Кіріспе

Литтлфилд фонтаны (сондай-ақ Литтлфилд мемориалдық қақпасы деп те аталады) – АҚШ, Техас штатының Остин қаласында Техас университетінің бас кампусында, университеттың Оңтүстік алаңына кіреберісте орналасқан, итальяндық мүсінші Помпео Коппини салған Бірінші дүниежүзілік соғысқа арналған мемориалдық ескерткіш. 1933 жылы аяқталған бұл ескерткіш университет регенті және демеушісі Джордж У. Литтлфилдтің құрметіне аталған, оның қаржылық көмегі ескерткіштің жобалануы мен салынуын қамтамасыз етті.

Тарих

1916 жылы Остиндегі Техас университетінің бұрынғы регенті және оның дамуына үлкен үлес қосқан майор Джордж У. Литтлфилд университеттің оңтүстік кіреберісінде Азамат соғысынан қаза тапқан конфедерациялықтарды құрметтейтін ескерткіш арка салуды ұсынды. 1919 жылы Литтлфилд Сан-Антониодағы итальяндық мүсінші Помпео Коппинимен байланысып, Техас және Америка Оңтүстігі тарихынан белгілі тұлғалардың бейнелерін қамтитын эскиз жасауды сұрады, сондай-ақ жобаны 200 000 долларға (1919 жылғы 200000.0 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) қаржыландыруға уәде берді. Коппини бассейн мен фонтандардың арасында алты конфедерациялық тұлғаның мүсіндерін орналастыратын 40 фут (12 м) биіктіктегі соқыр аркадан тұратын эскиз жасады, бірақ Литтлфилд өзінің сыйлығын 250 000 долларға дейін арттырғаннан кейін де жобаға үлкен бюджет қажет екенін ескертті. 1920 жылдың 15 сәуірінде Коппини университет басшыларына арканы алып тастап, фонтан бассейнін кеңейтіп, үлкен аллегориялық мүсінді орналастыруды көздейтін жаңа, арзан эскиз ұсынды. Сол наурыз айында фонтан іске қосылды. 2015 жылдың наурызында UT студенттік үкіметі Коппинидің Джефферсон Дэвис мүсінін Оңтүстік алаңынан алып тастау туралы қаулы қабылдады. Сол тамызда университет Дэвис пен Вудро Вильсонның мүсіндерін алаңнан алып, Конфедерация ардагерлерінің ұлдарының Техас бөлімшесі сотқа шағым түсіргеніне қарамастан, қоймаға орналастырды, бірақ Техас Жоғарғы сотын жоспарды тоқтатуға көндіре алмады. Кейін Дэвистің мүсіні университеттің Америка тарихы орталығына, Долф Брискоға көшірілді, онда ол 2017 жылдан бері қойылған. 2016 жылдың шілдесінде университет фонтан кешенінен арнау жазуы бар тас панельдерді алып тастады және оларды болашақта Бриско орталығында көрсету үшін сақтады. 2017 жылдың 20 тамызында, Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласында өткен «Бірлікке шақыру» митингісінен кейін университет Оңтүстік алаңынан конфедерациялық қайраткерлердің қалған төрт Коппини мүсінін алып тастады.

Дизайн

Ескерткіш үш қабатты жартылай дөңгелек гранит бассейніне орнатылған фонтаннан тұрады, судан жоғары көтерілген үлкен қола мүсін, оның артында әк тас қабырғасы бар. Екі қатардағы фонтандық соқпақтар алдыңғы жағынан артқы жағына қарай жоғары қабатта орталық мүсіннің екі жағынан өтеді, мүсіннің іргетасына диагональды су шашыратып жібереді. Мүсінде артында тас қабырғадан шығып тұрған кеме батысы бейнеленген. Кемеде екі жоғары көтерілген тұғырлы шам ұстап тұрған Колумбияның қанатты бейнесі бар, оның екі жағында сарбаз бен теңізшінің суреттері орналасқан. Кеменің алдында суға ішінара батып кеткен үш гиппокамп бар, олардың екеуіне суқұйрықтар мінген. Бұл топ Ұлы соғыста демократияны қорғау үшін теңіз арқылы сапар шеккен Американың қарулы күштерін көрсетеді, олардың айналасында Американың күш-қуаты мен бірлігінің нышандары бар. Фонтанның артындағы әк тас қабырғасында екі қола тақта орналасқан. Бірінде "ТЕКСАС УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ҰЛДАРЫ МЕН ҚЫЗДАРЫ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК СОҒЫСТА ӨМІРЛЕРІН ҚҰРБАН ЕТТІ" деп жазылған, одан кейін Ұлы соғыста қаза тапқан UT студенттері мен түлектерінің есімдері екі бағанға бөлініп тізімделген; екіншісі "BREVIS A NATVRA NOBIS VITA DATA EST AT MEMORIA BENE REDDITAE VITAE SEMPITERNA" (лат. "Табиғат адамға қысқа ғұмыр сыйлады, бірақ жақсы ниетпен құрбан болған өмірдің естелігі мәңгілік").

Коппинидің жобасындағы өзгерістер

Коппинидің бастапқы жобасында фонтанның артында Конфедерация мен Одақты бейнелейтін 11 метрлік екі тас обелиск орнатылуы тиіс еді. Конфедерацияның тірегінің алдына ол Джефферсон Дэвистің мүсінін қоюды жоспарласа, Одақтың жағына Вудро Вильсонның мүсінін орнатуды көздеді. Коппини бұл екі адамды «соғыс президенттері» ретінде көрсетуді ниеттенді, біреуі Азамат соғысы кезінде Конфедерацияны басқарса, екіншісі Американы Ұлы соғысқа жетектеді. Олардың қатар тұруы Азамат соғысының салдарынан бөлініске ұшыраған Америка Құрама Штаттарының қайта бірігуін символдайтын еді. Литтлфилд сондай-ақ Конфедерацияның генералдары Роберт Ли мен Альберт Сидни Джонстонды, Конфедерацияның почта бас директоры Джон Рейганды және Техас штатының губернаторы Джим Хоггты таңдады. Олардың қоладан жасалған мүсіндері Техас пен Оңтүстік аймақтарының тарихи тұлғаларын бейнелейтіндей етіп фонтанның екі жағына орнатылатын болды. Алайда, 1920 жылдардың соңында университет регенттері обелисктерді жобадан алып тастауға шешім қабылдады. Бұл шешімнің себебі, мемориалдың құнын төмендету (ол Литтлфилдтің сыйлық сомасын асып кеткен еді) және Оңтүстік алаңында университет ғимаратының көрінісін сақтау болатын. 1930 жылы университет кампусының архитекторы Пол Филипп Кре, Коппини фонтанды безендіруді жоспарлаған алты қола мүсінді Оңтүстік алаңының әртүрлі жерлеріне орнатуға шешім берді. Оның пікірінше, мүсіндер ескерткіштің кішкентай аумағында тым көп болып көрінер еді. Коппини бұл өзгерістерге қарсы шықты, себебі обелисктердің жоқтығы оның ниет еткен символизмін жойды деп есептеді, ал мүсіндердің орналасқан жері оларды жай ғана әшекейге айналдырды.