Кіріспе

Белгілі бір тығыздыққа немесе потенциалды тығыздыққа ие нүктелерді қосатын сызық. Изопикналдар (/aɪ//s//ə/'/p//ɪ//k//n//l/) – мұхиттың ішінде тығыздықтары бойынша қабаттасқан және графикте белгілі бір тығыздыққа немесе потенциалды тығыздыққа ие нүктелерді қосатын сызықтар түрінде көрсетілуі мүмкін қабаттар. Изопикналдар көбінесе судың мұхиттағы немесе атмосферадағы газдардың "қабаттарын" бейнелеу үшін графикалық түрде көрсетіледі, бұл топографиялық карталардағы контурлық сызықтардың топографияны бейнелеу үшін қолданылуына ұқсас.

Океанография

Мұхиттағы су массалары өздерінің қасиеттерімен сипатталады. Бұл массаларды және олардың шығу тегін, сондай-ақ су бағанасындағы орналасуын анықтау үшін тығыздық, температура және тұздылық сияқты факторларды қолдануға болады. Тығыздық мұхитты қабаттарға бөлуде маңызды рөл атқарады. Судың тереңдігі артқан сайын тығыздығы да артады; ең жоғары тығыздықты су массалары төменде, ал ең төмен тығыздықты су массалары жоғарыда орналасқан. Әдетте, жылы тұщы судың тығыздығы салқын тұзды судан төмен, сондықтан салқын су жылы судың астына шөгеді. Судың тік бөлінуін көрсету үшін изопикналдар қолданылады. Изопикналдар бойындағы температура мен тұздылықтың өзгеруін «дәмділік» арқылы сипаттауға болады. Бұл әртүрлі физикалық қасиеттері бар судың айқын қабаттарын құрайды. Бұл құбылыс қабаттану деп аталады. Қабаттар физикалық және химиялық қасиеттерінің айқын айырмашылықтарымен ұсталып тұрады, бұл олардың араласуына кедерес жасайды. Турбуленттік қабаттар арасындағы шекараларды бұзып, олардың иілуіне, ал изопикналдардың тегіс емес болуына себеп болады. Бұл шекаралар диапикналдар деп аталады (Талли, 162). Океанографтар изопикналдар мен диапикналдардың өзгеруін су астындағы қозғалыстың себебін анықтау үшін пайдалана алады.

Араластыру

Изопикналдық және диапикналдық араласулар бірлесіп, бүкіл мұхитты араластырып, жаңартады. Изопикналдық араласу – мұхиттың ішкі бөлігіне қарай жылжыған беттік сулар әдетте изопикналдық қабаттар бойымен көлденең бағытта жылжып, тығыздыққа байланысты дұрыс қабатқа орналасады (Талли, 67). Бұл процесс мұхитты оттегімен жаңарту үшін маңызды. Диапикналдық араласу – судың жоғары көтерілуі немесе төмен түсуі арқылы қозғалуы. Бұл араласу изопикналдық қабаттардың шекарасынан тік бойымен жүзеге асады. Бұл араласу процестері қоректік заттардың таралуы және суық терең судың жоғары көтерілуі үшін маңызды. Бірдей тығыздыққа ие суларды араластыру, тығыздықтары әртүрлі суларды араластырудан оңай болғандықтан, диапикналдық араласу изопикналдық араласуға қарағанда сирек кездеседі.

Метеорология

Метеорологияда изопеникальдар атмосферадағы газдардың әртүрлі қабаттарын көрсетуге қолданылады. Атмосферадағы ылғалдылық, температура және қысымның өзгеруі ауаның тығыздығын өзгертеді. Изопеникальдар метеорологияда теңізтанудағыдай жиі қолданылмайды, себебі атмосферада байқалатын тығыздық градиенттері көбінесе судың қабатталған денелерінен айырмашылығы, біртіндеп өзгереді. Осы жағдайларда изопеникальдар аса маңызды емес, себебі олар айқын ерекшеліктерді көрсетпейді.