Кіріспе

Кесіртке түрі

Бронзалық шөптік кесіртке, қолалық мабуя немесе дақты орман кесірткесі (Eutropis macularia) – Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған кесіртке түрі. Ол жиі кездесетін, бірақ ұялшақ, жерде тіршілік ететін, күндіз де, түнде де белсенді түр.

Сипаттама

Бронза шөптік скинктің цилиндр тәрізді денесі, 5–8 тік қабырғасы бар арқалық қабықтары және тегіс іштік қабықтары бар. Көздің үстінен басталып, құйрықтың түбіне дейін созылатын бір жұп бүйірлік жолақтары болады. Басқа Eutropis түрлері сияқты, қабықтары да тік. Мұрыны қысқа, еңкейген және сүйір, ал төменгі қабағы қабыршақты. Мұрын тесігі, ростральды қабық пен бірінші ерін қабығы арасындағы тік тігістің артында орналасқан. Құлақ тесігі сопақ, бүйірлік қабықтан шамамен бірдей өлшемде немесе сәл кішірек. Арқалық, мойындық және бүйірлік қабықтарда бес-жеті өткір тік қабырға бар, ал дененің ортасында шамамен бірдей мөлшерде 26-30 қабық орналасқан. Жиырылған аяқ-қолдар біріне-бірі тиіседі немесе жабысады. Саусақтары қысқа, ал саусақтар арасындағы қабықшалар тегіс. Құйрығы бас пен денесінің ұзындығынан 1,25-тен 1,75 есеге дейін ұзын. Жоғары жағы қоңыр немесе зәйтүнді қоңыр, бүйірлері қараңғырақ және көбінесе ақ немесе қара жиекті дақтармен; арқасы біркелкі, немесе қара дақты, немесе бір немесе екі қара бойлық сызықтармен; кейде әр жағында екі ашық бүйірлік сызықтар болады, олар тек мойын аймағында ғана анық көрінеді; астыңғы бөлігі сарғыш (сақталған үлгілерде). Түсі - терең қоңыр, зәйтүн немесе қола қоңыр; арқалық бүйірлік жолақтары ашық немесе сары; кейде құйрығының түбінде қара дақтар болады. Жыныстық піккен еркектердің денесінің бүйір жағында қызғылт түс болады. Жастар сұр түсті, ал басы қола түсті. Батыс Гаттың оңтүстігінде жүргізілген зерттеуде Eutropis macularia зерттеу жүргізілген плантациялар, бау-бақшалар мен бақтарда ең көп кездесетін жорғалаушы болды, ол күні де, түні де белсенді. Скинк биік жапырақ қаптамасы, терең жапырақ қалдықтары және тығыз бұталар мен шөптер өсетін жерлерді ұнатады. Бұл толығымен құрлықта тіршілік ететін және өте ұялшақ жануар.