Кіріспе

Эдинбург бақтары – Австралия, Мельбурн қаласының ішкі аймағындағы, Fitzroy North елді мекенінде орналасқан үлкен саябақ. Оның батыс жағын Брансуик көшесі мен Сент-Жорж жолы, солтүстік және шығыс жағын Альфред Крессентінің қисығы, ал оңтүстік жағын Фримен көшесі шектеуші сызықтар болып табылады. Саябақ 1862 жылғы наурыз айында королева Викторияның жер беруі арқасында құрылып, Мельбурн қаласының көптеген саябақтары мен бақтарын жобалаған Клемент Ходжкинсонмен жоспарланған. Шамамен мөлшері бойынша, бұл саябақ ішкі қалалық өлшемдермен салыстырғанда кең аумақты құрайды.

Маңыздылық туралы мәлімдеме 1978

1978 жылы Эдинбург бақтары Ұлттық мұралар тізіміне енгізу үшін ұсынылды. "Эдинбург бақтарының маңыздылығы – көптеген жасы ұзын ағаштардың, гүлзарлардың және олармен үйлесімдегі бақ жиһаздарының болуында: құйма темірден жасалған тіреулер, су ішетін көздер, бекітілген орындықтар мен музыкалық сахна. Теннис клубының ғимараты, пойыз жолы, тұрақты пойыз локомотиві, боулинг клубының ғимараты мен газондық алаптары осы маңыздылықтың ажырамас бөлігі. Ал жанындағы крикет алаңы, екі қақпаханасы мен тарихи трибунасы қосымша маңызға ие. Олар ұсынатын кең ашық кеңістік және Альфред Жарты айынан өтетін адамдарға көріністерді толықтырып, жабатын әдісімен де ерекшеленеді. Аймақтың маңыздылығы – салынған ортаның табиғи ландшафтпен үйлесімділігінде. Бұл маңыздылық құрылыс және гүлдік элементтердің тарихи, архитектуралық, ойын-сауық және эстетикалық құндылықтары арқылы күшейеді."

2004 жылғы маңыздылығы туралы мәлімдеме

Эдинбург бақтары деп аталатын аймақ 1862 жылы уақытша қоғамдық резерват ретінде белгіленді. Резерват ресми түрде жарияланғаннан кейін көп ұзамай, осы жермен байланысты алғашқы спорт ұйымы – Коллингвуд коммерциялық крикет клубына орын берілді, осылайша бақтарда ұйымдастырылған спорттың дәстүрі қалыптасты, ол бүгінге дейін жалғасуда. Шамамен 1872 жылы резерват өзінің атын алды, ол Эдинбург герцогы, принц Альфредтің құрметіне берілді. Бақтардың қалған бөлігі бірден жоспарланып немесе күтілмеді, ал жерді мал жаю 1880-ші жылдардың басына дейін жалғасты. Әртүрлі спорт клубтары өз аймақтарында жақсартулар жасағанмен, Фицрой кеңесі 1878 жылға дейін бақтардың басқарушысы болып тағайындалмады. 1882 жылы бақтар тұрақты резерват ретінде бекітілді, ал 1883 жылы Виктория жер департаментінің аудандық геодезисі Жозеф Мартин Ридтің қарапайым жобасы бойынша ресми жоспарлау, траншеялар жасау және ағаштар отырғызу жұмыстары басталды. 1888 жылы бақтар Ішкі шеңбер теміржолының Фицрой тармағын салу үшін ортасынан бөлінді. Бақтар ХХ ғасыр бойында спорттық, сәндік және ескерткіш құрылыстар мен жасыл жеңілдіктерді қосу арқылы түрлі деңгейде қайта жаңартылып келді. Эдинбург бақтары өзінің ең алғашқы жол жүйесінің көп бөлігін, сондай-ақ кейінірек қосылған бірқатар жаңа элементтерді сақтап келеді. Онда ересек қарағайлардың аллеялары, сондай-ақ басқа да ерекше ағаштар мен ХХ ғасырға тән сирек периметрлік жасыл жеңілдіктердің маңызды мысалдары бар. Бақтардың ішінде он тоғызыншы және ХХ ғасырдың басында салынған маңызды құрылымдар мен ғимараттардың көп саны сақталған.

Сипаттама

Эдинбург бақшасы аймағы бастапқыда қоғамдық бақтар үшін, Фицрой және Солтүстік Фицрой крикет алаңдары және [бұрынғы] теміржол станциясы мен желісі үшін бөлінген, құрылысы бақа пішінін еске түсіретін қорықпен анықталады. Бақтардың ерекше пішіні әртүрлі көшелер желілері арасындағы келісімнен және грузин үлгісінде цирк жасау ниетінен туындайды. Орталық бақшалары, ойын алаңдары және теміржол инфрақұрылымы бар үлкен жарты ай жобасы осы мәселеге ең логикалық жауап ретінде жасалған. Парк көлемімен ғана емес, сонымен қатар ерекше ерекшеліктерімен және қорықтың ерекше тарихымен де ерекшеленеді. Мысалы, парктің орталық бөлігі – Виктория патшайымының үлкен мүсіні қойылған тұғыр. Бірақ бұл мүсін бір ғасырдан астам уақыт бұрын түсініксіз жағдайда жоғалып кеткенге дейін үш жыл ғана бақтарды күзетті. Ол қайта орнатылмады, ал бос тұғыр еске түсіретін ерекше нысан ретінде қалды.

Эдинбург бақшасындағы бұрынғы темір жол

Бұрынғы Ішкі шеңбер темір жолының бір тармағы бақтарды екіге бөліп өткен. Фицрой тармағы Парк көшесі бойындағы басты жолдан айырылып, Марк көшесі арқылы Альфред Крессентке дейін созылып, Брансуик көшесінің жанындағы бұрынғы Фицрой станциясында аяқталды. Бұл жолаушылар тасымалы қызметі ешқашан пайдалы болған жоқ және салынғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң жабылды. Кейін бұл аумақ 1980 жылға дейін жүк ауласы ретінде пайдаланылды. Ескі жолдың кейбір бөліктері әлі де саябақ арқылы көрініп тұр. Жолдар алынып тасталғанда, тегіс өткелдер сақталды. Ескі жол Линейлік парк қорығымен байланысатын және жақын жердегі Капитал Сити Трейліне жетелейтін ортақ жолға айналдырылды. Жолмен байланысты зауыттар бұзылып, жерлері Эдинбург бақтарына қайтарылды немесе сатылды. Бақтардың оңтүстік-батыс бөлігінде 2003 жылға дейін ағаштан жасалған жаяу жүргіншілер көпірі сақталды. Ол сатылып, Тұрғын үй басқармасы үшін салынатын төмен қабатты құрылысқа орын беру үшін алынып тасталды.

У.Т. Питерсонның қоғамдық оваль

Бақтардың оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Австралия футбол овали, В. Т. Питерсонның қоғамдық овали (Фитзрой қалалық кеңесінде 21 жыл қызмет еткен адамның құрметіне аталған) (GC: ) Фитзрой футбол клубының жанкүйерлерінің әр буыны үшін Брансуик көшесінің овали деп белгілі. Стадионның сыйымдылығы шамамен 15 000 көрерменді құрайды. Бұл алаң клубтың VFA турнирінде, содан кейін VFL турнирінде 1883 жылдан 1966 жылға дейін үй стадионы болды. Мұнда өткен соңғы матч 1966 жылдың тамыз айында «Фитзрой» пен «Сент-Килда» командалары арасында өтті. «Фитзрой» сол ойында 84 ұпаймен жеңіліске ұшырады. Қазіргі уақытта алаңды VAFA турниріндегі «Фитзрой» футбол клубы мен YJFL турниріндегі «Фитзрой» жастар футбол клубы пайдаланады. Бұл алаң «Фитзрой» клубының рухани үйі саналады. Ойын алаңы қазір овалдың қалған бастапқы элементтерімен шектелген: Фриман және Брансуик көшелерінің бұрышындағы қонақтар қақпасының құрылысы, сондай-ақ овалдың қарсы жағындағы 19 ғасырдың соңындағы трибуна, қақпалар мен билет сату кассасы. Басты трибуна Виктория мұрасының тізіліміне енген. Брансуик-стрит овалиндағы рекордтық көрермен саны 1935 жылдың 6 мамырында тіркелді, сол күні 36 000 жанкүйер «Фитзрой» мен «Коллингвуд» командаларының тең ойнағанын көрді. Екі команда да 14 гол мен 9 соққыдан енгізді, нәтиже 93 ұпаймен тең болды.

Танымал мәдениетте

Бақтардың батысындағы Ротонда Мельбурн инди-рок тобы The Lucksmiths әні "Ротонда астында" орталық мотиві болып табылады.