Кіріспе

Forsvarets Spesialkommando (FSK) (Арнаулы операциялар командалығы) – Норвегияның арнайы операциялар күштерінің (Forsvarets Spesialstyrker) құрамындағы арнайы күштер бөлімшесі. Бұл бөлімше 1982 жылы Солтүстік теңіздегі мұнай платформалары сияқты Норвегия мүдделеріне қарсы террористік қаупінің артуына байланысты құрылды. 2014 жылдың 1 қаңтарында Норвегияның арнайы операциялар қолбасшылығы (NORSOCOM),

Кіріспе

Норвегия үкіметі ұзақ уақыт бойы олардың бар екендігін және әскери операцияларға қатысуын жоққа шығарғандықтан, FSK туралы көпшілікке өте аз мәлім болды. Алайда, кейбір мәліметтер ФСК-ның Ауғанстандағы «Тұрақты бостандық» операциясына қатысқаннан кейін жарияланды. ФСК-ның құрылуы туралы қысқаша мәлімет 1983 жылы Норвегияның Aftenposten газетінде жарияланған мақалада кездеседі. 1985 жылы Норвегиядағы ұшақ қадағалау оқиғасы кезінде ФСК оперативтері Трандумдағы базаларында дайындыққа келтірілді, бірақ ешқандай шараға қатысуға рұқсат етілген жоқ. 1988 жылы қаржылық шара ретінде ФСК-ны тарату туралы ұсыныс, әсіресе мұнай өнеркәсібі мен әскерилер тарапынан қарсылыққа ұшырады. Бұл жоспар көптеген БАҚ назарына іліккеннен кейін тоқтатылды. Aftenposten бұл бөлім туралы «Трандумдағы Hærens Jegerkommando және Marinejegerkommandoen-нің жоғары даярланған операторларынан, сондай-ақ басқа да мамандардан тұратын арнайы әскери құрама» деп хабарлады. FSK-ны қарулы күштердің өкілі алғаш рет 1993 жылдың қыркүйек айында Гардермоен әуежайындағы SAS 347 рейсінің қадағалауына байланысты атап өтті. Келесі жылы «Vi Menn» журналында ФСК туралы мақала жарияланды. 1990 жылы ФСК зерттеу жұмысында да айтылды: «Қарулы күштердің арнайы құрамасы (ФСК) мұнай нысандарына қарсы террористік шабуылдарға, әсіресе ұшақ қадағалау сияқты жағдайларға қарсы қолдану үшін арнайы дайындалған». ФСК-ның бар екендігі Норвегия қарулы күштері тарапынан алғаш рет 1999 жылы, қарулы күштер журналы «Forsvarets Forum» (Қорғаныс форумы) бөлім туралы мақала жариялаған кезде ресми түрде мойындалды. FSK бірнеше басқа елдердің арнайы операциялар күштерімен ынтымақтасады, оның ішінде Ұлыбританияның Арнайы әуе күштері (SAS) және Арнайы қайық күштері (SBS), АҚШ-тың «Дельта» күштері, «Navy SEALs»/«DEVGRU» күштері.

Тарих

Forsvarets Spesialkommando тамыры Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді, сол кезде норвегиялықтар британдық Арнайы операциялар басқармасының Норвегияның тәуелсіз 1-ші ротасында (NOR. I. C.1) қызмет етті, соның ішінде Rjukan ауыр су зауытына жасалған танымал Gunnerside операциясы да болды. Британдық SAS-пен бірге әрекет ететін FSK Приштинаға енген алғашқы арнайы операциялар күштерінің бірі болды. FSK-ның міндеті – соғысқан тараптар арасындағы келіссөздерге тең мүмкіндік жасау және сербтер мен Косово албандары арасындағы бейбіт келісімді іске асыру үшін жергілікті келісімге қажетті егжей-тегжейлерді нақтылау болды.

Ауғанстан

FSK Әфғанстандағы "Тұрақты бостандық" операциясы кезінде "K Bar" арнайы операциялық тобының құрамында Коалицияның арнайы операциялық күштеріне қолдау көрсетті. Олар Оңтүстік Ауғанстанның Хелманд және Урузган провинцияларында міндеттер орындады. 2007 жылдың тамызында ФСК мүшелері Кабулда жүкті неміс үкіметтік емес ұйымының қызметкері Кристина Мейерді сәтті құтқарып алды, атыс болған жоқ және тұтқынға алушылар бүлікшілер емес, қылмыстық топ деп есептелді. ФСК Халықаралық қауіпсіздік көмек күшінің (Кабулдағы дағдарысқа қарсы әрекет ететін бөлімше ретінде белгілі) басшылығымен Ауғанстан ұлттық полициясының дағдарысқа қарсы әрекет ететін бөлімін (CRU 222) даярлауға жауапты болды. 2012 жылдың сәуірінде Ауғанстанға жасалған шабуылдар кезінде ФСК Кабулда талибтерге қарсы күреске қатысты, соңғы кезде Кабулдағы дағдарысқа қарсы әрекет ететін бөлімшеге кеңес берген Жаңа Зеландияның SAS тобын алмастырғаннан кейін. Миссия Кабул түскеннен кейін тоқтатылды.

Forsvarets Spesialkommandos-тың рөлі

"Forsvarets spesialkommando (FSK) Норвегияға жасалған "қарулы шабуыл" саналатын террористік актіні жою бойынша Норвегия Қарулы Күштерінің тәуелсіз жауапкершілігіндегі рөлін атқарады, сонымен қатар теңізде терроризмге қарсы операциялар кезінде полицияны қолдауға арналған міндеті бар. FSK құрлықта полицияға қосымша көмек көрсете алады." Норвегия Парламентінің мәлімдемесі 29 және электрондық пошта мекенжайы.

Таңдау және оқыту

Қазіргі уақытта Норвегия Қарулы күштерінде әскери қызметін аяқтаған кез келген адам өтініш бере алады. ҚКҚ-ның элиталық сарбазы болу жолы ұзақ және қиын. Біріншіден, арнайы күштерге қабылдау мектебіне іріктеу үшін дене және психикалық тұрғысынан жеткіліксіздерді анықтау мақсатында жалпы іріктеуден өту қажет. Бұл іріктеу үш күнге созылады. Үміткер екі минут ішінде 45 рет қақпақтап тұру, 50 рет отырып тұру, 8 рет тартқыштан тартылу, 11 минуттан кем уақытта 400 метрге жүзу және 4 сағат 50 минуттан кем уақытта 25 килограмм салмақ көтеріп 30 шақырымды жүріп өту керек. Бұл – ең төменгі талап екені және үміткерлердің одан да жақсы көрсеткіштерді көрсетуі тиіс екені атап өтіледі. Әйелдер тобы үшін талаптар төмен: бір рет тартқыштан тартылу, 20 рет қақпақтап тұру, екі минут немесе одан аз уақытта 35 рет отырып тұру, 20 рет артқа қарай иілу, суға қорқынышсыз 200 метрге жүзу; сондай-ақ 59 минут ішінде 22 килограмм салмақ көтеріп 7 шақырымды жүгіру. Жалпы іріктеуден өткен үміткер SOF іріктеуіне қатысады. Бұл іріктеу үш аптаға созылады және азық-түлік пен ұйықтан айырылып, ауыр физикалық және психикалық жаттығулардан тұрады. Мектепке қабылданғандардың өте азы ғана одан өте алады. Іріктеуден өткен потенциалды оператор бір жылдық негізгі оқу курсын бастайды. Бұл оқу SOF операторы ретінде қызмет ету үшін қажетті барлық негізгі пәндерді қамтиды. Негізгі оқуды бастағандардың барлығы да оны аяқтамайды. Оқудан кейін FSK-да операциялық қызметке қатысуға мүмкіндік ашылады, оның ішінде снайпер, жауынгерлік фельдшер, алдыңғы әуе бақылаушысы және т.б. мамандану бойынша оқулар да қарастырылады. Қосымша оқу Норвегияда немесе одақтас елдердің оқу орталықтарында жүргізіледі.

Көлік құралдары

Geländewagen/MB270 CDI FAV көлік құралы 3 қару станциясы (2 MG3 және 1 M2 немесе GMG) бар броньды және жарылғыш заттарды жоюға арналған қорғаныспен жабдықталған. 2002 жылы жасалып, кейіннен модернизацияланды. Олардың кең көлемдігі және жабдық пен байланыс құралдарын орнату мүмкіндігі болғандықтан, «Анаконда» операциясында қолданылды. 2015 жылы 23 миллион фунт стерлинг сомасына Supacat HMT Extenda көліктеріне тапсырыс берілді, олар 2017 жылдан 2019 жылға дейін жеткізілуге тиіс. Арнайы күштерді қорғауға арналған кеме – «Август Нэрё» Dockstavarvet AB IC20M типіндегі Interceptor.