Кіріспе

Рас-эль-Тин сарайы (Aṣr Ras El Tīn, сөзбе-сөз "Фиг мүйісі сарайы") – Египеттің Александрия қаласындағы Жерорта теңізінің жағасында орналасқан сарай. Қазіргі Египет президентінің ресми резиденцияларының бірі. Египет және Судан Мұхаммед Әли әулеті тұсында патшалық сарай болып саналған. Рас-эль-Тин сарайы – әлі күнге дейін қолданылып келе жатқан ең көне египеттік патшалық сарай.

Тарих

Сарай Александрияның Рас-эль-Тин ауданында орналасқан, қаланың Батыс портына қарап тұрады. Ол ежелгі Фарос аралының орнында салынған жартасқа тұрғызылған. Сарайдың Мысыр патшалық әулетімен тығыз тарихи байланысы бар. Бұл Египеттегі сирек сарайлардың бірі, ол 19 ғасырдың басында Мұхаммед Әли пашаның (1805–1848 жылдары билеген) Мұхаммед Әли әулетін құруының куәсі болды. Мұхаммед Әли сарайды жобалау және салу үшін көптеген шетелдік сәулетшілер мен инженерлерді шақырды. Құрылыс жұмыстары 1834 жылы басталды, ал бастапқы жобаны аяқтауға он бір жыл кетті, ол 1845 жылы бітті. Қосымша жұмыстар мен қосымша қанаттарды салу тағы екі жылға созылды, 1847 жылға дейін, ол ресми түрде ашылды. Александрияның шығыс жағалауындағы порттың үстінде салынған бұл сарай, Мұхаммед Әли бастаған қаладағы көптеген құрылыс жобаларының бірі болып табылады. Бастапқыда римдік бекіністің пішінінде салынған сарайға классикалық портик қосылды. Дәстүр бойынша, 1840 жылғы Шығыс дағдарысы кезінде Мұхаммед Әли мен адмирал сэр Чарльз Нейпир осы жерде келіссөздер жүргізген. Сарай Мұхаммед Әли әулетінің жазғы резиденциясы және үкімет штабы ретінде пайдаланылды. Мысырдағы британдық билік кезінде Александриядағы британдық теңіз базасының бір бөлігі ретінде сарайдың жанында гидроұшақтар базасы құрылды. 1952 жылғы Египет революциясынан кейін Мысыр мен Суданның соңғы монархы, король Фарук сарайда пана тапты, бірақ ол Мысыр әскерімен қоршалып алынды. Фарук сарайда тақтан басқанын жариялады және Мысырдан кету үшін елден шықты. Кейіннен сарай, елдегі басқа бұрынғы патшалық сарайлар сияқты, мемлекеттік меншікке алынды. Ол президенттік резиденция ретінде және мемлекеттік қонақтарды қабылдау үшін пайдаланылды. Сарайда үлкен шыны павильонмен бірге бассейн де болды. Бұл қайта жаңарту кезінде, сәнді жиһаздың көп бөлігін париждік эбеніст Франсуа Линке жасады, мұндай масштаб 200 жыл бұрын Версальде болған емес. Ғимараттың бір бөлігінде харем орналасқан, бірақ ол уақыт өте келе пайдаланылмады. Соңғы жылдары сарай мемлекеттік қонақтар мен шараларды өткізу үшін қолданылып келеді. Монтаза сарайының патшалық бақтары мен мұражайынан айырмашылығы, бұл сарайда қоғамдық мұражай жоқ.