Кіріспе

Жапон адмиралы (1885–1944)

Минеичи Кога (古賀 峯一) – Жапон маршалы, адмиралы және Жапон Императорлық Әскери-теңіз флотының Біріккен флотының бас қолбасшысы.

Ерте өмір және мансап

Кога 1885 жылы Сага префектурасының Нишимацуура ауданындағы Арита керамика орталығында дүниеге келген. Ол Жапон Императорлық Әскери-теңіз академиясының 34-ші сыныбына қабылданды және 1906 жылы 176 курсанттың арасында 14-ші орынды иеленді. Ол «Мацусима» жапондық крейсерінде мичман болып қызмет етті. Ол Гонолулу, Хило, Веллингтон, Брисбен, Палм аралы, Квинсленд, Батавия, Сингапур, Мако, Циндао, Порт-Артур, Дайрен, Чемулпо, Чинкай, Пусан және Кагосимаға жасалған ұзақ қашықтықтағы навигациялық оқу круизіне қатысты. Қайтып келгеннен кейін ол прапорщик болып тағайындалды және «Катори» жапондық линкорға, содан кейін «Отова» және «Сума» жапондық крейсерлеріне бекітілді. Суб-лейтенант ретінде ол «Соя» жапондық крейсерінде және «Аки» жапондық линкорында, ал 1911 жылдан бастап лейтенант ретінде «Касима» жапондық линкорында қызмет етті. Жапонияның Әскери-теңіз колледжін бітіргеннен кейін, Кога 1917 жылы лейтенант-командир болып тағайындалды және жағалаудағы штабта қызмет етті. 1920 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста ешқандай әрекетке қатыспаған Кога Францияда резиденциялық офицер болып тағайындалды. 1922 жылы ол «Китаками» жапондық крейсерінің аға офицері ретінде отанға оралды. 1926 жылдың 1 желтоқсанында капитандыққа көтерілгеннен кейін, Кога қайтадан Францияға жіберілді, онда ол 1928 жылдың 1 қарашасына дейін Парижде әскери-теңіз атташесі болып қызмет етті. 1930 жылы Жапонияға қайта шақырылып, Йокосука Әскери-теңіз базасының басшысы болған Кога 1930 жылдың 31 желтоқсанынан бастап «Аоба» жапондық ауыр крейсерін, ал 1931 жылдың 31 желтоқсанынан бастап «Исе» жапондық линкорын басқарды. 1932 жылдың 31 желтоқсанында контр-адмирал болып тағайындалып, 1933 жылы Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштері Бас штабының барлау бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Кога Әскери-теңіз күштері Бас штабының вице-бастығы болды және 1937 жылы Екінші Қытай-Жапон соғысы басталғанға дейін 1936 жылдың 31 желтоқсанында вице-адмирал дәрежесіне көтерілді. 1939 жылы IJN 2-ші флоттың қолбасшысы болған Кога 1941 жылдың 1 қыркүйегінде Қытай облысының флотының қолбасшылығына тағайындалды. Кога АҚШ-пен соғыс туралы Ямамотоның алаңдауын бөлісті, бірақ теңіз авиациясын пайдалану мәселесінде Ямамотомен келіспеді, Тынық мұхитындағы соғыстың кейінгі оқиғалары оның позициясының ескіргенін көрсеткенге дейін ол линкордың жақтаушысы болды.

Гонконг шайқасы

Тынық мұхиты соғысы басталған кезде Кога 1941 жылдың 9 желтоқсанынан ай соңына дейін Гонконг шайқасының кезінде теңіз операцияларын басқарды.

Біріккен флоттың бас қолбасшысы

Адмирал Исороку Ямамотоның 1943 жылғы 18 сәуірде қаза болғаннан кейін, Кога Ямамотоның орнын басып, Біріккен флоттың Бас қолбасшысы болды. Оның бас кемесі – жапондық «Мусаси» жауынгерлік кемесі. Кога жапондық теңіз операцияларын жаңартпақ болып, Біріккен флотты АҚШ Теңіз күштерінің үлгісімен, ұшақ тасымалдаушылар төңірегінде құрылған топтарға қайта ұйымдастырды және тасымалдаушылармен үйлесімде жұмыс істеу үшін құрлықтағы теңіз әуе флотын құрды. Операциялық тұрғыдан, ол агрессивті қарсы шабуылға көшуді жоспарлады, бірінші кезекте Алеут аралдарында американдық күштерді ыдыратуға, ал соңында 1943 жылдың соңында американдық флотты ірі теңіз шайқасына тартуға ниеттенді. Алайда, Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында Жапонияның құрлықтағы және ұшақ тасымалдаушыларындағы шығындар, оны жыл соңына дейін Соломон аралдарынан Бисмарк аралдарындағы Рабаул әуе-теңіз базасының кешеніне, ал 1943 жылғы қарашада Орталық Тынық мұхитындағы Гилберт аралдарында жеңіліске ұшыратуға мәжбүр етті. Кога бірте-бірте консервативті ұстанымға көшті, қалған күштерін шешуші шайқасқа сақтап, американдықтар Мариан және Филиппин аралдарының «Ішкі қорғаныс шебіне» жақындағанда оларға максималды зиян келтіруге тырысты («Z жоспары» деп аталады). 1943 жылдың соңындағы қосымша стратегиялық өзгеріс – АҚШ-тың теңіз асты кемелерінің империялық кемелерге жасаған шабуылдарының сәттілігі артып келе жатқандықтан, жақсы ұйымдастырылған конвойлар мен ASW кемелерін күшейту болды, бірақ бұл жапон сауда флотының келесі жылы құлауын тоқтатуға жеткіліксіз болды.

Өлім

Кога өзінің ұшағы, Каваниси H8K ("Эмили") ұшақ қайығы, Палау мен Давао арасындағы тайфун кезінде апатқа ұшырап, 1944 жылдың 31 наурызында қаза тапты. Ол Біріккен Әскерлер флотының Палаудағы штаб-пәтерінен шығарылуын қадағалап отырған кезде осы оқиға болды. Оның штаб бастығы, вице-адмирал Шигеру Фукудоме, Себу жанында екінші ұшаққа қонды және тірі қалды, бірақ филиппин партизандарына тұтқынға алынды. Осы уақытта Коганың соғыс жоспарлары одақтастардың қолына өтті. Оның өлімі туралы 1944 жылдың мамырына дейін хабарланбады, содан кейін ол ресми түрде адмирал Соэму Тойодамен ауыстырылды. Рюдзи Нагацуканың "Мен камикадзе болдым" кітабының 20-бетінде былай делінген: Рабаул мен Труктағы жеңілістерді сипаттағаннан кейін ол: "Адмирал Ямамотоның ізбасары адмирал Коганың қазасы жапон халқы үшін тағы бір соққы болды. Осы қиын жағдай теңіз және әскери штаб басшыларын отставкаға кетуге мәжбүр етті. Олардың орнына генерал Тоджо мен адмирал Шимада тағайындалды." Содан бері премьер-министр Тоджо Қарулы күштер министрінің және армиядағы Императорлық Бас штабтың бастығының қызметін бірге атқарды. Кога қайтыс болғаннан кейін маршал-адмирал дәрежесіне көтеріліп, мемлекеттік жерлеу рәсіміне ие болды. Оның қабірі Токиодан тыс жердегі Тама зиратында орналасқан.