Кіріспе

Американдық суретші, фотограф және табиғатты қорғаушы (1853–1922)

Эндрю Путнам Хилл (9 тамыз 1853 – 3 қыркүйек 1922) – калифорниялық суретші және фотограф, ең белгілісі 1899–1902 жылдары Калифорния штатының Биг-Бассин аймағындағы алып секвоялардың орманын қоғамдық парк ретінде сақтап қалуға жасаған табысты күш-жігерімен танымал. Бұл парк Калифорния штатының мемлекеттік парктері жүйесіндегі алғашқы қоғамдық парк болды.

Өмір және мансап

Хилл Илияс пен Джейн Хиллдің жалғыз баласы болды, екеуі де ерте американдық қоныс салушылардың ұрпақтары еді. 1853 жылдың 9 тамызында Индиана штатының Портер округінде дүниеге келген ол, он төрт жасында ағасымен Калифорнияға келді; оның әкесі Эндрюдің тууына аз уақыт бұрын Батысқа келген, бірақ үнді шабуылынан аман қалғаннан кейін шаршап, қайтыс болды. Протестант болғанымен, ол Санта-Кларадағы католик Санта-Клара колледжінде (қазіргі Санта-Клара университеті) екі жыл оқыды: бір жыл орта мектеп деңгейінде, бір жыл колледждің бірінші курсында. Франклин бір жылдан кейін кеткенде, ол анасының күйеуі Лора Броутон Уоткинспен серіктес болып, «Хилл және Уоткинс» фотостудиясын құрды. Үш жыл бойы оларға суретші Сидни Й. Ярд қосылды. 1906 жылғы жер сілкінісінде Хиллдің студиясы мен ондағы туындылары, сондай-ақ Сан-Францискодағы Калифорния пионерлері қауымдастығының тарихи залында ілінген және Сансет асуын кесіп өткен алғашқы қоныс салушыларды бейнелеген «Мерфи тобы» картинасы қирады. Ғасыр басында ескі секвоя ормандарының тек 25% қалды. Хилл секвояларды ұрпақ үшін сақтап қалуға серт берді. Ол өзінің естеліктерінде бұл шешім туралы былай деп жазды: Мен Санта-Круз Биг-Триздегі қабылдауыма аздап ашуланып, ренжідім. Ол мені ойландырды. Пойыз кеткенге дейін әлі он бес минут бар еді. Қақпа жабылып жатқанда, менің ойымнан: «Бұл ағаштар, олардың өлшемі мен ежелгілігіне байланысты, әлемнің табиғи кереметтерінің бірі және оларды ұрпақ үшін сақтау керек» деген ой өтті. Мен өзім-өзіме: «Мен осы жерді қоғамдық саябаққа айналдыру үшін дереу науқан бастаймын» дедім. Мен, мен жақсы таныс жазушылардың көптеген суреттерін жасап бергенімді еске салдым, олардың арасында жатқан күш, асыл мақсатқа оянғанда, бірден жауап беретініне және, мүмкін, бүкіл елдің баспасөзін оятарлық жағдай туғызатынына сендім. Осылай туды секвояларды сақтау туралы ойым. Оның назары Биг-Бассинге ауысты, өйткені ондағы секвоялар биік және маңыздырақ екені анықталды. 1900 жылдың 18 мамырында ол және басқалар лагерьде жүріп «Семпервиренс» клубын құрды, ол Биг-Бассин қоғамдық саябаққа айналуы керек деп шешті. Көптеген белгілі жергілікті тұрғындар бұл жобаны қолдады, соның ішінде Санта-Клара колледжінің президенті Роберт Э. Кенна, S.J., Стэнфорд университетінің президенті Дэвид Старр Джордан, Сан-Франциско қаласының мэрі Джеймс Д. Фелан (Кеннаның сіңілі баласы) және кейін клубтың хатшысы болған Кэрри Стивенс Уолтер. Феланнан ақшалай кепілдік алғаннан кейін, Биг-Бассин жерін сатып алу үшін 250 000 доллар бөлінген заң қабылданды. Бұл сол кездегі үлкен сома еді. Қолдаушылар жеке қайырымдастардан тағы 250 000 доллар жинады және мемлекетпен бірлесіп Калифорнияның алғашқы мемлекеттік паркін – Калифорния секвоя паркін (қазіргі Биг-Бассин секвоя мемлекеттік паркі), құрды, ол қазір қорғалған орташа белдеудегі ылғалды ормандарды қамтиды. Әке Кенна парктің алғашқы комиссарларының бірі болып тағайындалды. Парк 1904 жылы кемпингке ашылды. Хилл жаздарды сол жерде өткізіп, өліміне дейін ағаштарды суретке түсірді.

Өлім

Хилл 1922 жылдың 3 қыркүйегінде Калифорния штатының Пасифик Гроув қаласында 69 жасында қайтыс болды. Оның күлі "оның ескерткіші болар алып секвойяның тамырына" Биг-Бассен Редвудс мемлекеттік саябағында шашылды.

Мұра

Хилл қаржылық сәттілікке жете алмады, ол қайтыс болған кезде отбасына 900 доллардан аз ақша қалдырды, бүгінде қалған ескі өсімдік Redwood ормандарының тек 3% ғана бар. Юджин Т. Сойердің Санта-Клара округі тарихында айтылғандай, "Мырза Хиллдің орындауы керек қоғамдық міндеті болды, және ол оны уақыттың басынан бері адамдарды тағдырдың жеңімпаздары етіп жасайтын нық қадаммен атқарды". Санта-Клара аңғарының Викториандық мұрасын сақтау қауымдастығы 1995 жылы оның Сан-Хоседегі үйін сатып алып, оны Келли паркіндегі Тарих паркіне көшірді және толыққанды қалпына келтірді. Сан-Хоседегі Эндрю П. Хилл орта мектебі оның құрметіне аталған.