Кіріспе

Пикеринг ядролық генерациялау станциясы – Онтарио штатының Пикеринг қаласында, Онтарио көлінің солтүстік жағалауында орналасқан Канаданың ядролық электр станциясы. Бұл әлемдегі ең көне ядролық электр станцияларының бірі және Канададағы үшінші ірі станция, онда сегіз CANDU реакторы бар. 2003 жылдан бері осы бөлімдердің екеуі отынсыздандырылып, тоқтатылды. Қалған алтысы Онтарио облысының электр қуатының шамамен 16% -ын өндіреді және 3000 жұмысшыны жұмыспен қамтиды. Станция аумағында 2019 жылдың қазан айына дейін, бөлшектелгенге дейін, OPG 7 ескерткіш турбинасы деп аталған 1,8 МВт қуаттылықтағы жел турбинасы орнатылған болатын.

Құрылыс

Бұл жер бір кезде Даффинс-Крик өзенінің батысында орналасқан Сквайрс-Бич жағажайы болған. 1965 және 1986 жылдар аралығында провинциялық мемлекеттік компания Ontario Hydro компаниясы бұл нысанды кезең-кезеңмен салған. А станциясының құрылысы 1971 жылға жоспарланған. 1999 жылдың сәуір айында Ontario Hydro бес жеке мемлекеттік компанияға бөлінді, ал Ontario Power Generation (OPG) барлық электр энергиясын өндіретін станцияларды қабылдады. OPG Пикеринг станциясын жұмыс істеуді жалғастыруда.

Операция

Пикеринг станциясы – ірі көпблокты ядролық объекті, құрамында барлық блоктар желіде болғанда 3 114 МВт жалпы қуаты бар алты жұмыс істейтін CANDU ядролық реакторы және қазіргі уақытта қауіпсіз сақтауда тұрған 1 030 МВт жалпы қуаты бар екі тоқтап тұрған блок бар. 2011 жылға дейін объекті екі жеке станция ретінде жұмыс істеді: Пикеринг А (1-4 блоктар) және Пикеринг В (5-8 блоктар). Бөлініс негізінен әкімшілік сипатта болғанымен, толығымен жасанды емес, себебі екі станция тобы арасында конструкциялық айқын айырмашылықтар бар. (Мысал: Пикеринг А блоктары тоқтату механизмі ретінде модераторды төгуді пайдаланады, бұл мүмкіндік Пикеринг В-де жоқ, оның орнына «артық уланған реакцияның кепілді тоқтатылуы» деп аталатын жүйе қолданылады.) Дегенмен, екі станция арасында бірнеше жүйелер мен құрылымдар ортақ; олардың ең маңыздысы – ортақ вакуумдық ғимарат, бұл теріс қысымды қамтамасыз ететін жүйе. Пикеринг А және В блоктарының жұмысы 2010 жылы біріктірілді, себебі Пикеринг А блоктары 2 және 3 қауіпсіз сақтауда жабылып, шығындарды төмендету қажет болды.

Электр қуаты

График нысанның (А және В біріктірілген) жылдық электр энергиясын өндіруін ГВт·сағ бірлігінде көрсетеді. 2023 жылдың соңына қарай, қондырғының жалпы өмірлік өндірісі 972 240 ГВт·сағ құрады.

Ішінара тоқтату

1997 жылдың 31 желтоқсанында «Пикеринг А» атом электр станциясының төрт реакторы, сондай-ақ «Брюс А» станциясының қалған үш блогы қауіпсіздік мақсатында «Онтарио Гидро» компаниясы тарапынан тоқтатылып, консервацияға алынды. «Пикеринг А» станциясына қатысты, AECB төрт жыл бұрын басқа үш станциядағы қауіпсіз тоқтату жүйесін 1997 жылдың соңына дейін міндетті түрде жаңартуды талап еткен еді. «Пикеринг А» станциясындағы екінші тоқтату жүйесі – модераторды төсеу болды, бірақ бұл жүйе, «Пикеринг Б» сияқты кейінгі станцияларда қолданылған улы заттарды инъекциялау жүйесімен салыстырғанда, тым баяу деп танылды. «Онтарио Гидро» станцияны қайта жаңғырту және қайта іске қосу жобасына міндеттелді, бірақ жоба ұзақ кешігулерге және үлкен шығындарға ұшырады.

Қауіпсіздік жүйесін жөндеу

Жиі жаңарту деп аталатын Пикеринг А 1 және 4 блоктарының қызметке қайта енгізілуі реакторлық ядроны жаңартуды қамтымады, ол каландра түтікшелерін, қысым түтікшелерін, қоректендіргіштерді және ұшқыш фитингтерді ауыстыруды білдіреді. Жұмыстың басты бөлігі екінші қауіпсіз тоқтату жүйесін жаңарту, сондай-ақ кейбір техникалық қызмет көрсету шаралары болды. Басқа станциялардағы улану инъекциясын қайта жабдықтаудың орнына, ең төмен құнға түсетін нұсқа – қосымша тоқтату таяқшаларын қосу және оларды жеке, тәуелсіз топтарға бөлу болды. Бұл AECB тарапынан жеткілікті деп танылды, тіпті бұл толыққанды тәуелсіз, жылдам әрекет ететін екінші қауіпсіз тоқтату жүйесін құрамайтыны мойындалғанмен де.

Қызметке қайта оралу

Премьер-министр Майк Харрис бұрынғы федералды энергетика министрі Джейк Эппке Пикерингті қайта іске қосумен байланысты проблемаларды зерттеп, ұсынымдар беруді тапсырды. Тексеру комиссиясы 2003 жылдың мамырында құрылды. 4-ші блок жаңадан жабдықталды және 2003 жылдың қыркүйегінде қайта іске қосылды. 2003 жылдың қазан айында Онтарио либералдық партиясының сайлауда жеңіске ие болуы Эпптің есебі бойынша шаралар қабылдауды кешіктірді. 2003 жылдың соңында жаңа үкімет OPG компаниясының үш жоғары лауазымды қызметкерін 4-ші блокты қалпына келтіру жұмысын дұрыс атқармағаны үшін жұмыстан босатты, бұл жұмыс бірнеше жылға кешіктіріліп, бюджеттен миллиондаған доллар асып кеткен еді. 2003 жылдың желтоқсанында мырза Эпп және Пикеринг А тексеру тобы өздерінің есебін жариялады, онда үлкен шығындар мен кешіктірулер мойындалды және кінә нашар басқаруға жатқызылды. Эпптің сараптамасы бойынша, қалған үш реакторды қайта іске қосуға 3-4 миллиард доллар жұмсалады деп болжанып, жобаны жалғастыру қолдау табады. Далтон МакГинти үкіметі Эппті Джон Манли басқаратын Онтарио электр энергиясын өндіруді тексеруге тағайындады. Бұл тексеру провинцияның электр энергиясы нарығындағы Ontario Power Generation (OPG) компаниясының болашақ рөлін, оның корпоративтік және басқару құрылымын зерттеуді және мемлекеттік коммуналдық қызметтердің Пикеринг атом электр стансасындағы тағы үш ядролық реакторды жаңартуды жалғастыруы керек пе, әлде жоқ па деген мәселені шешуді мақсат етті. Есепте Пикерингтің 1, 2 және 3-ші «А» реакторларын кезегімен қайта іске қосу ұсынылды. Есепте 2-ші және 3-ші блоктарды қайта іске қосу «OPG» компаниясы 1-ші блок жобасын табысты аяқтаса ғана мүмкін болады делінген. МакГинти үкіметі OPG тексеру комитетінің ұсынысын қабылдап, 1-ші реакторды жаңартуға және қайта іске қосуға рұқсат берді. Ядролық энергияға қарсы Sierra Club тобы 2004 жылғы OPG тексеру комитетінің есебін ядролық технологияның проблемаларына ешқандай кінә тақпағаны үшін сынады, сондай-ақ комиссияға энергия және қоршаған орта сарапшыларының тағайындалмағанын атап өтті. 1-ші блокты жаңарту жобасының нәтижесінде басшылық құрам мен жобаны басқару стратегиясына көптеген өзгерістер енгізілді. Пикеринг А блогының 1-ші блогын қайта іске қосу тәжірибесі 4-ші блоктен айтарлықтай ерекшеленді, өйткені кестеге және бюджетке қатаң сәйкестік сақталды. 2005 жылдың тамызында OPG директорлар кеңесі 2-ші және 3-ші блоктардың материалдық жағдайына байланысты техникалық және шығын тәуекелдері болғандықтан, оларды қайта іске қоспау туралы шешім қабылдады. 1-ші блок 2005 жылдың қарашасында қайта іске қосылды.

Құрылыс шығындары

Онтарио Гидро компаниясы 1965 жылы төрт "Пикеринг" "А" блогының құрылыс құны 508 миллион долларға бағаланған. Нақты құны 716 миллион долларды құрады (1973 жылғы доллармен есептегенде). Инфляцияға түзетулер енгізгенде, 1973 жылғы доллармен 508 миллион доллар 698 миллион долларға теңеседі, бұл 2,6% артық шығын. 1974 жылы төрт "Пикеринг" "B" блогының бағасы 1,585 миллиард доллар болды. Ал соңғы құны 3,846 миллиард долларды құрады (1986 жылғы доллармен). Инфляцияға түзетулер енгізгенде, 1986 жылғы доллармен есептегенде 1,585 миллиард доллар 4,082 миллиард долларға тең, яғни "Пикеринг B" жобасы бюджет шегінде жүзеге асырылды.

Қауіпсіздікті қалпына келтіру шығындары

Онтарионың FAO мәліметінше, Пикеринг А блоктарын қайта жарақтап, іске қосуға кеткен шығындар болжамдардан айтарлықтай өзгеше болды. Пикеринг блогының 4-і 460 миллион долларға бағаланған, бірақ нәтижесінде 1,25 миллиард долларға дейін өсті. Пикеринг блогының 1-і 210 миллион долларға жоспарланған, бірақ ақырында 1 миллиард долларға дейін өсті. Дегенмен, FAO ұсынған 1-ші блок бағасы Онтарио Энергетика министрі Дуайт Дункан көрсеткен бағамен сәйкес келмейді, ол Пикеринг блогының 1-і 900 миллион долларға бағаланатынын, бұл жобаның аяқталған құны бюджетке жақын екенін көрсетті. Бұған OPG жобаны уақтылы және бюджет шегінде аяқтағанын мәлімдеуі де қолдау көрсетеді. Ядролық қалдықтарды басқару ұйымы қазір Канаданың барлық ядролық реакторларынан шыққан пайдаланылған отынды сақтауға арналған қойма орнын іздеп жатыр.

Жазбалар

1994 жылдың 7 қазанында Пикеринг-7 блогы 894 күн үздіксіз жұмыс істеген әлемдік рекордты орнатты, бұл рекорд 22 жыл бойы сақталды. 2016 жылы оны EDF компаниясына тиесілі, Ұлыбританияда орналасқан Heysham-2 станциясының 8-ші блогы бұзып, жаңа рекорд жасады. Кейіннен бұл көрсеткішті OPG-нің Дарлингтон станциясының 1-ші блогы 1106 күн қатарынан жұмыс істеуімен жаңартты. 2019 жылы Пикеринг 23,6 ТВт/сағ электр энергиясын өндірді, бұл көрсеткіш 87,07% құрады, бұл Дарлингтон және Брюс станцияларымен салыстырғанда шамамен тең нәтиже. Бұл ұзарту Дарлингтон атом электр станциясының және Брюс атом электр станциясының бастапқы жөндеу жұмыстары кезінде базалық жүктемеге қажетті электр энергиясын қамтамасыз ету мақсатында жасалды. 2016 жылға қарай OPG станциядағы коммерциялық қызметті тоқтатуды жоспарлай бастады, соның ішінде Пикеринг учаскесін қайта пайдалану мүмкіндігін қарастырды. Егер жөндеу жұмыстары жүргізілмесе, OPG ұзақ мерзімді тоқтату процесін бастайды. Ұзақ мерзімді тоқтату процесінің бірінші қадамы – реакторларды сақтап, қауіпсіз жағдайға келтіру. Пикеринг қызметкерлері болашақта Пикеринг блогын қауіпсіз сақтауға, Дарлингтонды жөндеу және пайдалануға немесе Дарлингтонның жаңа құрылысына жұмысқа орналасу мүмкіндігіне ие болады. 2022 жылдың қыркүйегінде Онтарио провинциясы Пикеринг станциясының жұмысын 2024 жылдан 2026 жылға дейін ұзартуды қолдағанын жариялады. Сонымен қатар, OPG компаниясынан Пикеринг B станциясының төрт блогын жөндеу мүмкіндігін зерттеуді жаңартуды сұрады. Провинция мәлімдемесінде станцияның жұмысы жалғасқан жағдайда 2026 жылы көмірқышқыл газының шығарылымы 2,1 мегатоннаға төмендеп, Солтүстік Америкадағы кобальт-60 медициналық изотопының көлемі артатынын атап өтті. 2023 жылдың тамызында OPG директорлар кеңесі Пикеринг B станциясын жөндеудің мүмкіндігін бағалау есебін провинцияға ұсынуға және жобаның алдын ала жоспарлау және дайындық жұмыстарын жүргізуге келісті. Бұл есеп 2024 жылдың қаңтарында Энергетика министріне берілді, бірақ Онтарионың «экономикалық және басқа да мүдделеріне» зиян келтіруі мүмкін болғандықтан, жарияланбады. 2024 жылдың 30 қаңтарында Энергетика министрі Тодд Смит Онтарио үкіметінің 1980 жылдардың басына дейін салынған төрт Пикеринг B реакторын жөндеуге инвестиция салатынын мәлімдеді. Жөндеу жұмыстарының 2030 жылдардың ортасына дейін аяқталуы күтілуде, бұл станцияның қызмет ету мерзімін кем дегенде тағы 30 жылға ұзартады.

Оқиғалар

1983 жылдың 1 тамызында ауыр оқиға болды. Пикеринг А блогының 2-реакторындағы G16 қысым түтігі 2 метрлік ұзындықта жарыққа түсті. Реактор қауіпсіз түрде тоқтатылды және зақымдану тексерілді. Себебі, газ аралық кеңіштердегі серіппелердің дұрыс орналаспауы болды, бұл ыстық қысым түтігінің салқын каландр түтігінің ішкі бетіне жанасуына және салқын аймақтарда сутектің концентрациялануына әкелді. Бұл ұзын жарыққа дейін әкелген ұсақ жарықтар тізбегін тудырды. Отынның жергілікті бөлігі зақымдалды және реактор операторлармен радиоактивті шығарылымдардың артуынсыз қауіпсіз түрде тоқтатылды. Соңында, ірі масштабты отын арналарын ауыстыру жүзеге асырылды және барлық Пикеринг А реакторларындағы барлық қысым түтікшелері ауыстырылды. Жаңа қысым түтікшелері газ аралық кеңіштердегі серіппелердің жақсартылған конструкциясымен қолдауға алынды. Осыдан бері, газ аралық кеңіштердегі серіппелердің орналасуын мұқият бақылау реакторды тексерудің маңызды бөлігі болып табылады. 1994 жылдың 10 желтоқсанында салқындатқыш сұйықтықтың жоғалуы оқиғасы болды. Сенаттың Энергетика, қоршаған орта және табиғи ресурстар жөніндегі тұрақты комитеті бұл оқиғаны Канада тарихындағы ең ауыр апат деп атады (2001 жылдың маусымы). Қордың балқуын болдырмау үшін авариялық төмендету жүйесі пайдаланылды. 1995 және 1996 жылдары AECB қондырғының қауіпсіздігіне қатысты көптеген мәселелерді атап өтті, ал қондырғыдағы қауіпсіздік тәжірибесінің нашарлығын сипаттаған тәуелсіз сарапшылардың шолуларынан кейін электр станциясы 1997 жылы жабылды. Тәуелсіз, біріктірілген өнімділік бағалау есебінде Пикеринг А және В станциялары ережелерді 15 рет бұзғаны және бір жыл ішінде 13 өрт оқиғасы тіркелгені көрсетілді. "Сондай-ақ, ядролық операторлар лауазымына үміткерлердің сынақтан өтудегі сәтсіздік деңгейі де алаңдатарлық болды. Пикеринг А-да сынақтан өткендердің 65% ғана, ал Пикеринг В-да – 56% ғана өтті." 2011 жылдың 14 наурызында сәтсіз сорғы мөрлерінен 73 текше метр деминералды су Онтарио көліне құйылды. Канаданың Ядролық қауіпсіздік комиссиясы бұл оқиғаның халыққа ешқандай қауіп төндірмейтінін мәлімдеді.

2020 жылғы ядролық оқиғалар туралы ескерту

2020 жылдың 12 қаңтарында сағат 7:24 ET-де Онтарио провинциясының барлық радиостанцияларында, теледидар станцияларында, теледидар провайдерлерінде және сымсыз желілерінде Alert Ready арқылы төтенше ескерту жасалды, онда зауытта хабарланған және шешіліп жатқан белгісіз "оқиға" туралы хабарлама берілді. Ескертуде зауыт маңындағы адамдарға бірден әрекет етудің қажеті жоқ екені айтылды. Шамамен 40 минуттан кейін OPG Twitter арқылы ескертудің қате жіберілгенін мәлімдеді, ал сағат 9:10 шамасында бұрынғы ескертуді күштен шығаратын ұқсас хабарламамен екінші төтенше ескерту жіберілді. Бас прокурор Сильвия Джонс ескертудің Онтарионың төтенше жағдайлар орталығындағы «жоспарлы оқу жаттығулары» кезінде кездейсоқ жіберілгенін мәлімдеді. Оқиға үкіметтік шенеуніктерден, соның ішінде МПП Питер Табунс, Пикеринг қаласының мэрі Дейв Райан және Торонто қаласының мэрі Джон Ториден сын тудырды. Қате дабыл нақты ядролық апаттарға дайындыққа деген қызығушылықты жаңартты: OPG 12-13 қаңтар аралығында «Қауіпсіздікке дайындалыңыз» веб-сайты арқылы калий йодиді жиынтықтарының сатылымын күрт өскенін хабарлады, бұл айлық орташа көрсеткіш 100-200-ден 32 000-нан астамға дейін өсті. Бұл веб-сайт зауыттан белгілі бір радиуста тұратын адамдарға арналған; Канаданың Ядролық қауіпсіздік комиссиясының (CNSC) талаптарына сәйкес, OPG осы таблеткаларды ядролық объектіге жақын орналасқан барлық тұрғын үйлерге таратуға міндетті.