Кіріспе

Пуэрто-Риконың жеке меншік аралы Кайо-Норте, бұрын Батыс Кі немесе Солтүстік-Шығыс Кі – Пуэрто-Рикодағы ең ірі жеке меншік арал және қазіргі уақытта Google негізін қалаушы Ларри Пейджке SVI Investments, Inc. арқылы тиесілі. Арал Кулебра аралының солтүстік-шығысында шамамен 1,0 километр жерде орналасқан. Ол Пуэрто-Риконың шығысында 36 километр, ал АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Томас аралынан батыста 20 километр қашықтықта жатыр. Арал Кулебра муниципалитетіне және оның ішінде Сан-Исидро бариосына жатады. Бұл Кулебра архипелагындағы жалғыз жеке меншік арал және көптеген жақын маңдағы аралдар мен кілттер сияқты Кулебра ұлттық жануарлар қорығының құрамына кірмейді.

География

Кайо-Норте – Атлант мұхитынан Кариб теңізіне қарай Виргин жолымен өтетін кемелерде оң жақта алғашқы кездесетін арал. Оның пішіні сопақша келген, оңтүстік жағалауындағы құмды жағажайларға қарай еңістеніп жатқан төбелері бар. Солтүстік жағалауы жартасты тік құлпынай. Аралдың батыс жартысының ортасындағы ең биік нүктесі 104 метр (340 фут) биіктікте орналасқан. Ауданы шамамен… Аралдың шығыс жартысындағы төбелердің көп бөлігі бұталармен (croton rigidus) жабылған. Оңтүстік жағалауында, аңғарларда және батыс беткейлерінде орманды аймақтар кездеседі.

Тарих

1895 жылы Кулебра аралын испандықтар алғашқы рет отарлаған кезде Кайо-Нортеге құқық Хосе Моралес пен Франсиско де лос Сантосқа берілді. 1902 жылы құқық Леопольдо Падронға ауыстырылды. Кайо-Нортеге қатысты меншік құқығының көп бөлігі 2004 жылға дейін Падрон отбасында болды. 2006 жылы SVI Investments, Inc. отбасылық корпорациясы жеке демалыс орны ретінде пайдалану үшін 100% меншікке ие болды. Кайо-Норте – Кулебра архипелагындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бомбалауына ұшырамаған жалғыз арал. 2007 жылы АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы үшін жасалған зерттеуде былай делінген: «Кайо-Нортедегі соққы беру 1924 жылы жоспарланған, бірақ аралдан адамдар мен сиырларды шығару қиын болғандықтан, оны соққы алаңы ретінде пайдаланудан бас тартылды. Кайо-Нортеде жарылғыш емес заттар (UXO) табылған жоқ». 2018 жылы Google-дың негізін қалаушы Ларри Пейдж аралды екі мәміле арқылы 32 миллион долларға сатып алды – біріншісі аралдағы үлкен жер учаскесі үшін 28,7 миллион долларға, ал екіншісі 3,4 миллион долларлық кішірек учаске үшін жасалды. Мәмілелер АҚШ Виргин аралдарында тіркелген, оған және оның әйелі Люсинда Саутвортқа тиесілі ЖШҚ арқылы жүзеге асырылды.

Жабайы табиғат

АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі Кайо-Норте аралының оңтүстік жағалауындағы жағажайды екі жойылып бара жатқан теңіз тасбақасының – қазқайың тасбақасының (Eretmochelys imbricata) және жасыл теңіз тасбақасының (Chelonia mydas) өмір сүру үшін маңызды ареалы деп анықтады. Кайо-Норте аралының таулы бөлігінде жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктердің тізіміндегі түрлер жоқ.