Кіріспе

АҚШ коммерциялық емес ұйымы

Конституциялық құқықтар орталығы (CCR) – АҚШ-тың Нью-Йорк қаласында орналасқан прогрессивті коммерциялық емес құқықтық қорғау ұйымы. Ол 1966 жылы Артур Киной, Уильям Кунстлер және басқалар азаматтық құқықтар заңнамасын іске асырудағы белсенділерді қолдау және әлеуметтік әділдікке қол жеткізу мақсатымен құрылған. CCR азаматтық бостандықтары мен адам құқықтары саласындағы сот процестеріне және қоғамдық белсенділікке бағытталған. Құрама Штаттардың Жоғарғы Сотындағы Расул Бушқа қарсы істе (2004) жеңіске жеткеннен кейін, Гуантанамодағы тұтқындардың АҚШ соттарында өздерінің мәртебесін таласуға және заңгерлік көмек алуға құқығы бекітілді. Осыдан кейін, CCR ондағы тұтқындарға заңдық көмек көрсетіп, заңсыз ұсталған немесе қауіпсіздікке қауіп төндірмейтін көптеген адамдарды босатуға көмектесті.

Тарих

Бұл орталық, бастапқыда Конституциялық құқықтар жөніндегі заң орталығы, Миссисипидегі Азаматтық құқықтар қозғалысының белсенділерін қорғаған заңгерлерге заңдық және қаржылық қолдау көрсету үшін құрылған. Бұл орталық растық сегрегация мен экономикалық әділетсіздікке қарсы күрес кезінде қалыптасқан. Оның негізін салушылар – Мортон Ставис, Артур Киной, Бен Смит және Уильям Кюнстлер. Орталық өзін "қозғалысты қолдау" ұйымы деп санады, яғни саяси және әлеуметтік белсенділермен жұмыс істеуге бағытталған, олар соттарды өздерінің қызметін ілгерілету үшін пайдаланды. Істер таңдалып, мәселе жөнінде халықтың хабардарлығын арттыру, БАҚ назарын аудару және/немесе Оңтүстіктегі жергілікті құқық қорғау органдарының қысымына ұшыраған белсенділерді жігерлендіру мақсатында іске асырылды. Осы тұрғыдан алғанда, Орталық ACLU сияқты дәстүрлі заңдық коммерциялық емес ұйымдардан ерекшеленді, олар прецеденттерді кеңейту және заңды дамыту үшін жеңіске жететін істерді әкелуге, сондай-ақ Бірінші түзетуге қатысты мәселелерді қарастыруға көбірек назар бөлді. Қазіргі ұйым Конституциялық құқықтар орталығының (1966 жылы Кюнстлер, Киной, Ставис және Смит құрған) және Азаматтық бостандықтар жөніндегі төтенше комитет (ECLC) бірігуі нәтижесінде құрылды. 9/11 оқиғасынан кейін ол Буш әкімшілігінің тұтқындау, ерекше ұстап беру және тергеу амалдарын "Терроризмге қарсы жаһандық соғыс" аясында сынаған көптеген істерімен танымал болды. Оның президенті Майкл Ратнер 2002 жылы "Расул Бушқа қарсы" ісін қозғады, бұл "терроризмге қарсы соғыстың" алғашқы күндері Кубадағы Гуантанамо әскери базасында президент Джордж Буштың соғыс уақытындағы тұтқындалуына наразылық білдірген алғашқы сот процесі болды. Бұл тарихында тұңғыш рет соғыс кезінде жау деп саналатын жауынгерлердің құқығын қорғап, президентке қарсы шешім қабылдады. Бұл 2004-2008 жылдар аралығында Жоғарғы Соттың төрт шешімінің біріншісі болды, ол президент Буштың "терроризмге қарсы соғыста" атқарушы биліктің шексіздігі туралы талабын жоққа шығарды. Атап айтқанда, Гуантанамодағы тұтқын лагеріне қатысты; АҚШ үкіметінің "Қара пантерлер" сияқты белсенділерді заңсыз қадағалау, бақылау және қорқытуға қатысы бар қарсы пікірлерге бақылау және шабуылдар; қылмыстық сот әділдігі және жаппай түрмеге қамау, түрмелерді кеңейту және әділетсіз қамауды қамтиды; корпоративтік және адам құқықтарын бұзу, отандық және халықаралық деңгейде; үкіметтің билігін теріс пайдалану, ең алдымен Буш әкімшілігінің ерекше ұстап беру саясатына қарсы CCR-нің наразылығын қамтиды; нәсілдік, гендерлік және экономикалық әділдік; халықаралық құқық және жауапкершілік. 2005 жылы Сан-Францискодағы Global Exchange ұйымы осы ұйымды ішкі адам құқықтары саласындағы үлкен жетістіктері үшін марапаттады.

Іс-әрекет және сот ісі

Расул Бушқа қарсы, 215 F. Supp. 2d 55 (2004): CCR Гуантанамодағы тұтқындардың әділ сот процесіне және айыптамасыз ұстау мерзімінің шексіздігін тоқтатуға қол жеткізу үшін өкілдік етті. Жоғарғы Соттың шешімі Гуантанамодағы түрмеге қатысты АҚШ соттарының құзырлығын белгіледі, тұтқындардың habeas corpus тексеруіне, соның ішінде заңдық көмек алуға құқығы бар екенін растады. Бұл құқық кейіннен президент Буш Әскери комиссиялар туралы заңға қол қойған кезде бұзылды. CCR көптеген habeas corpus өтініш берушілерді Бомдиен Бушқа қарсы (2008) ісінде қайтадан Жоғарғы Сотқа алып келді, онда Жоғарғы Сот МҚА-ның тиісті бөліктерін конституциялық емес деп жариялады және Расул ісінде жеңіске жеткен құқықтарды қалпына келтірді. (төменде қараңыз) Al Odah v. United States, 127 S. Ct. 3067 (2007): Гуантанамо шығанағындағы тұтқынға алынған адамдардың атынан habeas corpus өтініштерінің соңғысы. Бұл іс Әскери комиссиялар жүйесінің habeas corpus құралына балама ретінде қолданылуына және Гуантанамодағы ұстаудың жалпы заңдылығына қарсы шықты. Бұл іс 2008 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының шешімін қабылдаған Бомдиен Бушқа қарсы ісімен біріктірілді, ол МҚА конституцияға қайшы екенін және Расул Бушқа қарсы (2004) ісінде орнатылған habeas corpus құқықтарын қалпына келтірді. Арар Ашкрофтқа қарсы, 585 F. 3d 559 (2009): АҚШ үкіметінің ерекше ұстап беру саясатын сынап, Сирияда азаптау үшін АҚШ жіберген деген күдікпен қаралатын канадалық азамат Махер Арардың жағдайын көрсетеді. Оған ешқашан айып тағылмаған және Канада үкіметі оның терроризмге қатысы жоқ екенін анықтаған. Ол және CCR АҚШ-тың қатысы бар екенін мойындауды және ұстап беру бағдарламасын тоқтатуды талап етеді. Abtan v. Blackwater, 611 F. Supp.2d 1 (2009): CCR 2007 жылдың 16 қыркүйегінде Нисур алаңындағы Blackwater Бағдадтағы оқ ату кезінде қаза тапқан азаматтардың отбасы атынан сотқа жүгінді. Бұл талапта Blackwater компаниясы "өз қызметкерлері арасында заңсыздық мәдениетін қалыптастырды және дамытты, оларды компанияның қаржылық мүдделерін қорғауға, ал бейкүнә адамдардың өмірін құрбан етуге итермеледі" делінген. Blackwater сонымен қатар соттан тыс кісі өлтіру және соғыс қылмыстары, дене күші қолдану, қасақана және салдарынан туындаған эмоционалдық зиян келтіру, жұмысқа алу, оқыту және қадағалауда кінәлі деп айыпталады. CCR v. Bush: Бұл сот ісі АҚШ-тағы адамдарды NSA-ның бұрыштама немесе соттың алдын ала келісімісіз қадағалауының конституциялық заңдылығына қарсы бағытталған. Daniels v. New York қаласы, 291 AD 2d 260 (2002) / Floyd v. New York қаласы, 739 F. Supp. 2d 376 (2010): Бұл іс New York қаласының полиция департаментін тек нәсілдік немесе ұлттық тегіне қарай адамдарды тоқтатып тексеру әрекетін тоқтатуға мәжбүр етті. Бұл іс сонымен қатар New York полициясының Көшедегі қылмыстар бөлімінің (1999 жылы Амаду Диаллоны атқан жағдайға жауапты) әрекеттерін көрсетті, нәтижесінде бөлім таратылды. Істің шешімін табу үшін ішкі аудит жүйесі құрылды, оның нәтижелері тоқсан сайын CCR-ге беріледі. Сонымен қатар, келісім бойынша New York полициясынан "Өз құқықтарыңды біл" атты қоғамдық білім беру бағдарламасын бастау талап етілді. CCR New York полициясының келісім шарттарын орындауын қамтамасыз ету үшін жұмыс істейді. Ali Hussamalde Albazzazдың мұрагерлері Blackwater Worldwide компаниясына қарсы: Бұл Blackwater қызметкерлері өлтірген ирактық азаматтың отбасы атынан азаматтық сотқа берілген іс. CCR Blackwater Worldwide компаниясын соғыс қылмыстары үшін айыптайды. Khan v. Bush: Бұл талап АҚШ-тағы үш жыл бойы құпия түрмеде ұсталған АҚШ паналау алған Маджид Хан атынан берілген. Кейін ол Гуантанамо түрмесіне жеткізілді. CCR оның атынан habeas corpus өтінішін берді. Kunstler v. New York қаласы, 439 F. Supp.2d 327 (2006): Бұл сот ісі New York полициясын соғысқа қарсы бейбіт наразылық білдіргендерді заңсыз тұтқындап, оларды тым ұзақ уақыт ұстады деп айыптайды. Mamani v. Sanchez de Lozada / Mamani v. Sanchez Berzain, 636 F. Supp.2d 1326 (2009): Бұл екі сот ісі Боливияның бұрынғы президенті Гонсало Даниэль Санчес де Лозада Санчес Бустаманте және бұрынғы қорғаныс министрі Хосе Карлос Санчес Берзаинге қарсы 2003 жылдың қыркүйек және қазан айларында Боливия үкіметіне қарсы халық наразылықтары кезінде бейбіт тұрғындардың өліміне қатысқандары үшін қозғалды. Matar v. Dichter, 500 F. Supp. 2d 284 (2007): Салех - Абу Грейбте тергеу қызметтерін ұсынған Titan және CACI International Incorporated компанияларына қарсы федералдық топтық сот ісі. Сотта мердігерлер тергеу кезінде тұтқындарға қатыгездікпен және қорлықпен қараған деп айыпталады. Turkmen v. Ashcroft: Бұл сот ісі 9/11 оқиғасынан кейін INS және ФБР-мен нәсілдік белгілер бойынша ұсталған мұсылман, Оңтүстік Азия және араб емес азаматтардың атынан қозғалған топтық азаматтық құқықтар ісі. United States v. New York қаласы (бұрынғы Vulcan Society v. New York қаласы): Бұл New York қаласындағы қара өрт сөндірушілер ұйымы Vulcan Society атынан CCR берген Тең жұмыс мүмкіндігі комиссиясының шағымы. Сот ісі New York өрт сөндіру департаментін дискриминациялық жұмысқа алу практикасы үшін айыптайды. Wiwa v. Royal Dutch Petroleum, 626 F. Supp.2d 377 (2009), Wiwa v. Anderson және Wiwa v. Shell Petroleum Development Company: Бұл Нигериядағы Огони халқына қарсы корпорациялардың офицерлері жасаған құқық бұзушылықтарға қатысты үш сот ісі. Олар Royal Dutch Petroleum Company және Shell Transport and Trading Company (Royal Dutch/Shell), оның Нигериядағы операциясының басшысы және Royal Dutch/Shell-дің Нигериядағы еншілес компаниясына қарсы бағытталған, олардың зәбірлеуге қатысқандары үшін қозғалды. Zalita v. Bush, 127 S. Ct. 2159 (2007): Бұл іс Ал Кассимнің habeas corpus өтінішін жеткізеді, ол алты жылға жуық уақыттан бері Гуантанамода ұсталған ливиялық босқын. Бұл АҚШ үкіметінің оны өз еліне қайтару жоспарына қарсы шығады, өйткені ол онда азаптау және қуғын-сүргінге ұшырау қаупі бар. Халықаралық қылмыстық сотқа шағым, 2011 жылдың 13 қыркүйегінде Конституциялық құқықтар орталығының адвокаттары және SNAP, Патерлермен зәбірленгендер желісінің басшылары Халықаралық қылмыстық сотқа (ХҚС) Ватиканның жоғарғы лауазымды шенеуніктерін зорлау және балаларға қарсы қылмыстарды жасыруға жол бергені үшін ресми шағым түсірді. Шағымға католик дін қызметкерлері жасаған есептердің, саясаттардың және қылмыстық дәлелдердің 20 000-нан астам беті қоса берілді. Ragbir v. Holder (2011) ісіндегі Amicus Brief: Ragbir v. Holder ісіндегі Amicus Brief 2011 жылдың 23 мамырында ұсынылды. Достар - Ragbir-дің құқығын тиісті дәлелдерді ұсынуға кедергі келтірген Екінші аймақтың әрекетіне қарсы шығатын бірнеше қоғамдық ұйымдар, иммигранттардың әділеттілігі және азаматтық құқықтар ұйымдары. Екінші аймақ дұрыс емес түрде Ragbir v. Holder ісін Nijhawan v. Holder ісінде белгіленген кеңірек дәлелдік стандарттарды қолдану үшін Иммиграциялық шақырулар кеңесіне қайтарудан бас тартты. Brown, et al. v. Snyder, et al. (2011) Бұл 2011 жылдың 22 маусымында Мичиган штатының Жоғарғы соты бойынша Төтенше жағдай заңы мен жергілікті үкімет және мектептердің қаржылық жауапкершілігі туралы заңға қарсы шағымдану үшін 28 Мичиган тұрғыны атынан қозғалды. CCR 2011 жылдың 14 қыркүйегінде ұсынған түзетілген шағым Төтенше жағдай заңының қолданылу конституциялық еместігіне шағымданады. New York қаласының Саңыраулар қауымдастығы, Inc. v. Rudolph Giuliani, et al. (1995) New York қаласы өрт сигнализация қораптарын алып тастап, оларды төлем телефондарымен алмастырған кезде New York қаласының Саңыраулар қауымдастығы Американдық мүгедектер туралы заңға сүйене отырып, бұл әрекетті тоқтатуға талаппен сотқа жүгінді, өйткені төлем телефондары саңырау немесе нашар есту қабілеті бар адамдар үшін оңай қол жетімді емес. Бұл федералдық топтық сот ісі талапкерлердің жеңісімен аяқталды. New York қаласының өрт департаменті және қала...

Атақты істер

Домбровски Пфистерге қарсы, 380 US 479 (1965): CCR-дің алғашқы маңызды ісі – Луизиананың «Америкаға қарсы қызмет» комитетіне қарсы азаматтық құқық қорғаушыларды қорқыту үшін штаттық құқыққа қарсы заңдарды пайдалануға наразылық білдірген сәтті сот процесі болды. CCR бұл істі Жоғарғы Сотта жеңіп алды, ол мұндай қорқыту Бірінші түзетуге қатысты құқықтарға «салқындату әсерін» тигізеді және демек конституциялық емес деп шешті. «Чикаго жетілігі», (1969): CCR адвокаттары Уильям Кунстлер және Леонард Вайнглас 1968 жылғы Демократиялық ұлттық конвенттегі наразылықтардан кейін және одан кейінгі полицияның репрессиясынан кейін тұтқындалған әлеуметтік қозғалыстың өкілдерінен тұратын «Чикаго сегіздігін» қорғады. Сегіз айыпталушы – Дэвид Деллинджер, Ренни Дэвис, Том Хейден, Эбби Хоффман, Джерри Рубин және Бобби Сил – соғысқа қарсы, азаматтық және адам құқықтарын қорғайтын белсенділер, «Демократиялық қоғам үшін студенттер» және «Қара пантералар» партиясының мүшелері болды. Сегіз адам құлық жасады деген айыптан ақталды, бірақ бесеуі штат аралық шекараны кесіп, тәртіпсіздікке итермелеу үшін кінәлі деп танылды. Орталық апелляцияға шағымданып, соттың жағымсыздығы мен алқабилерді мәдени және/немесе нәсілдік көзқарастары бойынша тексеруден бас тартуына байланысты бұл айыптауларды жоққа шығарды. Абрамович Лефковицке қарсы (1972): Абрамович Нью-Йорк штатының абортты шектеу туралы заңдарына қарсы шығып, басқа штаттардағы ұқсас заңдарға қарсылық білдірудің үлгісі болды. Бұл іс әйелдердің аборт жасау құқығы тұрғысынан талапкерлердің өкілдігімен абортқа қатысты заңдарға наразылық білдірудің алғашқы мысалы болып табылады, дәрігердің қызметін жүзеге келтіру құқығы емес. Монелл әлеуметтік қызметтер департаментіне қарсы, 357 F. Supp. 1051 (1972): Бұл іс Нью-Йорк қаласының мәжбүрлі декреттік демалыс саясатына қарсы наразылық ретінде басталды. Оның шешімі жергілікті биліктің конституцияға қайшы әрекеттері үшін жауапкершілігін белгілейтін және осындай жағдайларда муниципалитеттерден зиянды өтеу алу құқығын құратын прецедент құрды. 1978 жылдан бері бұл прецедент заңгерлер мен коммерциялық емес ұйымдар полицияның қасақана жасаған әрекеттеріне, азаматтық құқықтарды бұзуға және басқа да жергілікті конституцияға қайшы әрекеттерге қарсы күресу құралы ретінде қолданылып келеді. Вашингтон штаты Ванроуға қарсы (1972): Әйелдердің өзін-өзі қорғаудағы кісі өлтіру ісі, CCR апелляциялық процесте Вашингтон Жоғарғы Сотына жеткенде құқықтық кеңесші болды. Апелляциялық соттың алғашқы үкімді күштен шығару шешімі қолдау тапты. Жоғарғы Соттың бұл маңызды шешімі әйелдердің өзін-өзі қорғау құқығына және заңнамаға елеулі әсер етті. АҚШ банктер мен құралдар (Wounded Knee), (1974) Filártiga v. Peña Irala, 630 F. 2d 876 (1980): Filártiga шетелдік құқық бұзушылық құрбандарына АҚШ соттарында әділдік іздеуге мүмкіндік беру үшін «Шетелдік құқық бұзушылық туралы» заңды қолдануға прецедент құрды. CCR парагвайлық полиция тарапынан азапталған және өлтірілген парагвайлық солшыл оппозиционердің ұлы Жоэлито Филартиганың отбасын өкілдік етті. Бұл іспен құрылған прецедент кейінгі халықаралық адам құқықтарына қатысты істерді жеңілдетті, соның ішінде Doe v. Karadzic және Doe v. Unocal. Бұл істерде көпұлтты корпорациялар және басқа да мемлекеттік емес тұлғалар адам құқықтарын бұзуға қатысқандары үшін жауапты деп танылды. Crumsey v. Justice Knights of the Ku Klux Klan, (1982): Пол Аврильге қарсы (1994): 1991 жылы алты гаитилік саяси белсенді, оның ішінде Порт-о-Пренс қаласының мэрі Эванс Пол атынан және «Шетелдік құқық бұзушылық туралы» заңға сәйкес, CCR бұрынғы әскери диктатор Проспер Аврильді адам құқықтарын бұзуы үшін сотқа берді. Бұл іс арызданушылар Аврильдің билігі кезінде келтірген зиянды өтеуді талап етті. 1993 жылдың қарашасында CCR адвокаттары сот шешімін кейінге қалдыру туралы өтініш білдірді. 1994 жылдың шілдесінде, гаитилік диктатор немесе әскери шенеунік адам құқықтарын бұзуы үшін жауапқа тартылған бұрынғы ешқандай оқиғада болмаған шешім бойынша, федералды судья Проспер Аврильдің құрбандарына 41 миллион долларлық зиянды өтеуді бекітті. Doe v. Karadzic, (2000): 1993 жылы Конституциялық құқықтар орталығы және оның әріптес адвокаттары босниялық серб көшбасшысы Радован Караджичтің геноцид және азаптау науқанының құрбандары мен аман қалғандарына өтемақы талап етіп, сотқа шағымданып, сот процесін бастады. Караджич 1997 жылы соттан тыс келісімге келді. 2000 жылдың 25 қыркүйегінде қазылар алқасы 4,5 миллиард доллар көлемінде үкім шығарды. Расул Бушқа қарсы, 215 F. Supp. 2d 55 (2004):