Кіріспе

Кейптаундағы Кейптау түбегіндегі табиғатты қорғау аймағы, Оңтүстік Африкадағы Үстел таулары ұлттық паркі, бұрын Кейптау түбегіндегі ұлттық паркі деп аталған, 1998 жылғы 29 мамырда Тауыл таулар тізбегінің табиғи ортасын, әсіресе сирек кездесетін финбос өсімдіктерін қорғау мақсатында жарияланды. Паркті Оңтүстік Африка ұлттық парктері басқарады. Бұл нысан ЮНЕСКО-ның Кейп Флорасы әлемдік мұрасының бір бөлігі болып табылады. Паркте екі әйгілі нысан бар: парктің атымен аталған Үстел тауы; және Африканың ең оңтүстік-батыс нүктесі – Ізгі Үміт мүйісі.

Тарих

Үстел тауының төңірегіндегі Кейп түбегінде ұлттық парк құру туралы пікірталас 1930 жылдардың ортасында күшейді. 1952 жылы Үстел тауын сақтау жөніндегі кеңес құрылды, ал 1957 жылы оның Ұлттық ескерткіштер жөніндегі кеңеске ұсынған ұсынысы қабылданды және Үстел тауы ұлттық ескерткіш деп жарияланды. 1960 жылдардың ортасында Кейптаун қалалық кеңесі Үстел тауы, Лайонс-Хед, Сигнал-Хилл және Сильвермайнде табиғат қорықтарын жариялады. 1970 жылдары өрттің жиілеуінен кейін Дуглас Хей Үстел тауы мен Оңтүстік түбектің экологиялық жағдайын бағалау үшін тағайындалды, ол 1978 жылы түбектің 152 метрден жоғары барлық тауларын сақтау қажет екенін ұсынды. Бұл Кейп түбегінің қорғалған табиғи ортасы (CPPNE) үшін негіз салды, ол 1989 жылы құрылды. Дегенмен, экологиялық басқару түбектегі жер иелігінің фрагменттілігінен бұрынғыдан да қиындыққа тап болды. 1991 жылы қаланың үстіндегі үлкен өрттен кейін Бас прокурор Франк Кан CPPNE басқаруын ұйымдастыру жоспары бойынша келісімге келу үшін тағайындалды. 1995 жылы профессор Брайан Хантли SANParks компаниясын CPPNE басқаруға тағайындауды ұсынды, 1998 жылдың сәуірінде SANParks компаниясына шамамен 39 500 акр жерді беру туралы келісімге қол қойылды. 1998 жылдың 29 мамырында сол кездегі президент Нельсон Мандела Кейп түбегі ұлттық паркін жариялады. Кейіннен парк Үстел тауы ұлттық паркі деп аталды.

География

Парк шамамен солтүстіктен оңтүстікке қарай Кейп түбегінің таулы тізбегі бойымен созылады, солтүстіктегі Сигнал тауынан бастап, Арыстан Басы, Үстел тауы, Константиаберг, Сильвермайн, Оңтүстік түбектің таулары арқылы Кейп Пойнтта аяқталады. Парк біртұтас аймақ емес; парктің көп бөлігін құрайтын дамылмаған таулы аймақтар, көбінесе жазық жердегі дамыған қалалық аймақтармен бөлініп жатыр. Сондықтан парк төменде көрсетілгендей үш жеке бөлімге бөлінген.

Үстел тауының бөлігі

Бұл бөлім Сигнал төбесін, Арыстан Басын, Үстел тауының өзін, соның ішінде Арқадағы Үстелді (таудың артқы, төменгі бөлігі), Ібіліс шыңын, Он екі елшіні (іс жүзінде Атлант теңізінің жағалауындағы он жеті шыңнан тұратын тізбек) және Оранж Клофты (халыққа жабық, ерекше қорғалатын аумақ) қамтиды. Ол солтүстікте Орталық Кейптаунмен, батыста Кампс шығанағы мен Атлант мұхитының жағалауымен, шығыста Оңтүстік қалашықтармен, оңтүстікте Хоут шығанағымен шектеседі. Бұл бөлім Үстел тауының Ұлттық ескерткішінен, Сесилия паркі мен Ньюлендс орманнан құрылған. Кирстенбош Ұлттық ботаникалық бағы ресми түрде ұлттық парктің құрамына кірмейді, бірақ оның жоғары жағы парктің бір бөлігі ретінде күтіледі.

Silvermine-Tokai учаскесі

Бұл аймақ Солтүстік-Батыстан Оңтүстік-Шығысқа қарай, Атлант теңізінің жағалауынан Фолс-Бей жағалауына дейін созылады. Оған Константиаберг, Штенберг шыңы және Калк-Бей таулары кіреді. Солтүстік-батысында Хоут шығанағы, солтүстік-шығысында Констанция және Токай елді мекендері, оңтүстік-шығысында Калк шығанағы, оңтүстік-батысында Фиш-Хук және Нордхукпен шектеседі. Бұл аймақ Токай мемлекеттік орман және Silvermine табиғи қорығынан пайда болған.

Кейп Пойнт учаскесі

Бұл бөлім Кейп түбегінің ең оңтүстік аймағын қамтиды, оңтүстіктегі Кейп Пойнт және Жақсы Үміт мүйісінен бастап, Атлант мұхитының жағалауындағы Скарборо және Фальс-Бей шығанағының жағалауындағы Саймонс-Таунға дейін созылады. Ол Жақсы Үміт мүйісі табиғи қорығынан құрылған.

Флора

Бұл аймақ Кейп флоралық аймағының бір бөлігін құрайды, сондықтан флораның жоғары әртүрлілігін қамтамасыз етеді, оның көп бөлігі сирек және эндемикалық түрлерді құрайды. Протея, эрика, рестио, астралылар (Asteraceae) және геофиттер мұнда көптеп кездеседі. Басты жергілікті өсімдік түрлері – Жарым арал құмтасты финбосы және Кабо гранитті финбосы, екеуі де жойылу қаупі төнген және әлемнің басқа ешбір жерінде кездеспейтін Кейптаунға тән өсімдіктер. Сонымен қатар, парктің кейбір бөліктері терең, жергілікті афро-уасыл орманның табиғи мекені болып табылады. Белгілі жергілікті ағаш – күміс ағаш (Leucadendron argenteum), ол жиі өсіріледі, бірақ табиғатта тек Лайонс-Хедтің беткейлерінде және Кейп түбегінің шашыраңқы жерлерінде (әсіресе Кирстенбоштан жоғарыда) ғана кездеседі. Парк Кейп Флоралдық Корольдігінің ортасында орналасқан, ол биоәртүрліліктің ыстық нүктесі және ботаниктердің пікірінше, ботаникалық аномалия. Шындығында, Таблица тауының ұлттық паркіндегі өсімдік түрлерінің саны (2 мыңнан астам) бүкіл Ұлыбританиядағыдан көп. Паркті қоршаған аймақтағы бірегей флораның көп бөлігі ауыл шаруашылығы мен қала құрылысы салдарынан жоғалып кеткен. Жергілікті өсімдіктер дәстүрлі медицина үшін жиналады, осы әрекетті кейбіреулер браконьерлік деп санайды. Мұндай өнімдерді Кейптаунның орталық бизнес ауданындағы көшелерде емдік заттар ретінде табуға болады. Жергілікті түрлерге Акация циклопы, үш түрлі хакея және таудың беткейлеріндегі коммерциялық ағаш плантацияларына отырғызылған инвазивті қарағайлар сияқты инвазивті өсімдіктер де қауіп төндіреді. Бүгінде Таблица тауының жотасында әлемдегі тең өлшемді кез келген континенттік аймақтағы қауіп төндіретін түрлердің ең жоғары шоғырлануы байқалады.

Жергілікті емес ормандарды жою

SANParks инвазивті, жергілікті емес ағаштарды жою бағдарламасы үшін сынға ұшырады. Бұл шетелдік орман парктің аумағының барлық 2% құрайды, бірақ бұрын өте жоғары биологиялық әртүрлілікке ие болған жерлерді алып жатыр. Финбос аймағына қауіп төндіретін ескі, инвазивті шетелдік ағаштардың арасында Порт-Джексон, Рооикранс, Хакеа, Сосна және Көк эвкалипт бар. Инвазивті ағаштар бастапқыда ағаш өндіру үшін коммерциялық плантациялар ретінде отырғызылған, осыған дейін жергілікті афро-тоғай ормандарының көп бөлігі кесілгеннен кейін. Айырықса, плантациялар үшін таңдалған құнарлы төменгі беткейлер парктің эндемикалық және қауіп төнген түрлердің ең көп шоғырланған аймақтары болып табылады. Қазіргі уақытта парк жергілікті ормандардың қайта өсуін қамтамасыз етумен қатар, инвазивті ағаштардың плантацияларын кезең-кезеңімен жоюды жоспарлап отыр. Алайда, бұл жою мәселесі даулы, себебі кейбір қарағай плантациялары парктің жанындағы бай елді мекендерде тұратын адамдар үшін демалыс орны болып табылады.

Фауна

Тарихи тұрғыдан бұл аймақта қоныстанған ірі жыртқыштардың қатарында мысырлық арыстан, барс (1920 жылдарға дейін кездесіп, іздері бүгінге дейін табылып жатыр деген мәлімдемелер бар), сондай-ақ, дақты гиена және қара арқалы шакал бар. Еуропалық жайлаушылардың келуімен ірі шөп жеушілер де жойылды, мысалы, піл, қара мүйізқұйрық, куду, елланд, тау зебрасы және бонтебок. Алайда, соңғы үш түр парктің Кейп-Пойнт бөлігіне қайта қоныстандырылды. Паркте кішкентай сүтқоректілер де кездеседі: қарақал, тау-тасты гиракс және әртүрлі антилопа түрлері, мысалы, Кейп сиыршығы және жақында қайта енгізілген клипспрингер. Гималай тахрының популяциясы 1935 жылы Devil's Peak төменгі жағындағы Groot Schuur Estate-дегі, қазір құлап қалған Зоологиялық бақтан қашқан бір жұптан пайда болды. 2006 жылға қарай, Table Mountain тауынан барлық тахрлар қырылып, клипспрингерді қайта қоныстандыруға мүмкіндік жасалды, себебі тахрлар олармен ұқсас экологиялық ортаны бөлісуге тырысқан болар еді. Дегенмен, біраз бөлігінің тірі қалғаны әбден мүмкін. Chacma бабуиндары парктің оңтүстік бөлігінде қоныстанған. Олар туристер арасында өте танымал, бірақ адамдарға үйреніп, оларды тегін тамақпен байланыстырғанда қауіпті болуы мүмкін. Да Гама паркі, Токай және Скарборо сияқты парктің жанында тұратын тұрғындардың көпшілігі үйлеріне шабуыл жасап, тамақ іздеген бабуиндармен жиі қақтығысады. Көптеген адамдар электр тоғы бар қоршаулар орнату сияқты қауіпсіздік шараларын күшейтеді. Бірақ бұл тиімсіз, себебі бұл бабуиндарды жарақаттауы мүмкін және олардың оңай тамақ табуға бейімділігін күшейтеді. Бабуиндар үшін тауларда бір қолмен азық іздеуден гөрі қоқыс жәшігінен қалдықтарды іздеу әлдеқайда оңай. Сондықтан парктің келушілеріне бабуиндарды тамақтандыруға қатаң тыйым салынуы керек. Table Mountain тауында ғана кездесетін сирек эндемикалық амфибия – Table Mountain жынды бақасы. Парк – биоәртүрліліктің ыстық нүктесі саналатын және ботаниктер ботаникалық аномалия деп санайтын Кейп Флоралдық Корольдігінің ортасында орналасқан. Шындығында, Table Mountain ұлттық паркіндегі өсімдік түрлерінің саны (2 мыңнан астам) бүкіл Ұлыбританиядағыдан көп.

Теңіз қорғалатын аумағы

Үстел тауы ұлттық паркінің теңіз қорғалған аймағы – Кейп түбегінің жағалауындағы теңіз қорғалған аймақ. Ол 1998 жылғы 18 нөміріндегі Теңіз тірі ресурстары туралы заңға сәйкес, 2004 жылғы 4 маусымдағы № 26431 мемлекеттік газетте жарияланды. Макнили, Джеффри А., 2001, "Қала шегіндегі жаһандық маңызы бар биоәртүрлілік: Оңтүстік Африканың Кейп мысалы", Parks, 11 том, 3 нөмір, 44–46 беттер. 2006 жылғы 18 қаңтарда алынды. 2000 жылғы Оңтүстік Африка ұлттық карталар сериясы 1:50 000 Топографиялық парақтар 3318CD Кейптаун және 3418AB&AD Кейп түбегі. Бас дирекция: Сауалнамалар және картографиялау. Үстел тауы ұлттық паркі. 2006 жылғы 18 қаңтарда алынды. Кейптаунның салқын ормандары. 2006 жылғы 13 қазанда алынды. https://web.archive.org/web/20060926193042/http://www.carteblanche.co.za/display/Display.asp?Id=3165 Ағаштарға қатысты ешқандай компромисс жоқ. Carte Blanche рекреациялық емес, жергілікті емес ормандардың жоғалуы туралы баяндама. 2006 жылғы 14 қазанда алынды.