Кіріспе

Құс түрі Ақ тоқты күлкілі торғай (Garrulax leucolophus) – Leiothrichidae тұқымдасына жататын құс. Ол Гималайдың етегінен Оңтүстік-Шығыс Азияға дейінгі орман және бұталы жерлерде кездесетін, өте әлеуметтік және дауыс беретін құс.

Таксономия

Ақ түбі бар күлкілі құрттар – лейотрихидтер тұқымдасының бір мүшесі, ол жақында Ескі әлемдегі сүреңдер тұқымдасынан, тималидтерден бөлінді. Оның ғылыми атауы Garrulax leucolophus латын тіліндегі garrire "әңгімелеу" деген сөзден, оның көп дауысталу қабілетіне сілтеме жасап, және грек тіліндегі leukós "ақ" және lophos "шошақ" деген сөздерден шыққан. Төрт түршесі анықталған: G. l. leucolophus немесе батыс ақ шошақты күлкілі құрт, G. l. patkaicus, G. l. belangeri және G. l. diardi немесе шығыс ақ шошақты күлкілі құрт. Оның дене ұзындығы орташа есеппен 30 см, ал құйрығы 13–15 см аралығында. Ол өзінің ерекше ақ түсті бас киімі мен тік тұрған шошағы үшін осылай аталады. Сонымен қатар, оның кең және созылған қара көз маскасы арқасында оны оңай тануға болады. Мойнының артқы бөлігі ақшыл сұр түсті. Жастардың шошағы мен құйрығы қысқа, маскасы ашық, мойны қоңыр және мантиясы жарық түсті болып келеді. G. l. leucolophus: Солтүстік Үндістан, Непал, Бутан, Оңтүстік Қытай (Тибет)

G. l. patkaicus: Солтүстік-Шығыс Үндістан, Бангладеш, Мьянма, Оңтүстік Қытай (Юньнань)

G. l. belangeri: Мьянма, Таиланд

G. l. diardi: Мьянма, Таиланд, Лаос, Камбоджа, Вьетнам, Оңтүстік Қытай (Юньнань)

Кірісілген популяциялар

Ақ тоқтылы күлкілі торғай - бұл қапталған құстардың танымал түрі, және діни амалдар кезінде қашып кеткен немесе өз еркімен босатылған құстардың салдарынан G. l. diardi-нің ареалы 1970-1980 жылдары Малайзия мен Сингапурға дейін кеңейген болуы мүмкін. Экзотикалық құстар саудасы оны Ұлыбритания мен АҚШ-қа да жеткізді, бірақ онда жабайы популяциялардың табылуы туралы хабарламалар жоқ.

Тіршілік ету ортасы

G. leucolophus көбінесе 1600 метрге дейінгі биіктіктегі тауалды орманды жерлерде кездеседі.

Ән шығару

Ақ қанатты күлкілі торғайлар – әлеуметтік құстар, көбінесе 6-12 жеке құстан тұратын топтарда болады (бірақ 40-қа дейін кездеседі екен). Олар өте үйіршіл түр болғандықтан, олардың шығаратын дыбыстарының көп бөлігі әлеуметтік мақсаттарға қызмет етеді, мысалы, өз тобының басқа мүшелеріне өздерінің қатында екендерін және қозғалыстарын еске салады, оларды қауіптен немесе жат кісілерден ескертеді немесе бірігіп шабуға (қорғануға) шақырады (олар басқа топтарға немесе түрлерге агрессивті екені белгілі). Тамақ іздеген кезде, G. leucolophus жерде азықтанады, көбінесе шағын топтарда, бір жерден екінші жерге секіріп, омыртқасыздарды табу үшін мүжілген жапырақтарды тұмсығымен ығыстырады. Шындығында, бұл "көмекшілер" әрқашан ересектер емес: осы жылғы бұрынғы жұмыртқадан шыққан жас құстар кейде ұя салуға немесе туындастарын тамақтандыруға көмектеседі.