Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикетші Чарльз Беннетт "Бак" Льюэллин (1876 жылдың 29 қыркүйегі – 1964 жылдың 7 маусымы) – Оңтүстік Африканың алғашқы ақ емес тестілік крикетшісі. Ол 1895 және 1912 жылдар аралығында Оңтүстік Африка құрамасы үшін 15 тестілік матчта ойнады, ал 1899 және 1910 жылдар аралығында Англияның Хэмпшир клубында кәсіби крикетші ретінде өнер көрсетті.

Өмір және мансап

Питермарицбургте некеден тыс туған, валлийлік әкесі мен Сент-Еленалық қара терілі анасынан дүниеге келген, қара көзді және қара терілі Льюэллин Наталда қиын жағдайда өсті, оның аралас қанды екені ескерілді. Жасынан бастап ол крикетте жан-жақты шеберлігін көрсетті – күшті соққы беретін сол жақтан ойнайтын, сол қолымен баяу доп беретін (оның қарулының бір бөлігі ретінде қауіпті сол жақтан айналған баяу допты қоса алғанда) және орталық алаңда ерекше көзге түсетін шебер алаңгер болды. Он тоғызыншы ғасырдың соңында Оңтүстік Африкадағы расизм басқа да ақ емес ойыншыларды құрама командаға ілікпеуіне себеп болғанмен, Льюэллиннің кейбір жағдайларда өзін ақ деп көрсету қабілеті (Уилфред Родс оны "біршама күйген ағылшын ойыншысы сияқты" деп сипаттады) таңдау кезінде нәсілдік бөгеттерді жеңуге көмектесті. Ол 1895 жылғы 13 сәуірде Натал үшін Трансвалға қарсы өткен ойында бірінші сыныптық дебютін жасады, онда төрт қақпа алды. Крикетші ретінде мойындалғанмен, Льюэллинді мансабы бойы "түсті" деп атады және басқа оңтүстік африкалық ойыншылардың оның нәсіліне байланысты жасаған жамандықтары туралы хабарлар бар. Оның крикет шеберлігіне тәнті болған іріктеушілер оны Лорд Хоуктің Англия XI командасына қарсы Натал құрамына қосты, содан кейін Льюэллинді 1896 жылғы 2 наурызда Жоханнесбургте Англияға қарсы Оңтүстік Африка үшін өткен алғашқы сынақ ойынына шақырды, ол 19 жас 155 күндік болғанда. Льюэллин бұл алғашқы сынақ ойынында бірде-бір қақпа ала алмады және серияның қалған бөлігінен шеттетілді, бірақ 1897–98 және 1898–99 жылдардағы Керри кубоктарында жақсы өнер көрсетіп, Англияға қарсы 1898–99 жылдардағы серияның алғашқы сынақ ойынына ұлттық құрамаға қайта шақырылды. Льюэллин бес қақпа алып, өте жақсы ойнады, бірақ таңқаларлық түрде екінші сынаққа қосылмады. 1898–99 жылдардағы серияның соңында Льюэллин іріктеушілердің әрекеттеріне алаңдап, қаржылық тұрақтылықты іздеп, Оңтүстік Африкадан Англияның Хэмпшир графтығының крикет клубында кәсіби ойыншы ретінде ойнау үшін кетті, бұл туралы оның оңтүстік африкалық әріптесі, Хэмпширдегі әскери міндеттемеде болған майор Роберт Пур кеңес берді. Ол он жылдан астам Хэмпшир үшін ойнап, 27,58 орташа есеппен 8772 ұпай жинады және 24,66 орташа есеппен 711 қақпа алды. Оның көрсеткіші соншалықты жақсы болды, 1902 жылы Льюэллин Англияның Австралияға қарсы өткен бірінші сынақ құрамасына енді, бірақ соңғы құрамға ілікпеді. Алайда ол Джессоп, Сэмми Вудс, Арчи Макларен, Стоддарт, Бозанке және Таунсендті қамтитын Ранжитсинхжи басқарған күшті Англия құрамына Америкаға сапар шегуге шақырылды, осылайша Ланкашир лигасында ойнаған алғашқы сынақ крикетшісі атанды. Льюэллиннің Оңтүстік Африканың алғашқы ақ емес сынақ крикетшісі ретіндегі мұрасы зор. Апартеид кезеңінде ол ақ емес крикетшілердің ақ әріптестеріне тең бола алатынын көрсету үшін пайдаланылды, ал қазіргі заманғы комментаторлар Льюэллиннің Оңтүстік Африка үшін карьерасы бойына оның терісінің түсіне байланысты бейтараптық таңдауының нәтижесі болғанын атап өтеді. Льюэллин Оңтүстік Африканың алғашқы ақ емес сынақ крикетшісі болғанымен, Омар Генри 1992 жылғы қарашада Үндістанға қарсы алаңға шыққанға дейін Оңтүстік Африканың екінші сынақ крикетшісі болған жоқ.