Көктемнің әр жылы бақалар орманнан үлкен топта көшіп келетін.

Жазық және төменгі жер

Парафияның оңтүстігінде жер Суссекс Даунсқа қарай көтеріледі. Бұл Клейтоннан Оффэмге дейінгі жардың соңғы (немесе бірінші) бөлігі, солтүстікке қарайтын және 10 шақырымға созылған, ерекше ғылыми маңызы бар деп танылған жер.

Оффэм төбесі

Оуз өзенінің жартасы бойымен және Оффэм төбесінің айналасында қолданыстан шыққан сазды шұңқырлар тізбегі орналасқан. Бұл аймақ тау велосипедшілері, пикникке шығушылар, серуендеушілер және гүлдерді, күнды және тыныштықты жақсы көретін барлық адамдар үшін құнды. Көптеген сазды шұңқырлар өнеркәсіптік пайдаланудан бұрын пайда болған, ал олардың үстінде қойдың жіңішке түйірлі шөбісі өсіп, оларға ерекше сипаттар мен байлық сыйлаған. Ал "Чалк Пит Инн" мейрамханасының үстіндегі шұңқыр XIX ғасырда белсенді пайдаланылған. Мейрамхананың сыртындағы Оффэм жолы, тік құламадан өтіп, шұңқырдан алынған сазды Оуз өзеніне тікелей жеткізетін кемелерге жеткізген. Бұл кейінгі георг дәуіріндегі шұңқырдың сипаты ескі карьерлерден мүлдем өзгеше. Бұл шұңқырдың альпілік тік жарларынан айырмашылығы, ескі шұңқырлар солтүстік жағынан жақын орналасқан Даунлендке біте қалады. Бұрын олар сол Даун жайылымдарының бір бөлігі ретінде мал жайылымына пайдаланылған, сондықтан ара, пирамида, дақтанған және тіпті мускус орхидеялары, сондай-ақ жыланның буглосы, шайтанның тісі және кішкентай гүлді тәтті бұталар кездеседі. Тұрқында өте көп мүк пен сирек кездесетін мүктер мен лишайниктер, мысалы, Pleurochaete squarrosa және Cladonia pocillum таба аласыз. Бұл ескі карьерлердің оңтүстік жағындағы, "Чалк Пит Инн" шұңқырының оңтүстігінде орналасқан шұңқыр, ең көнелерінің бірі болуы мүмкін, себебі онда тосқауыл, жылқының бұршақ және тас гүлі сияқты белгілі түрлер кездеседі. Аймақтағы биологиялық әртүрлілікке қарамастан, мал жаюдың тоқтауы осы байлықтың жылдан жылға азаюына себеп болып отыр. Коттонеастер, жиде, сикомор, күл және басқа да бұталардың теңіздері екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ашық шөппен жабылған өзен жартастарында және Оффэм төбесінің беткейінде кеңінен тараған. Бұл процеске толық нүкте қойылса, Оуз аңғарының әдемі көрінісі мен ерекше жануарлар әлемі үшін көптеген адамдар бағалайтын бұл аймақ жойылады, бірақ оны мал жаюға пайдаланса, сақтап қалуға болады. Оффэм төбесінде неолиттік кезеңдегі бекіністің жартысы сақталған, бірақ қазір оның жер бетінде ешқандай белгісі жоқ. Қалған бөлігі саз шұңқырының қазу жұмыстары кезінде жойылған. Бекініс пен жабық су қоймасының арасында үш оба бар, бірақ оларды тығыз өсімдіктердің арасында табу қиын. Көптеген басқа су қоймалары сияқты, жабық су қоймасында да тас гүлі, цистус көбелегі және ескі құмырсқалардың көптеген қоныстары бар жақсы Даун жайылым флорасы кездеседі.

Оффэм Даун

Оффэм Дауы – жергілікті тұрғындар "Бақытты аңғар" деп атаған ерекше орын, Клейтоннан Оффэм жарқабатының шығыс жағында орналасқан. Аңғардың беткейлері жылдың кез келген мезгілінде біртүрлі өсімдіктерге толы. Көктемде сүтқұрт, сиырлеген және ұсақ дала қымызы гүлдейді. Жаздың ортасында шырақтар мен жалпақ жапырақты көкбауырлар кездеседі. Шығанақта Сассекс рапионының гүлдері құлпырады, ал кейінірек – құлпынай гүлдерінің қалың жамылғысы жайнайды. Мұнда қышқыл топырақты жерлер де бар, оларда әдетте тас даласында сирек кездесетін, мысалы, ормандық жалбыз және Bryum rubens, Pleurochaete squarrosa сияқты ерекше мохтар өседі. Күзде ескі шалғынды саңырауқұлақтар, оның ішінде түрлі құмшақтар, жер тілдері, маржан саңырауқұлақтары мен қызғылт жемісті саңырауқұлақтар кездеседі. Виктория дәуірінде Оффэм төбесінде лавандин өсіп, оған "Кіші Шотландия" деген лақап ат берілген. Оффэмнен аңғарға қарай көтерілетін екі жолды ежелгі босталы бар. Флетчингтен келгеннен кейін, Симон де Монфорт басқарған лондондық әскерлер Льюс шайқасы күні таңертең осы босталымен көтерілген деп есептеледі. Олар қазір Кумбе плантациясының бір бөлігін алып жатқан төбеге жетіп, көтерілісшілердің сол қанатын құрады. Жақсы қаруланбаған және жаттығудан өтпеген олар роялистердің атты әскерімен жардан төмен қарай шашырап кетті, ал атты әскер тым алға кетіп, де Монфорттың басқа әскерлері Льюеске шайқасып, жеңіске жетті. Егер екі жүз жылдықтың басында табиғатты қорғаушылардың әрекеті болмаса, Оффэм Дауындағы жағдай мүлдем басқаша болуы мүмкін еді. Бұл жер SSSI-ның бөлігі болғанымен, 1997 жылы фермер трактормен өңделетін жердің көп бөлігін зығыр өсіру үшін жыртуға ниеттенген, оған Еуропалық Одақтан қорғалған жерлерде де үлкен субсидиялар қарастырылған. Англия табиғаты өкілдері өз билігін пайдаланбады, ал фермер жыртуға кірісті. Табиғатты қорғаушылар жыртуға кедергі келтіруге тырысты, бірақ фермер түнде қайта оралды. Содан кейін күрес күшейді, табиғатты қорғаушылар демонстрациялар ұйымдастырды, жерге лагерь құрып, "жыртылған" жерді қайта жабуға кірісті. Жергілікті тұрғындар да көптеп жиналды. Бақытымызға орай, шайқас жалпы сайлау кезінде болды, сондықтан консерваторлар мен лейбористер өзінің табиғатты қорғауға деген бейілділігін көрсету үшін бәсекелесіп, ерекше жартасты сақтап қалды. Бұл аймақта әлі де бай көне шалғынды жерлердің фрагменттері сақталған, әсіресе беткей солтүстікке қарай бұрыла бастаған жерде. Мұнда бақалар, аралар және тіпті құстар ұялайтын орхидеялар кездеседі, сондай-ақ, шұрайлы жайылымдардың кішкентай бөліктері бар. Күзде шайыр шашақ саңырауқұлақтары мен 21 түрлі ескі шалғынды саңырауқұлақтардың түрлері саналды. Блэккэптің бастапқы атауы Гарри тауы болған сияқты, ал қазір Гарри тауы деп аталатын төбе Леуес Бикон деп аталды.

Құрлық портының төменгі жағы

Ландпорт Боттом, Льюеске жақын, бірақ Хэмси қауымында, 1296 жылғы деректерге сәйкес, орта ғасырлық өзен арқылы өтетін жер болған. Льюес кеңесі 110 акр жерді сатып алды, негізінен жауапсыз қысқы жыртудан туындаған топырақ эрозиясын тоқтату мақсатында. Лэндпорт Форк тұсында үш әдемі оба бар. Полигонға айналған карьерде үлкен көл бар, онда қазылған үйректер мен үлкен шоқырлы қаз мекендейді, жаз айларында көптеген майшаяқтар оның үстінде ұшып, оларды жеу үшін су бетін сызып өтетін қарлығаштарға азық береді. Көлдің оңтүстігінде "жалындаған қызыл жусан" кірпіш зауытын Килн Вудтан бөліп тұрады. Жақында бұл аймақ тұрғын үйлер салу үшін қайта құрылымдалуға келісім берілді.