Кіріспе
Фааа (Фааа немесе Фааʻа; fa.ʔa.ˈʔaː) – Француз Полинезиясының Папете маңындағы коммуна. Фааа Таити аралында, Желбасты аралдар әкімшілік бөлігінде орналасқан, ал ол Қоғам аралдарының құрамына кіреді. 2022 жылғы халық санауы бойынша Фааа халқы 29 828 адамды құрайды, бұл оны Таитидегі және Француз Полинезиясындағы ең көп халқы бар коммунаға айналдырды. Фаааның ішкі аймағында 5000 футқа (1524 м) дейін жететін көптеген таулар бар. Марау тауы – ішкі шекарадағы сөнген жанартау, оны жақын орналасқан Моореядан көруге болады. Фааа аумағының орташа биіктігі теңіз деңгейінен 9 метрді құрайды. Фаааның тарихы тереңде жатыр. Капитан Джеймс Кук Таитиге экспедициясы барысында Фаааға қонды. Коммуна – тәуелсіздік жолында күрескен Оскар Темарудың саяси бекінісі, ол үш рет президенттік лауазымды атқарды.
Faaā (also Faaa or Faaʻā; fa.ʔa.ˈʔaː) is a commune in the suburbs of Papeete in French Polynesia, an overseas country of France in the Pacific Ocean. Faaā is located on the island of Tahiti, in the administrative subdivision of the Windward Islands, themselves part of the Society Islands. At the 2022 census Faaā had a population of 29,828, making it the most populous commune on Tahiti and in French Polynesia. Faaā has many mountains inland that can reach 5000 feet (1524 m). Mount Marau is an extinct volcano in the inland limits and can be seen from nearby Moorea. The area of Faaā is 30 feet (9 m) above mean sea level on average. Faaā has a long history. Captain James Cook landed on Faaā when he came to Tahiti on his expedition. The commune is the political stronghold of independence leader Oscar Temaru who has served three times as president.
Демография
1988 жылы Фааа Папеете қаласы мен Француз Полинезиясының ең көп халқы бар коммунасы атанып, Папеетені басып өтті. Халық саны өзгергеніне қарамастан, бұл аймақ тұтастай алғанда Папеете деп аталады, ал Фааа Папеетенің тарихи маңыздылығы мен Француз Полинезиясының әкімшілік орталығы мәртебесіне байланысты қала маңы ретінде қарастырылады. Папеете қалалық аймағының халқы шамамен 130 000 адамды құрайды.
Саясат
Фааа муниципалитеті 35 мүшеден тұратын муниципалдық кеңес арқылы басқарылады, оны 10 депутаттың көмегімен әкім басқарады. Кеңес өзінің отырыстары арқылы коммунаның мәселелерін реттейді және қала әкімдігінің, бес басқармасы бар және бас басқарма басқаратын, қызметтері арқылы халықтың қалау-тілегіне жауап береді.
Ауа
Faa'a халықаралық әуежайы Faa'a коммунасының солтүстігінде, Папете орталығынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бұл әуежай Француз Полинезиясындағы жалғыз халықаралық әуежай. Басқа аралдардан келген жолаушылар халықаралық рейстер үшін осы әуежайға келуі тиіс. Әуежайдан Лос-Анджелес (Калифорния штаты), Токио (Жапония) және Окленд (Жаңа Зеландия) қалаларына халықаралық рейстер орындалады. Әуежайға Фааа қаласының орталығынан оңай жетуге болады. Әуежай шаттлдарын және Таити автобустарын көлік тұрағынан таба аласыз. Көлік тұрағында кокос ағаштары мен Тики орнатылған. Жергілікті шаруа қожалықтарынан келген гүлдер әуежайға келген жолаушыларға тарту етіледі.
Автомобиль жолдары мен жолдар
Таитидің Батыс жағалауындағы тас жол коммуна арқылы Папеетеден Теахупоға дейін созылады. Фааада тағы да көптеген жолдар бар. Таити көлік автобусы Папеете аймағында қатынайды. Фааада жол жүрісі аз. Фааа арқылы өтетін көптеген каналдар мен кішкентай өзендердің үстінен көптеген көпірлер салынған. Фааа тұрғындарының көпшілігі Форд немесе Тойота жүк көліктерін пайдаланады. Көліктер Папеете қаласының орталығында қолжетімді. Фааада автосалон азырақ. Көлік сатуға ниетті тұрғындар көшеде бағасы мен байланыс нөмірі көрсетілген "сатылымда" деген жарнамамен тұрақтайды. Көшелердің көп бөлігі асфальтталған.
Орналасуы және географиясы
Фааа Таитидің солтүстік-батысында орналасқан. Папеите қаласының орталығынан оңтүстікке қарай 6 шақырым жерде орналасқан Faaā халықаралық әуежайының ұшу-қону жолағы, тегіс жердің шектеулі болуына байланысты коралл рифінде салынған. Әуежайдың оңтүстігінде жолдар мен тас жолдар ішке қарай бұрылатын шағын шығанақ бар. Фааа қаласының орталығы теңіз деңгейінен шамамен 6 метр биіктікте орналасқан. Фааа Франция Полинезиясының солтүстік-батысында орналасқан. Папену өзені жақын жерде ағып жатыр. Фааа ішкі жаққа қарай созылып, Орохена тауына дейін жетеді. Бұл тау Франция Полинезиясының ең биік нүктесі болып табылады, оның биіктігі 2225 метрді құрайды. Таити Ити коммунасының оңтүстік-шығысында орналасқан. Мұреа, Таитидің «бауырлас» аралы, Тынық мұхитының ар жағында орналасқан. Көптеген адамдар Мореадағы ең биік тау – Тохивеа тауын көре алады, оның биіктігі шамамен 1219 метрді құрайды. Лос-Анджелес, Калифорния солтүстік-шығысқа қарай 6616 шақырым (4111 миль), Чилидің Сантьяго қаласы шығысқа қарай 3380 шақырым (2100 миль), Австралияның Сидней қаласы батысқа қарай 3219 шақырым (2000 миль) жерде орналасқан. Пасха аралы Фааадан шығысқа қарай тым алыс емес. Фааада Мұреаны көруге болатын бірнеше көрген жерлер бар. Мұреа Тынық мұхитының арғы жағындағы тауларымен сұр қырлы үйіндідей көрінеді. Фааа табиғи паркі – таулардағы ірі саябақ. Жаңа Каледония Фааадан батысқа қарай орналасқан.
Жақын жердегі коммуналар
Моореядағы Моорея Маяо Тынық мұхитының ар жағында орналасқан. Вайтапе, Бора-Бора арақашықтықта орналасқан және Бора-Бораның ең ірі коммунасы. Утуроа Раиатеадағы жақын орналасқан коммуна. Папете солтүстікте Фааамен, ал Папера оңтүстікте Фааамен шектес.
Климат
Фааа тропикалық муссондық климат аймағында жатыр, сондықтан жылдық маусымдық өзгерістер өте аз. Шамамен 10 рет циклон Фаааға соғып, төмен және тегіс жерлерде үлкен бұзылыстарға себеп болды. Үйлер аударылып, Фааа қаласының орталық бөлігінде су тасқыны болды. Толқындардың биіктігі шамамен 9 метрге (29 фут) жетті.
Білім
Француз Полинезиясы университеті Фаааның орталық бөлігінде орналасқан. Бұл университет аймақтағы жалғыз университет болғандықтан, көптеген басқа аралдардан студенттер оқуға келеді. Университет салыстырмалы түрде шағын, шамамен 2000 студент оқиды. Елді мекендердің ішкі аудандарында бастауыш, орта және жоғары мектептер орналасқан. Көптеген мектептер жеке ғимараттарда орналасқан, әр ғимаратта бір сынып бар. Бастауыш мектептерде әр сыныпта шамамен бес сыныптан оқиды. Кейбір отбасылар балаларын АҚШ немесе Жаңа Зеландия сияқты басқа елдерде оқытуға жібереді. Егер олар студенттерін Калифорнияға білім алуға жіберсе, көбінесе Лос-Анджелестегі Калифорния университетіне барады. Фааадағы мектептердегі басты пән – математика.
Ертедегі қоныстанушылар
700 жылы Азиядан келген саяхатшылар қайықтармен келіп қоныстанды. Сол кезде Азиядан келген қоныс аударушылар шөп пен ағаштан кішкентай үйлер салды. Фааада бар болғаны 400 адам тұрды. Олар жағадан және қайықтарынан балық аулады. Қоныс аударушылар жағажайдағы көмірден сүмбілер жасады. Ұзақтан соң Азиядан тағы да көптеген қоныс аударушылар келіп, 1220 жылы халық саны 700-ге жетті. Кейбір адамдар нан жемісі мен банан ағаштарынан банан жеп күш алды. Қоныс аударушылар жағалаудан ішкі жаққа қарай жылжыды. Олар мұхиттың арғы бетіне қарап Мореяны көрді, ол да қоныстанған еді. Таитидегі қоныс аударушылардың кейбіреулері Мореяға қайықпен барып қайтатын. 1300 жылға қарай Фааада шамамен 1000 адам тұрды. Фаааның жағасында көптеген шөптен жасалған үйлер болды, олардың көбі біріне-бірі жақын орналасқан. Кейбір тұрғындар балалары ойнайтын үшін ашық кеңістіктер қалдырды. Таитидің ерте тұрғындары қыста жылыну үшін жапырақтардан кішкентай от жақты. 1330 жылдарға қарай Фаааға 1300 адам қоныстанды. Көптеген қоныс аударушылар өз үйлерін ішкі жаққа көшірді, себебі жағалау циклон мен су тасқыны кезінде суға батты. Таитиліктер Орохена тауының жанындағы кішкентай аңғарларға көшіп барды. Көптеген ерте полинезиялықтар Мореяға қайықпен көп рет барып-қайтқан. Олар судағы тас балықтарға сақтық таныды.
Еуропалық байланыс
Еуропалық қоныс жайлаушылар 1500 жылдары келді. Капитан Джеймс Кук алғашқы еуропалық саяхатшы болды. Ол алдымен Моореяға келді, содан кейін Таитиге жүзіп өтті. Таитиліктердің бәрі оның кім екенін және не үшін келгенін білгісі келді. Сосын ол Таитиден кетіп, Тынық мұхитындағы басқа аралдарды зерттеуге шықты. Кейін ол Жаңа Зеландияға және Австралияның шығыс жағалауына жетті. Содан кейін Чарльз Дарвин экспедициясымен Таитиге келді. 1800 жылдардың соңында Фаааның халқы 2000 адамды құрады. Кейбір тұрғындары Калифорниядағы алтын іздеуге, жаңа өмір табуға барды. Фааа 1880 жылға дейін Таити Корольдығының бір бөлігі болды. Фаааның жағалауында ағаштан салынған көптеген үйлер болды. Кейбір шағын базарларда банан және басқа жемістер сатылып, жұмылды болды. Моореядан келген тұрғындар базардан жеміс алу үшін келді. Фааа тауларында шаруашылықтар да кездеседі.
Қазіргі заманғы Фааа
1900 жылдардың басында Фаааның халқы 5000-ға жетті. Көптеген базарларда таңдау көбірек болды, тіпті балаларға арналған ойыншықтар да сатылды. Жаңа Фааа портына үлкен кемелер жасалды. Кемелер Фааадан Таитидегі Ару және Теахупо сияқты басқа коммуналарға қарай жүзіп шықты. Фааа қаласының орталығы өте жұмбас, ал Фаааның жағалауында халыққа арналған жағажайлар құрылды. Фаааның солтүстігінде үлкен дала болды және 1962 жылы осы жерде Фааа халықаралық әуежайы салынды. Алғашқы ұшақтардың бірі Air Tahiti болды, ол Француз Полинезиясының басқа аралдарына бірінші рет ұшты. Air Tahiti Nui сияқты халықаралық әуе компаниялары 1990 жылдардың соңында ашылды. Air Moorea Таити мен Моореа арасында күніне бірнеше рейс орындайды. 2007 жылы бір ұшақ лагунаға құлап, 20 адам қаза болды. Дон Бичкомбер өмірінің бір бөлігін осы жерде өткізді. Ұшудан кейін Мореа паромдары да құрылды және әлі күнге дейін күн сайын Моореаға қатынайды. Бүгінде Фааада 30 000-ға жуық тұрғын бар.
Саябақтар мен демалыс
Жағалау бойында бір ұзын жағажай паркі бар, оның әр километріне 3 ойын алаңы және таитилік бишілер өнер көрсететін бетон алаңдар орналасқан. Жағалауды кокос ағаштары безендіреді, олардың биіктігі 40 футқа (12 метрге) жетеді. Фааа аудандарында одан да көп саябақтар бар. Фааадағы әдеттегі саябақта ойын алаңы, ашық көгалдар және ағаштар болады, тек кейбіреуінде ғана баскетбол алаңдары бар. Мектеп саябақтарында көбінесе ашық көгалдар мен ағаштар өседі. Фааада шамамен 170 саябақ бар. Таити тауларында серуендеуге арналған жолдар табылған. Бұл Фааа табиғат паркінің бір бөлігі. Папеете аймағына көрініс ашатын бақылау алаңдары бар. Портты және Аремити паромдарының кіріп-шығуын да көруге болады. Паркте мапе ағаштары өседі. Серуендеу жолдары топырақтан жасалған, ені 4 фут (1 метр) шамасында. Кейде мапе ағаштарының тамырлары жолдардың үстіне өсіп, оларды қауіпті етеді. Көптеген құстар жолдардың үстімен ұшып өтеді, ал кейбір өзендер парк арқылы ағып өтеді. Құстарды қадағалау туристердің арасында өте танымал. Басты серуендеу жолына жақын жерде туристер орталығы орналасқан. Кейбір бақылау алаңдарынан Тынық мұхиты арқылы Муреаны көруге болады. Тау саябақтарында сувенирлік дүкендер табылған. Фаааға келген туристер үшін беделді хаттар өте танымал. Дүкендегі басқа да сувенирлерге сүлгілер, кішкентай тикилер және таитилік карта ойындары кіреді. Таити мен Муреаның жақын жердегі коммуналарында да серуендеу жолдары бар.
Экономика
Air Tahiti әуежайының бас кеңсесі Фааадағы әуежай аумағында орналасқан. Фааада көптеген супермаркеттер бар. Бұл супермаркеттерде көбінесе нан, сүт, жемістер мен балмұздақ сатылады. Фааа қаласының орталығында Француз Полинезиясының ірі сауда орталықтарының бірі орналасқан. Онда киім дүкені, базар және сувенирлер дүкені бар. Бұрынғы Air Moorea әуекомпаниясының бас кеңсесі де Фааада болған. Папеете немесе Теахупоо сияқты басқа коммуналарда жұмыс істейтін көптеген адамдар Фааада тұрады. Халыққа арналған жағажайға жақын жерде McDonald's сияқты мекемелер бар. Папеете портында Фааада тұратын көптеген жұмысшылар жұмыс істейді. Папеете немесе Теахупоода жұмыс істейтін көптеген адамдар Фааада тұрады. Папеете портында Фааада тұратын көптеген жұмысшылар бар. Бұл коммунада Carrefour супермаркеті де бар.
Ауыл шаруашылығы
Фааадағы фермалар әдетте шығыстағы тауларда орналасқан. Бұл фермалардың барлығы теңіз деңгейінен 305 метрден жоғары, жағалаудан шалқары орналасқан. Таулардағы фермаларда таити гүлдері өседі. Гүлдер жиналып, әдетте Faaā халықаралық әуежайына жаңа келген жолаушыларды қарсы алу үшін жіберіледі. Егістіктерде жерді жырту үшін көптеген тракторлар бар. Банан ағаштары Фааада көптеп өседі және басқа аралдарға маңызды экспорт тауары болып табылады. Фааадан импортталатын негізгі аралдар – Моореа, Хуахине және Раиатеа. Фермаларда көптеген клубника да өседі. Картоп, алма және малина – Фааа фермаларында өсірілетін тағы бір маңызды жемістер. Мектептегі түскі асқа көбінесе осы фермалардан алынған жемістер кіреді. Моореа шырын зауыты – Моореадағы ірі шырын зауыты, ол өнімдерін Фаааға экспорттайды.
Әлем чемпионаты турнесі
Теахупоның серфинг әлем чемпиондары Фаааға барды. Теахупу – үлкен толқындар тудыратын рифтік жарылым. Толқындар көбінесе сол жаққа бұрылады, бірақ кейде оң жаққа да бұрылуы мүмкін. Үлкен толқындар Теахупоны World Championship Tour (WCT) турнирі үшін маңызды орынға айналдырады. Майк Стюарт және Бен Северсон сияқты адамдар Теахупоның бугибординг чемпиондары. Теахупода серфинг бойынша марапат алған алғашқы чемпион 1999 жылы тағайындалды.
Басқа спорт түрлері
Футбол ойындары (Фааада футбол деп аталады) мектеп парктерінде кеңінен таралған маңызды спорт түрі. Парктерде алаңның ішінде орындықтар қойылған, адамдар ойынды жақсы көре алады. Футбол алаңдары салыстырмалы түрде кішкентай. Фааада теннис пен баскетбол да танымал спорт түрлері.
Атауы
Француз Коммунасының ресми жазылуы – Faaa. Дегенмен, көбінесе Faa'a немесе Fa'a'a деп жазылады, бұл апострофтың көмекейлік тоқтауды білдіруі, және бұл Таити Академиясы тарапынан ұсынылып, аумақтық үкімет тарапынан қабылданған.
Фааа музыкасы
Мұрын флейтасы (vivo) – Француз Полинезиясының барлық аймақтарында кең таралған аспап. Таити барабандары (toere) да танымал, олар ағаштардың қуыс діңгектерінен және жануарлардың терілерінен жасалады. Фааа тұрғындары Француз Полинезия университетінде оқуға қатыса алады.
Өнер
Фаа тауларында өнер мұражайлары бар. Таити және басқа аралдардың таулары Пол Гогенге шабыт берді. Музейлерде оның кейбір картиналарын табуға болады, олар өте танымал туристік орын. Жақын жердегі Папеетедегі "Музей де ла Перл" – маңызды өнер мұражайы. Джеймс Норман Холлдың үйі бұрын Арудегі сарай болған. Қазір ол әйгілі мұражай, және де туристер үшін тартымды орын. Таити аралының түгел жерінде өнер галереялары орналасқан, ал Папеетеде 10 галерея бар.