Оңтүстік Африка крикетшісі Джеймс Синклер: Өмір және жетістіктері

Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикетші

Джеймс Хью Синклер (16 қазан 1876 – 23 ақпан 1913) – 1896 жылдан 1911 жылға дейін 25 тестілік матчта ойнаған Оңтүстік Африка крикетшісі. Ол Оңтүстік Африканың алғашқы үш тестілік жүзін соқты және бір тесті матчта бір ойынның ішінде жүз ұпай жинап, бес викет алған әлемдегі алғашқы ойыншы болды. Ол барлық уақыттағы ең жылдам ұпай жинаған тестілік крикетшілердің бірі.

1890 жылдар

Джимми Синклердің бойы 1 метр 83 сантиметр болатын, "оң қолымен керемет соққы беретін және жылдамдығын әртүрлі ырғақтармен үйлестіре білетін, сонымен қатар жақсы боулингші" еді. Ол өзінің бірінші сыныпты дебютін Трансвал командасы үшін 1892–93 жылғы Керри кубогында 16 жасқа толғаннан кейін бірнеше апта өткен соң жасады, боулинг пен баттингтің екеуін де ашып, сегіз қақпа алды және 37 мен 11 ұпай жинады. 1895–96 жылдары Лорд Хоук XI-ға қарсы Йоханнесбург XV үшін 75 ұпай жинап, 10 қақпа алды және одан кейінгі үш тест матчына да шақырылды. Ол кезде Оңтүстік Африка үш тест матчы өткізді, барлығы Англияға қарсы, және ешбір батсмен 29 ұпайдан жоғары жинамады. Бұл жағымсыз рекорд 1895–96 жылғы бірінші тестте бұзылмады, бірақ екінші тестте Синклер жаңа рекорд орнатты, бірінші иннингте 40 ұпай жинады. Ол серияны 17.16 орташа есеппен 103 ұпаймен Оңтүстік Африканың екінші үздік мергені ретінде аяқтады, сонымен қатар боулингті ашып, 30.37 орташа есеппен сегіз қақпа алды. Оңтүстік Африка үш тест матчында да үлкен есеппен жеңіліске ұшырады. 1897 жылдың ақпанында Синклер клубтық ойында 301 ұпай жинады, бұл көп жылдар бойы Оңтүстік Африкадағы крикеттің барлық түрлеріндегі ең жоғары көрсеткіш болып қала берді. Оңтүстік Африканың келесі тест матчтары 1898–99 жылдары Англияға қарсы екі матчтық серияда өтті. Бұл жолы, көбінесе Синклердің арқасында, матчтар теңдес болды және Оңтүстік Африка жеңіліске ұшырағанға дейін әр жолы бірінші иннингте басымдық алды. Ол бірінші тестте боулингке қатыспады, бірақ 86 ұпай жинады, бұл Оңтүстік Африканың алғашқы 50 ұпайы, бірінші иннингті ашты; Англияның екінші иннингінде Пелхэм Уорнердің 132 ұпайынан басқа, матчта ешкім 40 ұпайға жетпеді. Екінші тестте Синклер бір тест матчында жүз ұпай жинап, бес қақпа алған кез келген елден шыққан алғашқы ойыншы болды. Англияның бірінші иннингінде ол 30 ұпайға 6 қақпа алды, оларды 92 ұпайға тоқтатып, содан кейін Оңтүстік Африканың есебі 27/2 болғанда баттингке шығып, 106 ұпай жинады, соңғы ойыншы ретінде 177 ұпайға шықты. Ол екі иннингте де шекарада ұсталды. Ол буарларға түсіп қалды, бірақ 1901 жылы Оңтүстік Африканың Англияға жасаған турына қатысу үшін уақытында қашып үлкерді. 1901 жылғы турда тест матчтары өткізілмеді. Синклердің баттингі орташа деңгейде сәтті болды, бірақ округтерге қарсы бірінші сыныптық матчтарда ол екі рет матчта 13 қақпа алды және Уорвикширге қарсы 80 минутта 108 ұпай жинады. Оңтүстік Африка келесі рет тест крикетін 1902–03 жылдары Австралияның үш тест матчына күшті команда әкелген кезде ойнады. Бірінші тест тең аяқталды, Синклер 44 және 19 ұпай жинап, бес қақпа алды. Бұл Оңтүстік Африканың жеңіліске ұшырамаған алғашқы тест матчы болды. Екінші тестте, бір аптадан кейін сол жерде Оңтүстік Африка жеңілді, бірақ Синклер әр иннингте ең көп ұпай жинады: бірінші иннингте команданың 240 ұпайынан екі сағатта 101, екіншісінде 85-тен 18 ұпай. Синклер үшінші тесттің бірінші иннингінде 0 ұпай жинады, бірақ екінші иннингте ол барлық уақыттағы ең жылдам тест жүздігінің бірін жасады: 80 минутта, шамамен 79 доптан 104 ұпай, соның ішінде алты алтылық. Wisden оны "керемет иннинг" деп сипаттады және жүзін аяқтағаннан кейін шамалы бейтарап болмағанда, ол одан да көп ұпай жинауы мүмкін еді. Оңтүстік Африканың келесі тест сериясында, 1905–06 жылдары ағылшын туристеріне қарсы Синклер 20.00 орташа есеппен 160 ұпай жинады және Оңтүстік Африканың алғашқы сериялық жеңісі үшін 19.90 орташа есеппен 21 қақпа алды. Бұл кезеңде Обри Фолкнер сияқты басқа Оңтүстік Африкалықтар да айтарлықтай үлес қосты, сонымен қатар Реджи Шварц, Берт Воглер және Гордон Уайт сияқты лег-спиннерлер де болды, ал 4–1 есебімен жеңіске командалық күш-жігер жұмсалды. Синклер 1911 жылға дейін тест крикетін ойнауын жалғастырды, бірақ орташа сәттілікке жетті. 2006 жылғы дереккөз Синклердің әлі де әлемдегі алтыншы жылдам батсмен екенін көрсетеді. Ол 100 допқа шамамен 71-72 ұпай жинады. Ол туралы әр түрлі әңгімелер бар, соның ішінде бірде ол Йоханнесбургтегі Олд Вондерерс Граундта алтылыққа соққан доп Кейпке бара жатқан пойызға түсіп, тек соңғы стансада ғана табылған. Бұл доп көп жылдар бойы "Уандерерс" клуб үйінде (ескі және жаңа алаңдарда) 20-ғасырдың соңында болған өртке дейін қойылған.

Jimmy Sinclair stood six feet four inches tall and was a "prodigious right handed hitter and an excellent fast bowler, combining a nice variety of pace with a high delivery". He made his first class debut for Transvaal in the 1892–93 Currie Cup a few weeks after turning 16, opening both bowling and batting, taking eight wickets and scoring 37 and 11. He took 10 wickets and top scored with 75 for a Johannesburg XV against Lord Hawke's XI in 1895–96 and was selected for all three Tests that followed. At this stage in its history South Africa had played three Tests, all against England, and been so outclassed that no batsman had scored more than 29. That dismal record was not disturbed in the First Test in 1895–96, but in the Second Test Sinclair set a new record, scoring 40 in the first innings. He finished the series South Africa's second highest scorer with 103 runs at an average of 17.16 and, opening the bowling, South Africa's second highest wicket taker with eight wickets at an average of 30.37. South Africa lost all three Tests by large margins. In February 1897 Sinclair scored 301 not out in a club game, which remained the highest score in any form of cricket in South Africa for many years. South Africa's next Tests came in 1898–99, with a two match series against England. This time, thanks largely to Sinclair, the matches were more evenly contested, and South Africa gained a first innings lead each time before losing. He did not bowl in the First Test, but scored 86, South Africa's first Test fifty, opening the first innings; apart from Pelham Warner's 132 in England's second innings, no one else in the match reached 40. In the Second Test Sinclair became the first person from any country to score a century and take five wickets in an innings in the same Test. In England's first innings he took 6 for 30, dismissing them for 92, then went in to bat with South Africa's score at 27 for 2 to make 106 before being last out with the total on 177. He was caught on the boundary in each innings. He was captured by the Boers but escaped in time to take part in South Africa's tour of England in 1901. No Tests were played on the 1901 tour. Sinclair's batting was only moderately successful, but in the first class matches against the counties he twice took 13 wickets in a match, and scored 108 not out in 80 minutes against Warwickshire. South Africa next played Test cricket when Australia brought a strong team for three Tests in 1902–03. The First Test was drawn, Sinclair making 44 and 19 and taking five wickets. It was the first Test South Africa had not lost. In the Second Test, a week later on the same ground, South Africa lost, but Sinclair top scored in each innings: 101 in two hours out of a team total of 240 in the first innings, and 18 in the second out of 85. Sinclair made a duck in the first innings of the Third Test, but in the second innings he made one of the fastest Test centuries of all time: 104, including six sixes, in 80 minutes, off approximately 79 balls. Wisden described it as "a superb innings, and he might perhaps have made more runs if he had not become somewhat reckless after completing his hundred". In South Africa's next Test series, against the English tourists in 1905–06, Sinclair made 160 runs at an average of 20.00 and took 21 wickets at 19.90 in South Africa's first series victory. By this stage other South Africans were also contributing substantially, such as the all rounder Aubrey Faulkner and his fellow leg spinners Reggie Schwarz, Bert Vogler and Gordon White, and the 4–1 series victory was a team effort. Sinclair continued to play Test cricket until 1911, but with only moderate success. A 2006 source shows Sinclair as still being the world's sixth quickest batsman. He scored his runs at around 71 or 72 per 100 balls. Various stories are told about him, including that on one occasion a ball he had hit for a six at the Old Wanderers Ground in Johannesburg landed on a train bound for the Cape and was only recovered at its destination. This ball was for many years on display at the Wanderers' clubhouse (both old and new grounds) until a fire in the latter part of the 20th century.

Басқа спорт түрлері

Синклер халықаралық регбиде де ойнады және футболдан бір рет халықаралық деңгейде өнер көрсетті, осылайша ол елінің үш түрлі спортында өкілі болды. Осы ерекшелік замандасы Перси Шервеллге (крикет, футбол және теннис) де тән.

Жеке өмір және өлім

Синклер банкте жұмыс істеген, кейін "кен өндіру материалдары мен жалпы брокер" ретінде жеке кәсіп ашқан. Шамамен 1904 жылы "Мисс Райанға" үйленді. Ұзақ аурудан кейін Синклер 1913 жылдың ақпанында 36 жасында Йоханнесбургте қайтыс болды, артында әйелі мен екі ұлы қалды. Боуэн бұл мәлімдемеге ешқандай дерек немесе дәлел келтірген жоқ, бірақ бұл Синклердің беделіне әсер етті. Оңтүстік Африкалық жазушылар Джонти Винч пен Ричард Парри Боуэннің мәлімдемесіне сүйене отырып, Синклер мен Льюэллин арасындағы қарым-қатынасты зерттеді және 2009 жылы нәтижелерін жариялады. Олар Синклердің Льюэллинге қатысты жамандық жасағанын көрсететін ешқандай дәлел таппады. Шындығында, олар Синклердің "Льюэллиннің он бес жыл бойына құрметпен бағалап, оны қолдағанын" атап өтті. Австралияға турне ұйымдастыру комитетінде болған Синклер, Льюэллиннің командаға қосылуын және Льюэллиннің кәсіби крикетші ретіндегі өмірін мойындау үшін оған арнайы төлем жасауды қолдады. Кейіннен турнеге қатыспаған Оңтүстік Африканың тестілік ойыншысы Герби Тейлор, турне кезінде Оңтүстік Африкалық ойыншылардың Льюэллиннің көңілін көбінесе қалдырғанын естігенін айтты. Ол олардың есімдерін атаған жоқ, сондай-ақ бұл әрекеттің нәсілдік себептері бар екенін де айтқан жоқ. Льюэллиннің басқа ойыншыларға қарағанда көбірек ақы алғаны және турнеде тұрақсыз ойын көрсеткеніне байланысты Винч пен Парри бұл қарсылықтың себебі наразылық болуы мүмкін деп болжайды. 1970 жылдары Льюэллиннің қызы, Боуэннің кітабы оның әкесінің аралас нәсілді екенін көрсеткенге дейін бұл туралы білмеген, оның әкесінің Оңтүстік Африкадан келген бұрынғы командаластарымен қарым-қатынасы достық болғанын айтты. Винч пен Парри "Боуэннің жай ғана ойлап шығарғанын болжауға болмайды" деген қорытындыға келді, бірақ ол ақпаратын дұрыс түсінбеген немесе асыра сілтеген болуы мүмкін, содан кейін Оңтүстік Африканың апартеид режимі мен ағылшын крикетіне қарсы күреске пайдаланған, оларды ол жек көреді. Сондықтан "Синклер мен Льюэллиннің ұзақ және жақсы қарым-қатынасын ескерсек, оның қателік жасағанын айтуға болады".

Sinclair worked in banking before setting up as a "mining material and general broker". He married "a Miss Ryan" in about 1904. After a long illness, Sinclair died in Johannesburg in February 1913 aged 36, leaving a widow and two sons. Bowen provided no source or evidence for this assertion, but it has coloured Sinclair's reputation since. The South African writers Jonty Winch and Richard Parry investigated the relations between Sinclair and Llewellyn in the light of Bowen's assertion and published their findings in 2009. They found no evidence that Sinclair had ever behaved reprehensibly towards Llewellyn. In fact they noted that Sinclair "had admired and loyally backed Llewellyn over a period of fifteen years". Sinclair, who was on the committee that organised the tour to Australia, had supported both Llewellyn's inclusion in the team and a special payment for him in recognition of Llewellyn's life as a professional cricketer. The South African Test batsman Herbie Taylor, who was not on the tour, later said he had heard that some of the South African players on the tour gave Llewellyn "a hard time now and again" when they had been drinking. He did not name them or say that the behaviour had a racial motivation. As Llewellyn was being paid more than the other players and had shown patchy form on the tour, Winch and Parry suggest that the antagonism may have been motivated by resentment. In the 1970s, Llewellyn's daughter, who had not even been aware that her father had mixed race parentage until Bowen's book revealed the fact, said her father's relations with his former teammates from South Africa were all friendly. Winch and Parry concluded that while "it cannot be assumed that Bowen was simply making it up", he may have misinterpreted or exaggerated his information and used it to belabour the South African apartheid regime and the English cricket establishment, both of which he detested. It is "therefore reasonable to say he was wrong given Sinclair's long and positive relationship with Llewellyn".

Пайдаланған дереккөздер

Али Бачер және Дэвид Уильямс (2013) Жак Каллис және тағы 12 Оңтүстік Африканың ұлы ойыншылары. Penguin, Йоханнесбург. .