Кіріспе

Гректі тарихшысы (1040-жылдардың басында – 1101 жылдан кейін)

Иоанн Скилицес (Ἰωάννης Σκυλίτζης,; Ioannes Scylitzes,; 1040-жылдардың басында – 1101 жылдан кейін) – 11 ғасырдың соңындағы Византия тарихшысы.

Өмір

Оның өмірі туралы өте аз мәлімет белгілі. Еңбегінің тақырыбында ол куропалат және Вигланың бұрынғы дронгариосы деп көрсетілген, соның салдарынан ол көбінесе Иоанн Тракезиоспен теңестіріледі. Оның маңызды еңбегі – "Тарихтардың шолуы" (Σύνοψις Ἱστοριῶν), ол 811 жылы Никефор I қайтысынан бастап 1057 жылы Михаил VI-ның тақтан түсірілуіне дейінгі Византия императорларының билеу кезеңін қамтиды; ол Теофан Исповедниктің жылнамасын жалғастырады. Осы еңбектің 1057-1079 жылдарды қамтитын жалғасы бар, ол Scylitzes Continuatus деп белгілі; кейбір тарихшылар оны да Скилитз жазған болуы мүмкін деп болжайды.

Мадридтік аспан жарықтары

Синопсистің ең әйгілі қолжазбасы 12 ғасырда Сицилияда жасалған, «Мадридтік Скилиц» (Skyllitzes Matritensis) деп белгілі, және қазір Мадридтегі Испания Ұлттық кітапханасында (Biblioteca Nacional de España) сақталуда. Онда 574 миниатюра бар, ал шамамен 100-і жоғалып кеткен. Бұл грек тіліндегі жалғыз сақталған Византиялық суреттелген жылнамасы, ол замандас Византияның бейнесін жасау үшін құнды бастапқы дереккөз болып табылады.

Жалпы және келтірілген дереккөздер

AHRB Skylitzes Colloquium, Белфаст, 21–22 қыркүйек 2002 ж., Византиялық зерттеулер институты, Белфаст қаласындағы Король университеті. Флузин, Б. (ауд.), Дж. С. Шейнет (ред.), Жан Скилицес: Константинополь императорлары, Ed. Lethielleux, 2004, Киапиду, Эйрини София. Ἡ Σύνοψη Ἱστοριῶν τοῦ Ἰωάννη Σκυλίτζη καὶ οἱ πηγές της (811–1057). Византия тарихнамасына ІХ ғасырдағы үлес, Афина 2010. Турн басылымы Миньнің ескі басылымын алмастырады. Қанакис кітаптары үшін танымал басылым дайындалуда (қазіргі грек тіліндегі параллель аудармасымен), сондай-ақ Мадрид басылымының факсимильді нұсқасы Militos (Μίλητος) баспасынан қолжетімді. Вортли, Джон (ауд.). Византия тарихының синопсисі, 811–1057 (Джон Скилицес, 1081 ж. жұмыс істеген), Кембридж университетінің баспасы, 2010.