Джон Мьюир: Шотландияда туған американ табиғатты қорғаушысы

Джон Мьюир: шотланд-американдық табиғаттанушы, ұлттық саябақтардың әкесі. Жазулары табиғатты қорғауға шабыттандырды, экологиялық қозғалысқа үлкен әсер етті.

18 мин оқу

100%

Дереккөз: John Muir — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Шотланд-американдық натуралист (1838–1914)

Джон Мьюр (/m/jʊər/ MURE; 21 сәуір 1838 – 24 желтоқсан 1914), сондай-ақ "Таулар Джон" және "Ұлттық саябақтардың әкесі" деп белгілі, Шотландияда туған американдық. Оның жазбаларындағы табиғатқа деген рухани көзқарасы мен ынтасы оқырмандарды, оның ішінде президенттер мен конгрессмендерді үлкен табиғи аймақтарды сақтауға шақырып, әрекет етуге түрткі берді. Джон Мьюр "Шотландиялықтар мен американдықтардың екеуіне де шабыт берген" тұлға саналады. Мьюрдің өмірбаяуын жазған Стивен Дж. Холмс Мьюрдің "20 ғасырдағы американдық экологиялық қозғалыстың меценаттарының біріне" айналғанын айтады, ол саяси және ойын-сауық саласында да маңызды рөл атқарды. Осының салдарынан оның еңбектері жиі кітаптар мен журналдарда талқыланады және Ансел Адамс сияқты табиғат фотографтары оны жиі цитаталайды. "Мьюр американдықтардың табиғатпен қарым-қатынасын түсіну және елестету жолдарын түбегейлі өзгертті", - деп жазады Холмс. Ал өмірбаяушы Дональд Ворстер оның миссиясы "американдық жанын материализмге толық мойынсұнудан құтқару" деп сенгенін айтады. 2013 жылдың 21 сәуірінде Шотландияда алғашқы Джон Мьюр күні тойланды, ол оның туылған күнінің 175 жылдығын белгіледі және табиғатты қорғаушыға құрмет көрсетілді.

Шотландиядағы балалық шағы

Джон Мьюрдың туған жері – Шотландияның Данбар қаласындағы төрт қабатты тас үй. Оның ата-анасы Дэниел Мьюр және Энн Гилрай болды. Ол сегіз баланың үшіншісі: Маргарет, Сара, Дэвид, Дэниел, Энн және Мэри (екі қыз), сондай-ақ Америкада туған Джоанна. Оның ең алғашқы естеліктері үш жасында әжесімен жасаған қысқа серуендері. Өзінің өмірбаянында ол балалық шағындағы қызығушылықтарын сипаттады, оларға Шотландия Тәуелсіздік соғысының романтикалық шайқастарын қайта ойнау немесе ойын алаңында күресу, құстардың ұяларын іздеу (кімнің көп ұя табатынын білетінін салыстырып, бір-бірімен жарысу үшін) кірді. Автор Эми Маркуис ол жас кезінде табиғатқа деген «махаббатын» бастағанын айтады және бұл оның қатаң діни тәрбиесіне реакция болған болуы мүмкін деп болжайды. «Оның әкесі Киелі кітапты оқудан алаңдататын кез келген нәрсені бекершілік деп есептеген және жазалаған». Бірақ жас Мьюр «жайсыз мінезді» және әсіресе «жазалауға бейім» болған. Кішкентай шағында Мьюр Шығыс Лотианның ландшафтына ғашық болды және жергілікті жағалау мен ауылды аралап көп уақыт өткізді. Осы кезеңде ол табиғат тарихымен және шотланд табиғат зерттеушісі Александр Уилсонның еңбектерімен қызығушылық танытты. Өмірінің көп бөлігін Америкада өткізгенімен, Мьюр Шотландиядағы тамырларын ешқашан ұмытқан жоқ. Ол өмір бойы туған жерімен және шотландтық өзіндігімен байланыста болды және оның балалық шағы Шығыс Лотианның ауылдарында өткенін жиі айтқан. Ол Томас Карлайлдың шығармаларын және Роберт Бернстің поэзиясын жоғары бағалады; ол Американың жабайы далаларында саяхаттағанда Бернстің өлеңдер жинағын әрдайым өзімен алып жүргені белгілі. 1893 жылы ол Шотландияға қайта оралды, онда мектептегі Дунбарлық бір құдайымен кездесті және жастық шағында есте қалған жерлерін аралады.

Америкаға көшіп келу

1849 жылы Мьюрдің отбасы АҚШ-қа көшіп келіп, Висконсин штатының Портж қаласының жанында Фонтейн-Лейк фермасын құрды. Ол ұлттық тарихи ескерткіш ретінде танылды. Стивен Фокс Мьюрдің әкесі Шотландия шіркеуінің діни сенімдері мен тәжірибесінің жеткілікті қатаң болмағанын анықтады, бұл олардың көшіп кетуіне және Кемпбелликтердің жаңарту қозғалысы – Мәсіхтің шәкірттері қауымына қосылуына себеп болды. 11 жасқа келгенде, жас Мьюр Жаңа Өсиеттің барлығын және Ескі Өсиеттің көп бөлігін "жүрегімен және қиналып" жатқа айтуды үйренді. Есейгенде, Мьюр терең рухани адам болып қала берді, бірақ бұрынғы сенімдерін өзгерткен болуы мүмкін. Ол: "Мен ешқашан сенімдерден немесе өркениет кодексінен бас тартқан емеспін; олар өздігінен жоғалып кетті, ешқандай зиян шеккенімді сезбедім" деп жазды. Басқа жазбаларында ол Жаратушының дәстүрлі бейнесін "жартылай тиындық театрдың кез келген қуыршағы сияқты жасалған нәрсе" деп сипаттады. 22 жасында Мьюр Висконсин университетіне оқуға түсті және бірнеше жыл бойын өзінің оқу ақысын төледі. Сол жерде, Норт-Холлдың жанындағы биік қара шегіртке ағашының астында Мьюр ботаникадан алғашқы сабағын алды. Оның бір сыныптасы ағаштан гүл жұлып алып, оның арқылы ұлы шегірткенің бұршақ тұқымдасына жататындығын түсіндірді. Елу жыл өткен соң, табиғатты зерттеуші Мьюр өзінің өмірбаянында сол күнді еске алды: "Бұл керемет сабақ мені қуантты және мені орман мен шалғынға құлшыныспен жіберді". 1863 жылы оның інісі Дэниел Висконсинді тастап, АҚШ Азамат соғысы кезінде әскерге шақырудан қашу үшін Оңтүстік Онтариоға (сол кезде Біріккен Канададағы Канада Батысы деп аталған) көшіп кетті. Мьюр мектепті тастап, 1864 жылы сол аймаққа сапар шекті және көктем, жаз және күзді орман мен батпақтарды зерттеуге, Гурон көлінің оңтүстік жағалауындағы Гүржиан шығанағының айналасындағы өсімдіктерді жинауға арнады. Ол сол жерде ботаникамен айналысып, жарларды және батпақтарды зерттеді, өсімдіктерді жинады және тізімдеді. Бір дерек ол 1865 жылдың жазына дейін фабрикада жұмыс істегенін көрсетеді. 1866 жылдың наурыз айында Мьюр АҚШ-қа оралып, Индианаполиске арба дөңгелектері зауытында жұмыс істеуге келді. Ол машиналар мен процестерді жақсартудағы өнертабыстылығымен жұмыс берушілеріне пайдалы болды; ол аптасына 25 доллар жалақы алып, басқарушы болып тағайындалды. Көзін қайтару үшін ол алты апта бойы қараңғы бөлмеде отырды, соқыр болып қалар ма деп уайымдады. Көзі ашылғанда, "ол әлемді және өзінің мақсатын жаңаша көріп түсінді". Мьюр кейінірек: "Бұл ауру мені тәтті далаға жетеледі. Құдай кейде бізге сабақ беру үшін жақындап өлтіруі мүмкін" деп жазды. Мьюр Седар-Киге келгеннен кейін Ричард Ходжсонның ағаш кесу зауытында жұмыс істеді. Алайда, Ходжсонның жұмысына қабылданғаннан кейін үш күн өткен соң, ол безгекке шалдықты. Үш ай бойы көбінесе есінен шығып, жағдайы жақсарғаннан кейін, ол Ходжсонның үйінің ішінде қозғалып, сыртқа қарай ала бастады. Өмірін сақтап қалудағы олардың шексіз мейірімділігі үшін Мьюр Ходжсондарға өмірі үшін қарыз екенін айтты. 1868 жылдың қаңтар айының басында Мьюр күн батуын көру үшін Ходжсон үйінің шатырына шықты. Ол "Аралы Белл" атты кемені көрді және оның жақын арада Кубаға кететінін білді. Мьюр кемеге мініп, Гаванада болған кезде қабықшалар мен гүлдерді зерттеді және қаладағы ботаникалық баққа барды.

In 1849, Muir's family immigrated to the United States, starting a farm near Portage, Wisconsin, called Fountain Lake Farm. It has been designated a National Historic Landmark. Stephen Fox recounts that Muir's father found the Church of Scotland insufficiently strict in faith and practice, leading to their immigration and joining a congregation of the Campbellite Restoration Movement, called the Disciples of Christ. By the age of 11, the young Muir had learned to recite "by heart and by sore flesh" all of the New Testament and most of the Old Testament. In maturity, while remaining a deeply spiritual man, Muir may have changed his orthodox beliefs. He wrote, "I never tried to abandon creeds or code of civilization; they went away of their own accord without leaving any consciousness of loss." Elsewhere in his writings, he described the conventional image of a Creator "as purely a manufactured article as any puppet of a half penny theater". When he was 22 years old, Muir enrolled at the University of Wisconsin–Madison, paying his own way for several years. There, under a towering black locust tree beside North Hall, Muir took his first botany lesson. A fellow student plucked a flower from the tree and used it to explain how the grand locust is a member of the pea family, related to the straggling pea plant. Fifty years later, the naturalist Muir described the day in his autobiography. "This fine lesson charmed me and sent me flying to the woods and meadows in wild enthusiasm". In 1863, his brother Daniel left Wisconsin and moved to Southern Ontario (then known as Canada West in the United Canadas), to avoid the draft during the US Civil War. Muir left school and travelled to the same region in 1864, and spent the spring, summer, and fall exploring the woods and swamps, and collecting plants around the southern reaches of Lake Huron's Georgian Bay. While there, he continued "botanizing", exploring the escarpment and bogs, collecting and cataloging plants. One source appears to indicate he worked at the mill/factory until the summer of 1865,

In March 1866, Muir returned to the United States, settling in Indianapolis to work in a wagon wheel factory. He proved valuable to his employers because of his inventiveness in improving the machines and processes; he was promoted to supervisor, being paid $25 per week. He was confined to a darkened room for six weeks to regain his sight, worried about whether he would end up blind. When he regained his sight, "he saw the world—and his purpose—in a new light". Muir later wrote, "This affliction has driven me to the sweet fields. God has to nearly kill us sometimes, to teach us lessons". When Muir arrived at Cedar Key, he began working for Richard Hodgson at Hodgson's sawmill. However, three days after accepting the job at Hodgson's, Muir almost died of a malarial sickness. After spending three months in an oft delirious state, Muir's condition improved to such that he was able to move about the Hodgson's house and look outside. Due to their unending kindness in caring for his life, Muir stated that he "doubtless owe my life" to the Hodgsons. One evening in early January 1868, Muir climbed onto the Hodgson house roof to watch the sunset. He saw a ship, the Island Belle, and learned it would soon be sailing for Cuba. Muir boarded the ship, and while in Havana, he spent his hours studying shells and flowers and visiting the botanical garden in the city.

Йосемитиді аралау

Ақыры Сан-Францискода қоныстанған Мьюр бірден, ол туралы тек оқыған Йосемитиге бір апталық сапарға шықты. Оны алғаш рет көргенде Мьюр: «Ол пейзажға тәнті болды, сарқырамаларды жақыннан көру үшін тік жартастардан серпиіп түсті, көріністерге шулап, дауыстап, гүлден гүлге аянбай секірді», - деп жазды. Осы кезең туралы ол «Сиеррадағы алғашқы жаз» (1911) кітабында баяндаған. Мьюрдің өмірбаяушысы Фредерик Тернер, Мьюрдің алғаш рет аңғарға келген кездегі күнделігіне сілтеме жасап, оның сипаттамасының «нағыз сенімге келген тәжірибенің күшімен жанып тұрғанын» айтады. Ол кешкі уақытты көбінесе шапанын жамылып от жанында, жұлдыздар астында Эмерсонның шығармаларын оқып өткізер еді. Жылдар өте келе ол аңғардағы «белгілі бір тұлғаға» айналып, табиғат тарихындағы білімімен, жол көрсету шеберлігімен және көркем әңгімелеу өнерімен құрметке ие болды. 1871 жылы Мьюр Йосемитиде үш жыл тұрғаннан кейін, Эмерсон бірнеше достары мен туыстарымен бірге АҚШ-тың батысын аралап келе, Йосемитиге келді. Екі адам кездесті, ал Таллмеджтің сөзіне қарағанда, «Эмерсон өмірінің соңында көптен іздеген табиғатты зерттеуші пайғамбарды тауып қуанды. Мьюр үшін Эмерсонның келуі – қол тигізу сияқты әсер қалдырды».

Геологиялық зерттеулер мен теориялар

Оның ғылымға, әсіресе геологияға деген құштарлығы көбінесе бос уақытын алып отырды. Мьюр көп ұзамай Йосемити аңғары мен оның төңірегіндегі ландшафттың көп бөлігі мұздықтардың әсерінен қалыптасқанына көз жеткізді. Бұл пікір, сол кездегі қабылданған теорияға, яғни Калифорния геологиялық қызметінің басшысы Джозиа Уитнидің аңғардың пайда болуын күшті жер сілкінісімен байланыстырған тұжырымына қатысты күшті қайшылық тудырды. Мьюрдің идеялары кеңінен тараған сайын, Уитни оның беделін түсіру үшін оны әуесқой деп көрсетуге тырысты. Алайда, сол заманғы көрнекті геолог Луи Агассиз Мьюрдің идеяларында мән бар екенін байқап, оны "мұздықтардың әрекетін толыққанды түсінген алғашқы адам" деп атады. 1871 жылы Мьюр Мерсед шыңының төменгі жағындағы белсенді альпілік мұздықты ашты, бұл оның теориясын қабылдауға көмектесті. 1872 жылғы наурыз айында Оуэнс аңғарындағы Лон Пайн маңында болған күшті жер сілкінісі Йосемити аңғарындағы адамдарды қатты дүрсілтіп жіберді. Жер сілкінісі Мьюрді таңертең оятты, ол үйінен "қуанышпен және қорқынышпен" шығып, "Тамаша жер сілкінісі!" деп шулап айқайлады. Уитнидің идеяларына сене білген аңғардың басқа тұрғындары, жер сілкінісі аңғардың құрылуына алып келетін апаттың алғышарты деп қорқып, үрейленді. Мьюр мұндай сезімге бой алдырмады және дереу айдың жарығымен жер сілкінісінен туындаған тас көшкіндерінен пайда болған жаңа тас үйінділерін зерттеді. Бұл оқиға көптеген адамдарды Мьюрдің аңғардың қалыптасуы туралы идеяларына сене бастады.

Ботаникалық зерттеулер

Мьюр геологиялық зерттеулерінен өзге, Йосемити аймағының өсімдік әлемін де зерттеді. 1873 және 1874 жылдары ол Сиерраның батыс беткейіндегі Гигант секвойя ағаштарының шашыраңқы орналасуы мен экологиясы бойынша далалық зерттеулер жүргізді. 1876 жылы Америка ғылымды дамыту қауымдастығы Мьюрдің осы мәселедегі мақаласын жариялады.

Тынық мұхиттың солтүстік-батысы

Мьюр Аляскаға төрт рет саяхат жасады, Уналаска мен Барроуға дейін. Мьюр, Мистер Янг (Форт-Врангелл миссионері) және америкалық түпкіліктіктер тобы 1879 жылы алғаш рет Аляскаға саяхат жасады және Глейшер шығанағын зерттеген алғашқы еуропалық-американдықтар болды. Кейін Мьюр мұздығы оның құрметіне аталды. Ол Британдық Колумбияға Стикин өзені бойымен үштен бір бөлігіне дейін саяхаттап, оның Үлкен каньонын "жүз мильге созылған Йосемити" деп сипаттады. Мьюр өзеннің бағытында 300-ден астам мұздықты тіркеген. Ол 1880 жылы Алясканың оңтүстік-шығысын зерттеу үшін қайта оралды, ал 1881 жылы USS Corwin кемесімен Урангел аралына қонды және сол аралды АҚШ үшін иеленді. Ол осы тәжірибесін күнделік жазбалары мен газет мақалаларында сипаттады, кейіннен оларды "Корвиннің круизі" атты кітабына жинап, өңдеді. 1888 жылы Калифорния штатының Альгамбра аңғарындағы Стренцель жеміс шаруашылығын жеті жыл басқарғаннан кейін денсаулығы нашарлай бастады. Ол сауығу үшін тауларға қайтып, Вашингтондағы Рейнер тауына көтеріліп, "Рейнер тауына шығу" атты кітап жазды.

Йосемити ұлттық саябағының құрылуы

Мьюр өзін үлкен күшпен қорғаушы рөлге енгізді. Ол Йосемити аймағы мен Сьерра тауларын таза, табиғи жерлер деп ойлады. Оның пікірінше, Йосемити аймағы мен Сьерраға ең үлкен қауіп – үй жануарлары, әсіресе үй қойы, оларды ол «тояқты шегірткелер» деп атады. 1889 жылдың маусым айында «The Century» журналының ықпалды редакторы Роберт Андервуд Джонсон Мьюрмен бірге Туолумн шалғынды жайлауында орналасып, үлкен қой үйірінің жайылымға келтірген зиянын өз көзімен көрді. Джонсон Мьюрдің Сиерраның жоғары биіктіктерінен малдарды шығару туралы жазған кез келген мақаласын жариялауға келісті. Ол сондай-ақ, Йосемити аймағын Йеллоустоун Ұлттық паркі үлгісіндегі ұлттық паркіге айналдыру туралы заң жобасын Конгреске енгізу үшін өзінің ықпалын пайдалануға келісті. 1890 жылдың 30 қыркүйегінде АҚШ Конгресі Мьюрдің «The Century» журналында жарияланған екі мақаласы – «Йосемитидің қазыналары» және «Ұсынылған ұлттық парктің ерекшеліктері» негізіндегі ұсыныстарды ұстанатын заң қабылдады. «Сиерра клубы» бірден Йосемити ұлттық паркінің аумағын жартысына дейін қысқартуға қарсылық көрсетті және білім беру және ғылыми жиналыстар өткізе бастады. 1895 жылдың күзінде Мьюр, Джозеф ЛеКонте және Уильям Р. Дадли қатысқан жиналыста «Сиерра клубы» кейін «Ұлттық орман» деп аталған «ұлттық орман қорықтарын» құру идеясын талқылады. «Сиерра клубы» 1906 жылы Йосемити ұлттық паркін мемлекеттік басқарудан федералдық басқаруға беру бойынша сәтті науқанда белсенді қатысты. «Сиерра клубы» Хетч-Хетчи аңғарының сақталуы үшін де күресті, бірақ кейбір көрнекті Сан-Франциско мүшелері бұл күреске қарсы болды. Ақырында өткізілген дауыс беру нәтижесінде «Сиерра клубы» басым көпшілікпен Хетч-Хетчи бөгетіне қарсылық білдірді. Мьюр табиғатты оның рухани және трансценденттік қасиеттері үшін бағалады. Ұлттық парктер туралы бір эссесінде ол оларды «демалыс, шабыт және дұға орындары» деп атады. Ол қала тұрғындарына табиғаттың рухани күшін сезінуге кеңес берді. Екеуі де табиғи ресурстарды ойсыз пайдалануға, соның ішінде орманды толық кесуге қарсы болды. Мьюрдің өзі де ағаш пен орманның қажеттілігін мойындады, бірақ Пиншоттың шөлді жерлерді басқаруға қатысты көзқарасы көбірек ресурстарға бағытталған еді. Ол кейіннен көпшілік алдында: «Осы алып секвойялардың астында түнде жату – адам қолымен салынбаған ғибадатханада жатқан сияқты еді, бұл ғибадатхана ең шебер сәулетшінің де құра алмайтын ғажайып еді» деді. Мьюр де лагерьге шығуды ұнататын. «Президентпен бірге лагерьге шығу керемет тәжірибе болды», – деп жазды ол. «Мен оған ғашық болдым».

Muir threw himself into the preservationist role with great vigor. He envisioned the Yosemite area and the Sierra as pristine lands. He thought the greatest threat to the Yosemite area and the Sierra was domesticated livestock—especially domestic sheep, which he referred to as "hoofed locusts". In June 1889, the influential associate editor of The Century magazine, Robert Underwood Johnson, camped with Muir in Tuolumne Meadows and saw firsthand the damage a large flock of sheep had done to the grassland. Johnson agreed to publish any article Muir wrote on the subject of excluding livestock from the Sierra high country. He also agreed to use his influence to introduce a bill to Congress to make the Yosemite area into a national park, modeled after Yellowstone National Park. On September 30, 1890, the US Congress passed a bill that essentially followed recommendations that Muir had suggested in two Century articles, "The Treasures of the Yosemite" and "Features of the Proposed National Park", both published in 1890. The Sierra Club immediately opposed efforts to reduce Yosemite National Park by half, and began holding educational and scientific meetings. At one meeting in the fall of 1895 that included Muir, Joseph LeConte, and William R. Dudley, the Sierra Club discussed the idea of establishing 'national forest reservations', which were later called National Forests. The Sierra Club was active in the successful campaign to transfer Yosemite National Park from state to federal control in 1906. The fight to preserve Hetch Hetchy Valley was also taken up by the Sierra Club, with some prominent San Francisco members opposing the fight. Eventually a vote was held that overwhelmingly put the Sierra Club behind the opposition to Hetch Hetchy Dam. Muir valued nature for its spiritual and transcendental qualities. In one essay about the National Parks, he referred to them as "places for rest, inspiration, and prayers." He often encouraged city dwellers to experience nature for its spiritual nourishment. Both men opposed reckless exploitation of natural resources, including clear cutting of forests. Even Muir acknowledged the need for timber and the forests to provide it, but Pinchot's view of wilderness management was more resource oriented. He later told a crowd, "Lying out at night under those giant Sequoias was like lying in a temple built by no hand of man, a temple grander than any human architect could by any possibility build." Muir, too, cherished the camping trip. "Camping with the President was a remarkable experience", he wrote. "I fairly fell in love with him".

Табиғат жазушысы

Мьюр өмірінде алты томдық еңбек жариялады, олардың барлығы табиғи ортаны зерттеуді сипаттайды. Төрт қосымша кітап оның өлімінен кейін жарық көрді. Кейіннен түрлі көздерден алынған эсселер мен мақалаларды жинаған бірнеше кітап жарыққа шықты. Миллер оның жазбаларының көлемі емес, "сапасы" маңызды екенін айтады. Ол олардың "америкалық мәдениетке ұзаққа созылған әсер етіп, жабайы және табиғи ортаны қорғау және сақтауға деген құштарлықты қалыптастырғанын" атап көрсетеді. Мьюр Каррлардың үйіне жиі шақырылатын, ол Жаннаның өсімдіктерге деген сүйіспеншілігін бөлісті. 1864 жылы ол Висконсин штатынан Канаданың шұғылалы даласын зерттеу үшін кетті, сол жерде ол оның қызметі туралы оған хат жаза бастады. Карр Мьюрге жауап ретінде хат жазып, оны зерттеулері мен жазбаларында қолдады, соңында оның жеке мақсаттарына маңызды ықпал етті. Бір күні ол Мьюрден оның ойлауын өзгертетініне сенген Ламартиннің "Сен-Пойнт тасшысы" кітабын оқып беруін сұрады. Гизел жазғандай, бұл оның өмірі "Мьюрде сіңіріліп кететінін" үміттенген адамның тарихы болды және "ол оған арналған өмірдің көрінісі" еді. Гизелдің сөзінше, бұл әңгіме "таза жүректі кедей адам" туралы, ол табиғатта "құдайлық сабақтарды тауып, Құдайдың барлық жаратылысының өзара байланысты екенін көрді".

Жазу оның жұмысы болып табылады

Мьюрдің досы, зоолог Генри Фэрфилд Осборн, Мьюрдің жазу стилі оған оңай келмейтінін, тек қана қажырлы еңбекпен дамығанын жазады. "Ол күн сайын сағат 4:30-да тұрып, қарапайым кофе ішкеннен кейін тынымсыз жұмыс істеді. Ол еңбегіне күйінеді, жазады, қайта-қайта өңдейді және қосымша мәліметтер енгізеді". Осборн оның ең қарапайым ағылшын тілін қолдануды ұнатқанын, сондықтан Карлайл, Эмерсон және Тороның еңбектерін ең жоғары бағалағанын айтады. "Ол Тороға берік сенімді және бұл автордың шығармаларын терең оқудан бастайды". Оның хатшысы Марион Рэндалл Парсонс та "оның шығармашылық процесі әрқашан баяу және қиын болды. Әр сөйлем, әр тіркес, әр сөз оның қатаң сын тексеруінен өтетін, бір емес, жиырма рет қайта қаралатын" еді. Мьюр оған жиі: "Кітап жазу – ұзақ, машақатты, аяқталмайтын жұмыс" дейтін. Бір эссесінде ол жазу мен табиғатты сезінудің арасындағы айырмашылықты мысалмен түсіндірді.

Табиғат және теология

Мьюр шындықты табу үшін ең сенімді көздерге жүгіну керек деп сенді. Ол өзінің "Менің балалық және жастық шағым туралы әңгіме" (1913) кітабында бала кезінде әкесінің оны күнделікті Киелі кітапты оқуға міндеттегенін жазды. Мьюр ақырында Ескі өсиеттің үштен екі бөлігін және Жаңа өсиеттің барлығын жаттап алды. Бірақ Мьюр американдық табиғат ландшафтарын зерттеуге бейімделгенде, Уильямс оның Құдайды түсінудің тағы бір "біріншілік көзі: Табиғат кітабы" екенін байқағанын айтады. Уильямсқа сәйкес, Мьюр табиғатта, әсіресе жабайы жерлерде, өсімдіктер мен жануарларды зерттеуге мүмкіндік алды, оның пікірінше, бұл орта "Құдайдың тікелей қолынан шыққан, өркениет пен үйретуден зақымдалмаған" еді.

Дене сезімдері мен жарық

Сиерра тауларында қойшы болып жұмыс істеген алғашқы жазғы маусымында Мьюр, адамның қоршаған ортаны қабылдауында сезімдердің қаншалықты маңызды екенін көрсететін далалық жазбалар жасады. Уильямстың сөзінше, ол әлемнің ми арқылы сезімдермен түсіндірілетін өзгермейтін бірлік екенін болжады, ал Мьюр былай деп жазды: "Егер Жаратушы бізге жаңа сезімдер жиынтығын сыйласа, біз ешқашан өзге әлемде екенімізге күмәнданбаймыз", – деп жазды. Оның бұл сөздері "Еврейлік түбіне дәл сәйкес келеді", себебі Киелі кітаптардағы жазбаларда Құдайдың құдіреті көбінесе жарық арқылы бейнеленеді, мысалы, жанған бұтақ немесе от тірегі, оны "Құдайдың даналығы" деп сипаттайды.

Табиғатты үй деп тану

Мьюр табиғатты және оның «табиғи әлемге» деген жалпы көзқарасын білдіру үшін «үй» деген сөзді метафора ретінде жиі қолданды, – деп атап көрсетеді Холмс. Ол ғылыми байқауларын сипаттау үшін жиі күнделікті тіл қолданды, мысалы, табиғаттың тіпті ең кішкентай өсімдіктерге де баспана беруін көрген кезде: «Жаратушысы күтім көрсеткен кішкентай қызғылт гүл жапырақтарын жапты, өз үйінің қуысында тығылып, дауылды қауіпсіздікте күшті сезінді». Мьюрдің табиғатты өзінің нағыз үйі деп терең сезінуі Калифорниядағы Мартинестегі үйінде отбасымен келіспеушіліктерге әкелді. Бірде ол өз ранчосына келген келушіге: «Бұл дауылды күндерде тұруға, жазуға және бала тәрбиелеуге жақсы орын, бірақ бұл менің үйім емес. Сол жақта», – деп Сьерра-Невада тауларын көрсетті, – «менің үйім». Ол бала кезінде Висконсин штатында винебаго үндістерімен алғаш рет кездесті, олар тамақ сұрап, сүйікті атын ұрлаған. Соған қарамастан, ол «жерлерінен айырылып, тіршілік көзінен қиратылып, жат жұрттықтар тарапынан тар шекараға қарай күшпен итерілгендеріне» деген көңіл білдірді. Калифорниядағы пайюттармен алғашқы кездесулері оның өмір салтын көргеннен кейін, оны «салғырт» және «сенімсіз» деп сипаттағаннан кейін, оны қысылтып жіберді. Мьюр Йосемитидегі мивоктарды «өте жаман, тіпті кейбіреулері қорқынышты» деп жазды және «олар пейзажда лайықты орын таппаған сияқты, мен олардың жоғалып бара жатқанын көруге қуандым». Кейіннен, үндістермен бірге өмір сүргеннен кейін, ол олардың жабайы табиғатқа тигізетін аз әсеріне, еуропалық американдықтардың күшті әсерімен салыстырғанда, құрметпен қарады. Мьюрдің Түпкілікті американдықтарға деген көзқарасына жауап ретінде, «Сьерра клубының» ұлттық кеңесінің мүшесі Чад Хансон былай деп жазды: «Мьюр Түпкілікті американдықтардың интеллектына және қадір-қасиетіне жиі жазды, дәстүрлі Түпкілікті халықтардың табиғатпен және жабайы жануарлармен бейбіт өмір сүруін құрметтеді және Түпкілікті халықтардың «ақтардан жоғары тұратынын» айтты, оларды өзінің ашкөздігіне және адалдығына қанағаттанбағандықтары үшін сынады. Бұл Мьюрдің жазбаларындағы тұрақты тақырыпқа айналды, өйткені ол басым ақ мәдениеттің құлқылық және ашкөздік жолдарын және адамды бәрінен жоғары қоятын, экожүйелер мен жануарлардың пайдадан басқа ешқандай құндылығын мойындамайтын антропоцентристік ойлауын сынады».

Muir often used the term "home" as a metaphor for both nature and his general attitude toward the "natural world itself", notes Holmes. He often used domestic language to describe his scientific observations, as when he saw nature as providing a home for even the smallest plant life: "the little purple plant, tended by its Maker, closed its petals, crouched low in its crevice of a home, and enjoyed the storm in safety". Not surprisingly, Muir's deep seated feeling about nature as being his true home led to tension with his family at his home in Martinez, California. He once told a visitor to his ranch there, "This is a good place to be housed in during stormy weather, to write in, and to raise children in, but it is not my home. Up there", pointing towards the Sierra Nevada, "is my home". His earliest encounters, during his childhood in Wisconsin, were with Winnebago Indians, who begged for food and stole his favorite horse. In spite of that, he had expressed sympathy for their "being robbed of their lands and pushed ruthlessly back into narrower and narrower limits by alien races who were cutting off their means of livelihood". His early encounters with the Paiute in California left him feeling ambivalent after seeing their lifestyle, which he described as "lazy" and "superstitious". Muir wrote of the Miwoks in Yosemite as “most ugly, and some of them altogether hideous" and that “they seemed to have no right place in the landscape, and I was glad to see them fading out of sight down the pass.” Later, after living with Indians, he praised and grew more respectful of their low impact on the wilderness, compared to the heavy impact by European Americans. In response to claims about Muir's attitudes about Native Americans, Sierra Club national Board member Chad Hanson wrote, "Muir wrote repeatedly about the intelligence and dignity of Native Americans, and honored how traditional Indigenous peoples lived in peaceful coexistence with Nature and wild creatures, expressing his view that Native peoples ‘rank above’ white settlers, who he increasingly described as selfish, base, and lacking honor. This would become a constant theme in Muir's writings, as he attacked the dominant white culture's destructive and greedy ways, and its anthrosupremacist mindset that placed humans above all else and recognized no intrinsic value in ecosystems or wildlife species beyond whatever profit could be gained by exploiting them."

Африкалық американдықтар

Мьюр барлық адамдардың теңдігі туралы "түсіне, нәсіліне қарамастан" айтты және жазды, сондай-ақ өзінің соңғы кітабында, "Аляскадағы саяхаттарда" құлдықтың зұлымдығы туралы жазды. Аляскада болған кезінде ол, біздің бәріміз бір Әкенің балалары екенімізді, адамзаттың әртүрлі нәсілдерінің ерекшеліктерін сипаттады, олардың елдері қаншалықты алыс болса да, түсі, мөлшері, тілі және т.б. қаншалықты ерекшеленсе де, тіршілік табудың қаншалықты әртүрлі жолдары болса да, ақ адам және әлемдегі барлық адамдар негізінен бірдей екенін, бәріміздің он саусағымыз бен аяғымыз бар және денелеріміз бірдей, ақ, қоңыр, қара немесе басқа да түстер болсын, әртүрлі тілдерде сөйлесе де. Мьюр ертеректе афроамерикандықтар туралы кемсітетін пікірлер айтқан. "Мың мильдік саяхат" еңбегінде Мьюр афроамерикандықтарды "жақсы оқытылған" деп сипаттаған, бірақ "көп шу шығарып, аз жұмыс істейді. Бір ынталы ақ адам, ерікпен жұмыс істесе, жарты десантты Самбо мен Салли сияқты мақтадан оңай жинап алады". Ол екі афроамерикандықты от жанында отырғанда былай деп жазды: "Мен олардың үлкен еріндерінен жылтыраған піл сүйегін және шыныдан жасалғандай жарқыраған тегіс жақтарын көрдім. Оңтүстікте болмағанда, олар егіз шайтандар деп қабылданатын еді, бірақ бұл жерде ол әйелімен кешкі ас істеп отырған қара нәсілді адам ғана еді". Алайда, Мьюрдің Перс шығанағына жасаған жеке саяхатында ол оңтүстік мақсатын қолдамады және оған жақтас болмады, оңтүстік қонақтары оны ынталандырғанда, олардың тілегінен бас тартты. 2020 жылы, ел бойынша Конфедерация ескерткіштерін жою қозғалысының аясында, Сиерра клубының атқарушы директоры Майкл Брун Мьюрдің күрделі және даулы мұрасы туралы ойланып, клубтың нәсілдік әділдік жұмысына инвестиция салуға және қай ескерткіштерін қайта атау немесе жою керектігін анықтауға көшетінін мәлімдеді. 2020 жылдың 22 шілдесінде Сиерра клубы былай деп жазды: Мьюр сол кездегі консервация қозғалысындағы көптеген адамдардың таратып жүрген расизміне бейім емес еді. Ол қара және үндістер туралы зиянды нәсілшіл стереотиптерге негізделген кемсітетін пікірлер айтты, бірақ оның көзқарастары кейінірек өзгерді. Сиерра клубы тарихындағы ең танымал тұлға ретінде Мьюрдің сөздері мен іс-әрекеттері ерекше салмаққа ие. Олар Сиерра клубымен байланысқа түскен үндістер мен түрлі-түсті адамдарды ренжітіп, бөліп тастауды жалғастырып жатыр. Кейбіреулер Мьюр мұндай сенімдерді ұстанбады деп мәлімдейді. Мейр, Сиерра клубы кеңесінің тағы екі мүшесі, Чэд Хансон және Мэри Энн Нельсон, Брунның Мьюрге жасаған шабуылына жауап ретінде былай деп жазды: <blockquote> Мьюрдің кейбір әріптестері ұлттық парктер мен ормандарға қатысты ақ нәсілшіл мифтерді және оқшаулау көзқарасын насихаттаған кезде, Мьюр осы аумақтарды қолжетімді етудің маңыздылығы туралы айтты және барлық адамдарды оларды басып көруге шақырды, "Санжыра ағаштарының уағызына ешкім толыққанды қарсы тұра алмайды. Олардың таулардағы уағыздары біздің жүрегімізге жетеді және егер адамдарды орманға бір рет алып келсе, ағаштардың өздері үшін сөйлеуін естісе, орманды сақтау жолындағы барлық қиындықтар жойылар еді". Ол барлық адамдардың теңдігіне терең сеніммен келді, "Біздің бәріміз бір жандардың көзінен шығамыз. Барлығымыз бір махаббаттың көрінісі. Құдай тек тар жарықтардан және дөңгелек бұрғыланған құдықтардан емес, сүйікті нәсілдер мен орындарда ғана пайда болмайды және ағылмайды". Мьюр, Сиерра клубы және Роберт Андервуд Джонсон аңғарды су басуға қарсы күресті. Мьюр президент Рузвельтке жобаны тоқтатуды өтінді. Рузвельттің мұрагері Уильям Говард Тафт ішкі істер министрлігінің Хетч-Хетчиге жол салу құқығын тоқтатты. Ұлттық пікірталастардың көп жылдарынан кейін Тафттың мұрагері Вудро Вильсон 1913 жылдың 19 желтоқсанында бөгетті заңға айналдыратын заңға қол қойды. Мьюр аңғардың жойылуынан, оның соңғы үлкен шайқасынан үлкен қайғы сезінді. Ол өзінің досы Вернон Келлогқа: "Сьерра Парк Долының [Хетч Хетчи] жоғалуына қатысты оны көтеру қиын. Калифорнияның ең әдемі бақшалары мен бақшаларының жойылуы менің жүрегімді ауыртады".

Muir spoke and wrote about the equality of all people, "regardless of color, or race", and wrote about the immorality of slavery in his final book, Travels in Alaska. During his time in Alaska he also wrote, how we were all children of one father; sketched the characteristics of the different races of mankind, showing that no matter how far apart their countries were, how they differed in color, size, language, etc. and no matter how different and how various the ways in which they got a living, that the white man and all the people of the world were essentially alike, that we all had ten fingers and toes and our bodies were the same, whether white, brown, black or different colors, and speak different languages. In his earlier years, Muir did make some disparaging remarks about African Americans. In A Thousand Mile Walk to the Gulf, Muir described African Americans as "well trained" but "making a great deal of noise and doing little work. One energetic white man, working with a will, would easily pick as much cotton as half a dozen Sambos and Sallies." Describing the sight of two African Americans at a campfire, he wrote, "I could see their ivory gleaming from the great lips, and their smooth cheeks flashing off light as if made of glass. Seen anywhere but in the South, the glossy pair would have been taken for twin devils, but here it was only a Negro and his wife at their supper." However, at no point in Muir's personal journey to the Gulf did he support or empathize with the Southern cause, avoiding entreaties from Southern hosts when they prodded him. In 2020, in light of the movement to remove Confederate monuments across the country, Michael Brune, the executive director of the Sierra Club, reflected on Muir's complex and controversial legacy and announced that the club would shift towards investing in racial justice work and determine which of its monuments need to be renamed or removed. On July 22, 2020, the Sierra Club wrote:<blockquote>Muir was not immune to the racism peddled by many in the early conservation movement. He made derogatory comments about Black people and Indigenous peoples that drew on deeply harmful racist stereotypes, though his views evolved later in his life. As the most iconic figure in Sierra Club history, Muir's words and actions carry an especially heavy weight. They continue to hurt and alienate Indigenous people and people of color who come into contact with the Sierra Club. Some claim Muir did not espouse such beliefs. Mair, along with two other Sierra Club board members, Chad Hanson and Mary Ann Nelson, wrote a response to Brune's attack on Muir, writing:<blockquote> while some of Muir’s colleagues promoted White supremacist myths and exclusionary views regarding national parks and forests, Muir spoke out about the importance of making these areas accessible and encouraging all people to experience them, writing, “Few are altogether deaf to the preaching of pine trees. Their sermons on the mountains go to our hearts; and if people in general could be got into the woods, even for once, to hear the trees speak for themselves, all difficulties in the way of forest preservation would vanish.” He came to believe deeply in the equality of all people, writing, “We all flow from one fountain Soul. All are expressions of one Love. God does not appear, and flow out, only from narrow chinks and round bored wells here and there in favored races and places.” Muir, the Sierra Club and Robert Underwood Johnson fought against inundating the valley. Muir wrote to President Roosevelt pleading for him to scuttle the project. Roosevelt's successor, William Howard Taft, suspended the Interior Department's approval for the Hetch Hetchy right of way. After years of national debate, Taft's successor Woodrow Wilson signed the bill authorizing the dam into law on December 19, 1913. Muir felt a great loss from the destruction of the valley, his last major battle. He wrote to his friend Vernon Kellogg, "As to the loss of the Sierra Park Valley [Hetch Hetchy] it's hard to bear. The destruction of the charming groves and gardens, the finest in all California, goes to my heart."

Жеке өмір

1878 жылы, 40 жасқа жуықтап қалған Мьюрдің достары "оған қоғамға оралуға басым жасады". Мьюр адал, жанынан табылмаған күйеу және екі қызының әкесі болғанымен, "оның жүрегі жабайы күйінде қалды", - деп жазады Маркиз. Оның әйелі оның мұңын түсінді, ал ранчода оның тынышсыздығын көрген соң, кейде оны "қайта тауға жіберіп" жіберетін. Ол кейде қыздарын да өзімен алып шығатын. Бұған қоса, Мьюр баспагер болып жұмыс істеген В. Х. С. Фолсом үйі де Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Мьюр 1903 жылы Америка Құрама Штаттарының азаматы атанды.

Өлім

Мьюр 1914 жылғы 24 желтоқсанда Лос-Анджелестегі Калифорния ауруханасында 76 жасында пневмониядан қайтыс болды. Ол қызы Хелен Мьюр Фанкты көру үшін Калифорния штатындағы Даггет қаласына барған еді. Оның немересі Росс Ханна 2014 жылы 91 жасында дүние салды.

Мұра

Өзінің өмірінде Джон Мьюр 300-ден астам мақала және 12 кітап жариялады. Ол «Sierra Club» клубының құрылуына бірге тұрғызып, ол қайтыс болғаннан кейін бірнеше ұлттық саябақтардың құрылуына көмектесті. Бүгінде клубтың 2,4 миллионнан астам мүшесі бар. Мьюр «Америка жабайы табиғатының меценаты» және оның «архетиптік еркін рухы» деп аталады. Табиғат жазушысы Гретель Эрлих былай деді: «Арманшыл және белсенді адам ретінде, оның көркем сөздері американдықтардың тауларға, орманға, теңіз жағалауына және шөлдерге деген көзқарасын өзгертті». Ол тек ормандық аймақтарды қорғауға және олардың кейбіреулерін ұлттық саябақтар деп жариялауға жетекшілік етті ғана емес, сонымен қатар оның жазбалары «адам мәдениеті мен жабайы табиғатты барлық тіршілікке деген қарапайымдық пен құрметпен қарау ретінде» ұсынды. Оның досы Генри Фэрфилд Осборнның айтуынша, діни тәрбиесінің нәтижесінде Мьюр «Ескі Ғидатта күшті айтылған, табиғаттағы барлық нәрсе тікелей Құдайдың жұмысы деген сенімін» сақтап қалды. 2019 жылы Тынық мұхиты университетіне жылдар бойы кеңейіп келген Мьюр коллекциясының толық құқығы берілді. Университетте Джон Мьюр атындағы Қоршаған ортаны зерттеу орталығы, «Мьюр тәжірибесі» және Мьюр мен оның жұмысына қатысты басқа да бағдарламалар бар.