Кіріспе

Германиядағы ядролық электр станциясы

Isar I және Isar II – Германияның Бавариясындағы Landshut қаласынан 14 шақырым қашықтықта, Essenbach және Niederaichbach арасында орналасқан екі ядролық электр станциясы. Ядролық энергияны тоқтату бағдарламасы аясында 2023 жылдың 15 сәуірінде пайдаланудан тоқтатылды.

Пассивті қауіпсіздік элементтері

Қауіпсіздік жүйесі реактордың ядросындағы радиоактивті материалдарды (соның ішінде апат жағдайларында) сыртқы ортадан қорғауды қамтамасыз ететін пассивті қауіпсіздік элементтерімен басталады. Отын пеллетері, отын таяқшаларының қаптамасы, реакторлық қысым ыдысы, биологиялық қорғаныш, болаттан жасалған герметикалық құрылым және сыртқы темір-бетон қабырғасы – ең маңызды алты пассивті қауіпсіздік жүйесі.

Белсенді қауіпсіздік ерекшеліктері

Пассивті қауіпсіздік құрылғылары көптеген автоматты жұмыс істейтін белсенді қауіпсіздік жүйелерімен толықтырылады, олардың сенімділігі олардың көптеп орналасуына және жеке бөлмелерде дербес жұмыс істеуіне негізделген. Бұл, электр қуатымен жабдықтау жүйесіне де, реакторды салқындату жүйесіне де қажет, ол кез келген жұмыс режимінде, тіпті ең қиын апат жағдайында да (мысалы, бірінші буын салқындатқыш құбырының зақымдануы) сенімді жылу шығаруды қамтамасыз етеді. Ол станцияның барлық маңызды операциялық параметрлерін үнемі бақылап, салыстырады және егер параметр шекті мәнге жеткен жағдайда қажетті қорғау шараларын автоматты түрде іске қосады (станция операторларынан тәуелсіз). Мысалы, қорғау жүйесі жедел тоқтату және салқындату процедурасын бастауы мүмкін.

Жергiлiктi қоймалар

Заң бойынша, Германияның барлық атом электр станциялары өздерінің радиоактивтік қалдықтарын электр станциясының жанындағы арнайы сақтау орындарында сақтауға міндетті. Бұл уақытша сақтау орындары Германияның орталық бөлігіндегі барлық атом электр станциялары өздерінің радиоактивтік қалдықтарын жіберетін соңғы өңдеу зауыты салынысқанша пайдаланылуы керек. Аталған зауытты 2030 жылдан бастап пайдалану жоспарланған, сондықтан аралық сақтау орындары қажет. Осыған байланысты, Isar атом электр станциясы да өз уақытша сақтау құрылғысына ие болуы керек, ол 2004 жылдың 15 маусымынан бері салынып жатыр. Isar орналасқан жердегі уақытша сақтау құрылғысын салу жұмыстары экологиялық белсенділер мен жергілікті тұрғындардың наразылық акцияларымен қатар жүрді, олар денсаулыққа тиімді әсерлері мүмкін екеніне алаңдаушылық білдірді. Isar атом электр станциясының аралық сақтау құрылғысы 2007 жылдан бері пайдаланылуда және 152 отын элементі контейнерін сақтауға арналған.

Ядролық энергияны кезең-кезеңмен жою

1986 жылы Чернобыль апатынан кейін ядролық энергия өндірісінің қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылық күрт өсті, соның салдарынан кейбір елдерде оны кезең-кезеңмен тоқтату жоспарлары жасалды. Германияның ядролық энергияны тоқтату ережелеріне сәйкес, Isar I 2011 жылы жабылуға тиіс болды, ал Isar II 2021 жылға дейін жұмыс істеуі жоспарланған. Алайда, 2011 жылдың наурызында Жапонияда болған Тохоку жер сілкінісі мен цунамиден кейін, жабылу процесін үдету туралы шешім қабылданды. Isar I 2011 жылдың 17 наурызынан бастап үш айлық мораторийге байланысты жабылды. 2011 жылдың 30 мамырында таңертең жарияланған мораторийдің нәтижесінде Isar I қайта іске қосылмады. Isar II, Германиядағы ең қуатты (шамамен 1400 МВт) және ең заманауи реакторлардың бірі болғандықтан, 2023 жылдың 15 сәуірінде тоқтату аяқталғанға дейін жұмыс істеді.