Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Намибиядағы аймақ
Region in Namibia
Замбези аймағы (2013 жылға дейін Каприви аймағы) – Намибияның 14 аймағының бірі. Ол елдің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Аймақ көбінесе оның құрметіне аталған ірі Замбези өзенімен бірге жатыр. Аймақта сегіз сайлау округі бар, оның орталығы Катима Мулило қаласы. Бұқало селосы да осы аймақта орналасқан. 2011 жылы Замбези аймағында 90 596 адам тұрды. 2020 жылы 47 884 сайлаушы тіркелді. 2023 жылғы халық санауы бойынша аймақта 142 373 адам өмір сүрді.
The Zambezi Region (until 2013 Caprivi Region) is one of the 14 regions of Namibia. It is located in the north eastern part of the country. It is largely concurrent with the major Zambezi River after which it was named. The region has eight constituencies and its capital is the town of Katima Mulilo. The self governed village of Bukalo is also situated in this region. The Zambezi Region had a population of 90,596 in 2011. As of 2020, it had 47,884 registered voters. At the time of the 2023 census, 142,373 people lived in the region.
Экономика және инфрақұрылым
2012 жылғы Намибияның еңбек күші туралы сараптамаға сәйкес, Замбези аймағындағы жұмыссыздық деңгейі 28,0% құрайды. Замбезиде 102 мектеп бар, оларда барлығы 39 808 оқушы білім алады.
According to the 2012 Namibia Labour Force Survey, unemployment in the Zambezi Region is 28.0%. Zambezi has 102 schools with a total of 39,808 pupils.
Туризм
Бвававата ұлттық паркі шамамен батыстағы Каванго өзенінен шығыстағы Квандо өзеніне дейін созылады. Жапырақты орманды жерлерде жапайы серинга, копал ағашы және Замбези тигісі сияқты ағаштар басым. Парк 35 ірі және көптеген ұсақ жануар түрлеріне пана болғанымен, келушілер осы жануарлардың көпшілігін көруі қиын, себебі көліктер Каванго мен Шығыс Замбези арасындағы жолмен ғана жүруге шектеледі. Көруге болатын жануарлар: піл, роан және куду. Бұқалар батысқа қарай кездеседі. Замбези аймағының батысында 339 құс түрі тіркелген. Табиғи және сирек барушыларға белгілі Нкаса Рупара ұлттық паркі (бұрынғы Мамили ұлттық паркі) – Намибияның Окаванго дельтасына баламасы, жануарларға толы аралдардың, өзен арналарының және ылғалды жерлердің сулы кереметі. Ұлттық парктің басты орталықтары – Квандо/Линьяти өзеніндегі екі ірі арал: Нкаса және Лупала. Құрғақ маусымда аралдарға жолмен жетуге болады, бірақ жаңбырдан кейін аумақтың 80 пайызы суға батып, оларды материктен бөліп тастайды. Мудуму ұлттық паркі – Квандо өзенінің батыс шекарасында орналасқан, тығыз саванна мен мопань ормандарынан тұратын кең аумақ. Паркте ситатунга мен қызыл лехведен шағын популяциялар мекендейді, ал су жолдарында мойынды саңырауқұлақ, бегемот және крокодилдер кездеседі. Онда піл, бұқа, роан, сабыл, куду, импала, ориби, зебра, жабайы иттің және 430-ға жуық құс түрін кездестіруге болады. 2005 жылы құрылған Намибияның ылғалды жерлер жолы – Дивунддан Импалилаға дейінгі маршрут бойындағы кәсіпорындардың жергілікті туристік бірлестігі.
Bwabwata National Park is and extends for about from the Kavango River River in the west to the Kwando River in the east. Deciduous woodlands are dominated by trees such as wild seringa, copalwood and Zambezi teak. While the park is sanctuary to 35 large and numerous small game species, visitors are not likely to see many of these animals, as vehicles are restricted to the road between Kavango and Eastern Zambezi. Animals likely to be seen are elephant, roan and kudu. Buffalo occur towards the west. As many as 339 bird species have been recorded in the west of the Zambezi Region. The wild and little visited Nkasa Rupara National Park (formerly Mamili National Park) is Namibia's equivalent of the Okavango Delta, a watery wonderland of wildlife rich islands, river channels and wetlands. The focal points of the national park are Nkasa and Lupala, two large islands in the Kwando/Linyati river. During the dry season the islands can be reached by road but after the rains 80% of the area becomes flooded, cutting them off from the mainland. Mudumu National Park is a vast expanse of dense savannah and mopane woodland with the Kwando River at its western border. The park is home to small populations of sitatunga and red lechwe while spotted neck otter, hippo and crocodile inhabit the waterways. Animals to be encountered are elephant, buffalo, roan, sable, kudu, impala, oribi, zebra, wild dog as well as some 430 species of birds. The Namibian Wetland Route, established in 2005, is a local tourism association of businesses along a route from Divundu to Impalila.
Тарих
XIX ғасырдың соңына дейін бұл аймақ Итенге деп аталып, Лози патшаларының билігінде болды. XIX ғасырдың аяғында бұл жер Бечуаналанд (Ботсвана) британдық протекторатының бір бөлігі ретінде басқарыла бастады. 1890 жылы Германия империясы британдықтар басқаратын Занзибар аралына құқық талап етті; Ұлыбритания наразылық білдірді және дау сол жылдың соңында Берлин конференциясында шешілді. 1890 жылдың 1 шілдесінде британдықтар Занзибарды алды, ал Германия Каприви жолағы деп аталған аумақты иеленді. Капривиге Германия канцлері Лео фон Капривидің есімі берілді, ол 1890 жылы Ұлыбританиямен жер алмасу бойынша келіссөздер жүргізді. Лео фон Каприви Германияға Замбези өзеніне қол жеткізу үшін, Хелиголанд-Занзибар шартының бір бөлігі ретінде, Каприви жолағын Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасына қосуды ұйымдастырды. Германияның мұндай алмасудың артындағы мақсаты – Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасын Замбези өзенімен байланыстыратын, Танганьикаға (Танзания) және Үнді мұхитына оңай қол жеткізуді қамтамасыз ететін жер суып алу болды. Бірақ немістер үшін, британдықтардың Родезияны (Зимбабве және Замбияны) отарлауы оларды Виктория сарқырамасының үстінен тоқтатты, бұл Замбезиде кеме жүргізуге елеулі кедергі келтірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Каприви жолағы қайтадан британдық билікке көшті және Бечуаналандтың бір бөлігі ретінде басқарылды, бірақ оған көп көңіл бөлінбеді және заңсыз шекара ретінде танылды. Аймақ 1980-ші жылдары геосаяси маңызға ие болды, ол Анголадағы УНИТА қозғалысына Оңтүстік Африканың қолдауы үшін транзиттік пункт және жабдықтау жолы ретінде пайдаланылды. Каприви облысы 1990 жылы ел тәуелсіздік алғаннан кейін Намибияның он үш облысының біріне айналды.
Until the end of the 19th century, the area was known as Itenge, and it was under the rule of the Lozi kings. In the late 19th century the strip of land was administered as part of the British protectorate of Bechuanaland (Botswana). The German Empire in 1890 laid claim to the British administered island of Zanzibar; Britain objected and the dispute was settled at the Berlin Conference later that year. On 1 July 1890, the British acquired Zanzibar and Germany acquired the territory which became known as the Caprivi Strip. Caprivi was named after German Chancellor Leo von Caprivi, who negotiated the land in an 1890 exchange with the United Kingdom. Leo von Caprivi arranged for the Caprivi strip to be annexed to German South West Africa in order to give Germany access to the Zambezi River as part of the Heligoland Zanzibar Treaty. The German motivation behind the swap was to acquire a strip of land linking German South West Africa with the Zambezi River, providing easy access to Tanganyika (Tanzania) and an outlet to the Indian Ocean. Unfortunately for the Germans, the British colonisation of Rhodesia (Zimbabwe and Zambia) stopped them well upstream of Victoria Falls, which proved a considerable barrier to navigation on the Zambezi. During World War I, the Caprivi Strip again came under British rule and was governed as part of Bechuanaland but it received little attention and became known as a lawless frontier. The region became of geopolitical importance during the 1980s when it was used as a jumping off point and re supply route for South African support for the UNITA movement in Angola. Caprivi Region became one of Namibia's thirteen regions when the country gained independence in 1990.
Атауын өзгерту
2013 жылдың тамызында Намибияның сайлау комиссиясы үшін төртінші шекара белгілеу комиссиясының ұсынысымен Каприви аймағы, Намибия карталарынан отаршылдық әкімшілердің аттарын жою мақсатында Замбези аймағы деп қайта аталды. Аймақтың атауына Иямбези, Линьянди, Итенге және тағы басқа ұсыныстар да қарастырылған. Замбезидегі Шкукмансбург қаласының атауы да осы процестің бір бөлігі ретінде Лухононо деп өзгертілді. Дегенмен, бұл қайта аттау дау тудырды. "Concerned Caprivians" (немесе "Caprivi Concerned Group") тобы баспасөз мәлімдемесінде атаудың өзгеруіне, сондай-ақ шекара белгілеу комиссиясының шекарасы мен сайлау округтерін қайта бөлуіне алаңдаушылық білдірді. Каприви Африкалық Ұлттық Одағының (CANU) партиясының бас хатшысы Роберт Силило, бұл қайта аттау Каприви халқының өзіндігін және тарихын әлсірету ниетінен туындағанын мәлімдеді.
In August 2013, following a recommendation of the fourth Delimitation Commission for the Electoral Commission of Namibia, the Caprivi Region was renamed the Zambezi Region in a step to eliminate names of colonial administrators from Namibia's maps. Alternative proposals for the region's name had included Iyambezi, Linyandi, Itenge, and others. The name of the Zambezi town of Schuckmannsburg was also changed to Luhonono as part of the same process. The renaming was not without controversy, however. The group Concerned Caprivians (or Caprivi Concerned Group) released a press statement expressing concern over the name change as well as Delimitation Commission boundary and constituency demarcation changes. Caprivi African National Union (CANU) party secretary general Robert Sililo argued that the renaming was motivated by a desire to dilute Caprivian identity and history.