Кіріспе

Картахена – 2000 жылы жарық көрген неміс стиліндегі тақта ойыны. Оның сюжеті 1672 жылы Картахена бекінісінен пираттар ұйымдастырған түрмеден қашу оқиғасына арналған. Бұл стратегиялық ойынның түсінігі өте қарапайым: әр ойыншыға алты пираттан тұратын топ беріледі. Ойынның мақсаты – барлық алты пиратты бекіністі портқа жалғайтын қиын жер асты жолы арқылы қашырып, күтіп тұрған шлюпка жеткізу.

Ойын процесі

Картахена түрмесінен шлюпкаға барлық пираттарын бірінші көшірген ойыншы жеңімпаз болады.

Құрылысы

Ойын тақтасы мен оның элементтерін Лео Коловини жасады, ал суретшілер Кристоф Класен, Клаус Стефан, Дидье Гизерикс, Мартин Хоффман және «Тапиро» студиясы суреттерін салды. Тақтаның өзі алты екі жақты бөліктен тұрады, олардың әрқайсысында бірдей алты суреттің әртүрлі комбинациясы бар: қанжарлар, қарақшылардың бас киімдері, тапаншалар, ром бөтелкелері, бас сүйектер және қаңқа кілттері. Бұл алты бөлікті кез келген ретпен біріктіруге болады, осылайша мыңдаған түрлі ойындар жасауға мүмкіндік бар (бірақ теориялық түрде мүмкін болатын 7206 комбинацияға жете алмайсыз). Әр ойыншыға 102 картадан 6 карта беріледі: әр суреттен 17 картадан. Сонымен қатар, әр ойыншы ойынды 6 қаракшымен бастайды, олар қатты түсті ағаштан жасалған фигуралармен бейнеленген. Түс таңдауына қоңыр, қызыл, сары, жасыл және көк түстер кіреді. Ең қаракшыға ұқсайтын ойыншы бірінші болып жүреді, ал ойын сағат тілі бойынша жалғасады.

Бұрылу

Бір ойыншының кезегінде бірден үшқа дейін қимыл жасауға болады. Әр қимыл сайын ойыншының бір қарақшысы алға немесе артқа жылжиды. Қарақшылар қолдарындағы карталарды ойнау арқылы алға жылжиды. Жаңа карталарды артқа жылжу арқылы ғана алуға болады. Алға жылжу үшін ойыншы қарақшыны таңдайды, карта ойнайды және сол қарақшыны картадағы суретпен келесі бос алаңға жылжытады. Егер алда бос орын болмаса, қарақшы шлюпкаға көшеді. Артқа жылжу үшін ойыншы қарақшыны таңдап, оны бір немесе екі қарақшы бар ең жақын алаңға қайтарады. Егер сол алаңда бір қарақшы болса, ойыншы бір карта тартады; егер екі қарақшы болса, ойыншы екі карта тартады. Қарақшыларды Картахенаға дейін қайтаруға болмайды.

Вариациялар

Ойын екі нұсқада ойналуы мүмкін: Ямайка, онда колода жасырылған және ойыншылар бір-бірінің карталарын көре алмайды, ал Тортуга нұсқасында карталар ашық көрінеді. Екі нұсқада да ойынның өту барысы мүлдем өзгеше. Ямайка ойындары көбінесе қарқынды болады (30–45 минут) және шеберлік пен сәттілікке негізделген. Тортуга ойындарында сәттіліктің ролі азайған, себебі ойынның ережесі оңай болғандықтан, көбінесе ең терең талдау жасай білген ойыншы жеңіске жетеді.

Сериялар

Ойынның жалғасы, Картахена II, 2006 жылы жарық көрді. Ол түпнұсқа ойынның оқиғасын жалғастырады, онда пираттар түрмеден қашқаннан кейін не істеу керектігін анықтауға тырысады. Ойын карталарға негізделген қозғалыс механизмімен салынған, бірақ жаңа ойын элементтерін қосады. Атап айтқанда, ойын тақтасы екі аралға бөлінген, ал пираттар бір қайықпен бір аралдан екіншісіне тасымалданады. Картахена: Die Goldinsel ойынын 2008 жылы басқа автор, Рудигер Дорн жасады және оны Winning Moves Germany баспасы шығарды. Бұл ойында пираттар Картахена бекінісінен қашқаннан және алдыңғы екі ойында Пираттардың Үйіне оралғаннан кейін Қазына аралын іздейді. Ойыншылар пират капитан рөліне еніп, жаңа пираттар экипажын жинауға, арал карталарын жинауға және Қазына аралына аттанғанша қазу құқығын алуға тырысады. Картахена: Die Meuterei ойыны 2009 жылы жарық көрді. Бұл ойынды да Winning Moves баспасы шығарды, бірақ оны Майкл Ринек жасаған. Картахена сағасы ұзақ үнсіздіктен кейін көтеріліс белгілерімен жалғасуда. Ойыншылар алтын мен қару-жарақпен жабдықталып, ең көп алтынды жеңіп алу үшін басқа ойыншылардың күшті және әлсіз жақтарын бағалауға тырысады. 2017 жылы Картахенаның жаңа нұсқасы шықты, ол классикалық негізгі ойынды Картахена 2: Пираттардың Үйімен және бірнеше жаңа нұсқалармен біріктіреді. Картахена: Escape Diaries 2023 жылы жарық көрді. Бұл түпнұсқаның «Бірінші қашу» ретінде қайта басылуы болып табылады, командаңызға арнайы қабілеттері бар капитанды «Екінші қашу» ретінде қосады, ал «Үшінші қашу» ретінде соңғы пунктқа жетудің балама жолы ретінде салдарды қосады. Картахенаны BrettspielWelt сайтында нақты уақытта онлайн ойнауға болады. Youplay.it және Картахена Онлайн сайттарында кезекпен ойналатын екі онлайн нұсқасы қолжетімді.

Санаты

Картахена көбінесе жарыс ойыны ретінде жіктеледі. Ол Hare and Tortoise ойынына қарағанда әлдеқайда қысқа және қарапайым, ал Hare and Tortoise жарыс ойындарының үлгісі саналады. Көбінесе бұл ойынды қызықты уақыт өткізу үшін, емес, бәсекелесу үшін ойнайды. Дегенмен, ол балаларға арналған жарыс ойындарынан, мысалы, Тылан мен сатыдан әлдеқайда күрделі және көп дағды талап етеді (тіпті Ямайка нұсқасында да). Ол отбасылық және пираттар ойыны ретінде де жіктеледі. Ойын механизмі бойынша, ол модульдік тақта ойындарымен және қолдағы карталарды басқару ойындарымен байланыстырылады. Сонымен қатар, ойын барысында қажетті мәтіннің болмауы оны ағылшын тілін білмейтін адамдарға да ойнауға мүмкіндік береді. Әр ойыншыда алты фигура және кезек сайын үш қадам болуы стратегияны көптеген басқа ойындардан ерекшелендіреді. Сондықтан, ол кездейсоқ ойыншылардың арасында жақсы қабылданады.