Кіріспе

Австралиялық саясаткер Алан Джон Карпентер (4 қаңтар 1957 жылы туған) – 2006 жылдан 2008 жылға дейін Батыс Австралияның 28-ші премьер-министрі қызметін атқарған бұрынғы Австралия саясаткері. Олбэни қаласынан шыққан Карпентер Батыс Австралия университетін бітіріп, саясатқа кірмес бұрын журналист болып жұмыс істеді. Еңбек партиясының мүшесі, ол алғаш рет 1996 жылғы штаттық сайлауда Виллаги округінен сайланды. 2001 жылғы сайлаудан кейін құрылған Галлоп үкіметінде Карпентер білім министрі (кейін білім және оқыту министрі) болды, сондай-ақ бірнеше басқа да ведомстволарды басқарды. 2006 жылдың қаңтарында Джефф Галлоптың отставкасынан кейін ол премьер-министр болып тағайындалды, бірақ 2008 жылғы сайлауда Еңбек партиясы парламентте көпшілік дауысқа ие болмағандықтан үкімет құру мүмкіншілігінен айырылды. Колин Барнетт азшылық Либералдық партия үкіметінің басшысы болып премьер-министр атанды. Карпентер 2009 жылы парламенттен кетіп, 2018 жылға дейін Wesfarmers компаниясында жоғары басқару лауазымын иеленді.

Білім

Карпентер Батыс Австралияның Олбани қаласында дүниеге келді, Маунт Локкер бастауыш мектебінде, содан кейін Олбани жоғары мектебінде оқыды. 1974 жылы мектепті бітірген соң, Австралияны аралап, түрлі жұмыстар істеді. 1977 жылы Батыс Австралия университетіне саяси ғылымдарды оқуға қайтып оралды және 1980 жылы бітірді.

Медиа мансабы

Карпентер «Albany Advertiser» газетінде журналист ретінде жұмыс істей бастады. 1982 жылы ол шетелге сапар шегіп, Азияда 11 ай өткізді, содан кейін Еуропаға көшіп, үш жыл бойы түрлі жұмыстар атқарды. 1986 жылы Австралияға оралғаннан кейін, Перт телеарнасы TVW 7-де штат ішіндегі саясатқа қатысты репортер болып жұмыс істеді. 1990 жылы Карпентер ABC телеарнасына ауысып, жаңа қызметінде де штаттық саяси репортер болып жұмысын жалғастырды. ABC телеарнасындағы мансап бағамында өсіп, 1992 жылы «The 7.30 Report» бағдарламасын Батыс Австралияда жүргізуші болды (Лиам Бартлеттің орнына), ал 1996 жылы «Stateline» бағдарламасының алғашқы жүргізушісі атанды.

Саясат

Карпентер 1996 жылы ABC-ден саяси мансабын бастау үшін отставкаға кетті және ол жеңіп алған Виллагидің жаңа орындығына үміткер болу үшін ALP-мен алдын ала таңдалды. Парламенттегі уақытында ол мүгедектерге көрсетілетін қызметтер, спорт және демалыс, отбасы және балаларға көрсетілетін қызметтер, білім беру, есірткіге қарсы күрес салаларындағы көлеңке министрі болды, ал үкімет құрамында білім беру, спорт және демалыс, аборигендердің істері, білім және оқыту, мемлекеттік даму және энергетика министрі қызметін атқарды (Галлоп министрлігі). 2006 жылдың қаңтар айында Джефф Галлоп денсаулығына байланысты отставкаға кеткен кезде Карпентер премьер-министр лауазымына оның орнын басатын жетекші кандидат ретінде тез көзге түсті және Металл жұмысшылары одағының маңызды қолдауын алды. Әлеуетті бәсекелестері Джим МакГинти мен Мишель Робертс жарыстан бас тартқан соң, ол 24 қаңтарда Еңбек партиясының мүшелері тарапынан қарсылықсыз сайланды. 2006 жылдың қарашасынан бастап Карпентер төрт айдың ішінде үш кабинет министрін қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, себебі олардың бұрынғы Батыс Австралия премьер-министрі Брайан Беркке қатысты заңсыз әрекеттері Сыбайлас жемқорлықты және қылмыстық құқық бұзушылықтарды тергеу комиссиясымен анықталды. Дегенмен, Карпентердің осы мәселеге қатысты «әрекетке белсенді» көзқарасы 2007 жылдың наурыз айының соңында өткізілген сауалнамаларда 60% көпшілік мақұлдауын алды (ол Оңтүстік Австралия премьер-министрі Майк Раннмен бірге Австралияның ең танымал штат басшыларының біріне айналды). 2007 жылдың соңында Карпентерге наразылық білдірушілердің саны артып, қанағаттанушылық деңгейі төмендеді. Екі партияның сайлаудағы дауыс беру нәтижесінде Еңбек партиясы үшін 49 пайыз дауыс жиналды, бұл оларға қарсы серпіліс болды. 2007 жылғы федералды сайлау Карпентер үкіметі үшін қиын уақыт болды; Лейбористік партияның бүкіл елде жеңіске жетуіне қарамастан, ол Батыс Австралиядағы екі орынды Либералды партияға жоғалтты. Алайда, Либералды партияның басшысы Пол Омодейдің наразылығы артып, қанағаттанушылық деңгейі төмендеп, тұрақтанды. Премьер-министрлік лауазымына кандидаттарды бағалау бойынша Карпентер Омодейден 63–13 есе көп дауыс жинады. Карпентер оппозиция басшысы Трой Бусвеллдің бірқатар жанжалға қатысуынан кейін, бұрынғы оппозиция басшысы Колин Барнеттке қарсы шығу үшін сайлауды шақырды. Ұзақ жылдар бойы қалыптасқан дәстүрге қайшы, сайлау 2008 жылдың 6 қыркүйегіне, яғни белгіленген мерзімнен бес ай бұрын тағайындалды. Сайлау науқаны кезінде Карпентер сайланған жағдайда Батыс Австралияда уран өндіруге тыйым салатынын уәделеді, бұл ALP-нің бұрынғы саясатын өзгертті, себебі ALP 2008 жылдың сәуірінде Жасыл партия ұсынған уран өндіруге тыйым салу туралы заң жобасын қабылдамады. Сайлау нәтижесінде көптеген округтерде Еңбек партиясынан Либералды және Жасыл партияларға қарай айтарлықтай серпіліс болды, нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік дауысқа ие болмады. Еңбек партиясы ең ірі партия болып қала бергенімен, көпшілік дауысқа ие болу үшін екі орын жетіспеді. Парламенттік Еңбек партиясының жетекшісі лауазымынан кетуге қысым көрсетілген Карпентер азшылық үкімет құру мақсатында Ұлттық партиямен келіссөздер жүргізді. Алайда, Ұлттық партия ақыры Либералды партияға қолдау көрсетуге шешім қабылдады, нәтижесінде Алан Карпентердің орнына Колин Барнетт Батыс Австралия премьер-министрі болды және ол өзінің орынбасары Эрик Риппердің пайдасына Еңбек партиясының басшысы лауазымынан кетті. 2009 жылдың 25 қыркүйегінде Карпентер саясаттан кету туралы хабарлады, ол 2009 жылдың 2 қазанынан күшіне енеді. Оның саяси мұрасы 2022 жылы Батыс Австралиялықтар үшін келісілген газ бағасының төмендігі, ал Шығыс штаттарындағы бағаның өсуімен салыстырылып, айқын көрінді.

Саяси мансаптан кейінгі өмір

Карпентер 2009 жылдың соңында Австралияның ең ірі жеке сектордағы жұмыс берушісі Wesfarmers компаниясына корпоративтік істер жөніндегі атқарушы бас менеджер болып кірді. Ол 2018 жылы зейнетке шықты.

Жеке өмір

Карпентер үйленген және төрт қызы бар. Карпентер дінсіз.