Кіріспе

Океанографияда свердруп (символ: Sv) – көлемдік ағымның SI емес метрикалық бірлігі, 1 Sv тең. Ол SI-дан алынған бірлік – кубикалық гектометр секундына (символ: hm3/s немесе hm3⋅s−1) тең: 1 Sv 1 hm3/s-ке тең. Ол негізінен теңізтануда теңіз ағымдарының көлемдік тасымалдау жылдамдығын өлшеу үшін қолданылады. Ол Харальд Свердруптың құрметіне аталған. Бір свердруп – әлемдегі ең үлкен өзен, Амазонканың су ағынынан шамамен бес есе көп. Теңіз ағымдары контекстінде, бір миллион кубикалық метр көлемді 1 × 1 × 1 (ені × ұзындығы × қалыңдығы) өлшемдері бар мұхиттың «кесіндісі» ретінде қарастыруға болады. Осы масштабта, ағынның ені (бірнеше км), тереңдігі (жүздеген метр) және ағын жылдамдығы (секундына метрмен) тұрғысынан осы бірліктерді салыстыру оңайырақ. Мысалы, 50 метр ені, 500 м (0,5 км) тереңдігі және 2 м/с жылдамдықпен қозғалатын гипотетикалық ағым 50 бірлік су тасымалдауы керек. Свердруп SI жүйесіндегі зиверт бірлігінен немесе SI емес сведберг бірлігінен өзгеше. Үшеуі де бірдей символды қолданады, бірақ олар байланысты емес.

Тарих

Свердруп норвегиялық океанограф, метеоролог және полярлық зерттеуші Харальд Ульрик Свердруптың (1888–1957) құрметіне аталған. Ол Мартин В. Джонсон және Ричард Х. Флемингпен бірге 1942 жылы «Океандар, олардың физикасы, химиясы және жалпы биологиясы» атты еңбекті жазған. 1950-жылдары және 1960-жылдардың басында кеңестік және Солтүстік Америка ғалымдары Беринг бұғазын бөгеттеуді қарастырды, осылайша Атлантиканың жылы суы Арктиканың суық теңізін қыздырып, теория бойынша, Сібір мен Канаданың солтүстік бөліктерін өмір сүруге ыңғайлырақ етеді. Солтүстік Америкалық команда мүшесі канадалық океанограф Максвелл Данбар секундына миллион куб метрді қайта-қайта атауды «өте қиын» деп тапты. Ол жаңа су ағыны бірлігі ретінде «Беринг бұғазы арқылығы ағын – бір свердруп» дегенді ұсынды. 1962 жылғы қазан айында Арктикалық бассейнінде өткен симпозиумда бұл бірлік кеңінен қолданысқа енді. Антарктика айналмалы ағысы шамамен 125 бірлікке жетеді, бұл ең ірі мұхит ағысы. Өзендерден мұхитқа құйылатын тұщы судың жалпы көлемі шамамен 1,2 құрайды.