Кіріспе
Органикалық қосылыстардың элементтік құрамын анықтау әдісі. Жағылу талдауы – органикалық химия және аналитикалық химия салаларында таза органикалық қосылыстың элементтік құрамын (немесе дәлірек айтқанда, эмпирикалық формуласын) анықтауға қолданылатын әдіс. Бұл әдіс үлгіні жағу арқылы жүзеге асырылады, мұнда пайда болатын жану өнімдерін сандық түрде талдауға болады. Жану өнімдерінің моль саны анықталғаннан кейін бастапқы қосылыстың эмпирикалық формуласын немесе оның бір бөлігін есептеу мүмкін. Жағылу талдауы көбінесе көміртек (С), сутек (Н), азот (N) және күкірт (S) элементтерін анықтау үшін қолданылады, себебі оларды жағу нәтижесінде жоғары температурада және оттегіге толы жағдайда осы элементтер тотыққан түріне (CO2, H2O, NO немесе NO2 және SO2) айналады. Аталған элементтерге қатысты маңызды қолданыстар: азық-түлік немесе жемшөптегі ақуыз мөлшерін анықтау үшін азоттың жалпы мөлшерін өлшеу, мұнай өнімдеріндегі күкірттің мөлшерін өлшеу, немесе судағы жалпы органикалық көміртегінің (ТОК) мөлшерін өлшеу.
Combustion analysis is a method used in both organic chemistry and analytical chemistry to determine the elemental composition (more precisely empirical formula) of a pure organic compound by combusting the sample under conditions where the resulting combustion products can be quantitatively analyzed. Once the number of moles of each combustion product has been determined the empirical formula or a partial empirical formula of
the original compound can be calculated. Applications for combustion analysis involve only the elements of carbon (C), hydrogen (H), nitrogen (N), and sulfur (S) as combustion of materials containing them convert these elements to their oxidized form (CO2, H2O, NO or NO2, and SO2) under high temperature high oxygen conditions. Notable interests for these elements involve measuring total nitrogen in food or feed to determine protein percentage, measuring sulfur in petroleum products, or measuring total organic carbon (TOC) in water.
Тарих
Бұл әдісті Жозеф Луи Гей-Лусак ойлап тапты. Юстус фон Либиг 1822-1824 жылдар аралығында Гей-Лусакпен жұмыс істеген кезде бұл әдісті зерттеді және оны келесі жылдары органикалық талдау үшін стандартты процедура ретінде қолдануға мүмкіндік беретіндей жетілдірді.
Gay Lussac between 1822 and 1824 and improved the method in the following years to a level that it could be used as standard procedure for organic analysis.
CHN талдаушысы
CHN анализаторы (көміртек, сутек және азот анализаторы деп те аталады) – берілген үлгідегі көміртек, сутек және азот элементтерінің мөлшерін дәл және нақты өлшеуге арналған ғылыми құрал. Үлгінің мөлшері көбінесе бірнеше миллиграммды құрайды, бірақ жүйеге қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Кейбір үлгі матрицаларында үлгінің әртүрлілігіне байланысты үлкен массаға басымдық беріледі. Бұл анализаторлар фармацевтика, полимерлер, химия, қоршаған орта, тағамдық өнімдер және энергетика салаларындағы қатты, сұйық, ұшқыш және тұтқыр үлгілер сияқты әртүрлі үлгілерді өңдеуге қабілетті. Бұл құрал Дюма әдісін қолданып, элементтік концентрацияның проценттік көрсеткіштерін есептейді, ол үлгінің жылдам жануы арқылы қарапайым қосылыстардың пайда болуына және одан кейін жылу өткізгіштігін анықтау немесе инфрақызыл спектроскопия арқылы анықталуына әкеледі. Қылыштаушы факторларды химиялық реагенттермен бөліп тазарту жүзеге асырылады.
Қазіргі заманғы әдістер
Су буы, көмірқышқыл газы және басқа да заттар газ хроматографиясы арқылы ажыратылып, жылу өткізгіштігі детектормен талданады.