Кіріспе

Libble Rabble (リブルラブル, Riburu Raburu) — 1983 жылы Namco компаниясы Жапонияда жасаған және жариялаған аркадалық ойын. Ойыншының міндеті — екі түрлі түсті жебе, Либбл мен Рабблды пайдаланып, оларды тіректерге орап, Мушлин деп аталатын шағын жандарды қоршап, белгілі бір уақыт ішінде «жинау». Ойыншы сонымен қатар, арнайы бонус деңгейіне қол жеткізу үшін сахнаны іздеп, жәшіктерді ашу арқылы сыйлықтарды таба алады. Ол Namco Libble Rabble аппараттық платформасында жұмыс істеді, мұндай платформада жұмыс істеген жалғыз ойын. Namco компаниясы бұл ойынды «башиши» ойыны деп сипаттады, оны Pac-Man авторы Тору Иватани жасады, ал музыкасын Нобуюки Оноги жазды. Иватани ойын идеясын көп адамдармен толған дискотекада болғаннан кейін ойлап тапты, онда ол адамдарды арқанмен байлап, жолдан шығарып тастауды көзге елестететін. Сондай-ақ, ол бала кезінде ойнаған ойыннан шабыттанды, онда жерге орнатылған қысқа металл тіреулерге арқан байлау қажет болды. Ойынның алғашқы кезеңінде «Potato» деп аталды, себебі Namco ойынды Жапониядағы картоп чиптерін өндіретін компаниямен байланыстыруды жоспарлаған, бірақ бұл жоспарлар кейіннен орындалмады. Иватани көп жұмыстың нәтижесінде ойынды Макото Сатоға тапсырды, ол ойынның тым қарапайым екенін сезініп, қазына жәшіктері сияқты қосымша идеяларды енгізді. Midway Games компаниясы Солтүстік Америкада ойынды шығаруды жоспарлаған, бірақ кейіннен ол жоба тоқтатылды. Жапонияда Libble Rabble өзінің ерекше геймплейі және жарқын графикасы үшін мақтау алды. Кейіннен оның ерекше және қызықты идеясы мен құнарлылығы үшін жоғары бағаланды, кейбіреулер оны Namco аркадалық ойындарының ең бағаланбағандарының бірі деп атады. 1994 жылы Super Famicom нұсқасы шығарылды, содан кейін FM Towns Marty және X68000 платформалары үшін үйге орнату нұсқалары пайда болды. Super Famicom нұсқасымен бірге, бастапқы ойынның екі таяқшалы басқаруын қайта жасайтын үшін бет батырмаларына арналған арнайы қаптама қосылды. 2009 жылы ойын жапондық Wii Virtual Console үшін қайта шығарылды. 2021 жылы Nintendo Switch және PlayStation 4 платформалары үшін Arcade Archives бренді аясында халықаралық деңгейде жаңа нұсқалары шығарылды.

Ойын процесі

Ойыншы екі "жебе" басқарады, біреуі қызыл (Либбл) және біреуі көк (Раббл), олардың арасында сызық созылған. Мақсаты – сызықты бағаналардың айналасына орап, Мушлиндер мен жауларды қоршау. Ойыншы тізбекті өзі жаба алады (Мушлиндер үшін көбірек ұпай алады) немесе екі жебені экранның бір шетіне жылжыта алады. Ойыншы барлық Мушлиндерді жинағанда "маусымды" аяқтайды. Осы барыста түрлі жаулар пайда болып, ойыншыны тоқтатуға тырысады. Ең көп кездесетіні – төрт кішкентай капюшонды жаратық (Хобблиндер), олар әр маусымды экранның бұрыштарында бастайды. Егер ойыншы жауларды тізбекке түсірсе, олар қысқа мерзімге экранның жоғарғы жағына жіберіледі. Сонымен қатар, от шарлары (Киллерлер), ұшқындар (Чейнджерлер) және Демондар да пайда болады. Оларды тізбекке түсіріп жоюға болады. Кейде қайшы тәрізді жаулар (Шиарс) пайда болады, егер олар ойыншының сызығын кесіп өтетін болса, сызықты қиып тастайды. Егер ойыншының сызығы Шиарс немесе Демонмен қиылыса, бірден жаңасы жасалады: екі жебе арасында тікелей. Ойыншы сызықты жапқан сайын, белгілі бір аймақта қазына бар екенін көрсететін детектор іске қосылады. Нақты сандықты табу үшін ойыншы тек сандықты қамтитын, басқа жасырынған жерлер жоқ, кішкентай аумақты қоршауы керек. Ойын ойыншыға осы қадамды орындауға көмектеседі, алдымен ойынның басында сандықты табуға шақырып (содан кейін алғашқы екі маусымда сандықтардың орналасқан жерін көрсетеді). Ойыншы сандықты тапқанда, алты бонус жаратық (Топкапс) пайда болып, шеттерге қарай жүгіреді. Ойыншы оларды сызықпен қоршап, тізбекті жауып, бонус ұпайларын алуы керек: олар бонус әріптерін білдіреді. Егер ойыншы бонус сөзді толықтырса, маусым автоматты түрде аяқталады және ойыншы бонус кезеңіне өтеді, онда белгілі бір уақыт ішінде сандықтарды табуға және жинауға тырысуы керек (сандықты жинау үшін ойыншы ашық сандықтың айналасын жабуы керек). Ойыншы егер түрлі жаратықтардың бірі жебеге тисе немесе уақыты бітсе (шекара – ойыншының таймері, ал қосымша уақыт Мушлиндер мен өсімдіктерді тізбекке түсіру арқылы беріледі) өмірін жоғалтады. Ойыншы 40,000, 120,000, 200,000, 400,000, 600,000 және 1,000,000 ұпай жинағанда қосымша өмір алады. 100-ші маусымнан кейін маусым санағы 99-да тоқтайды, бұл Галаксиан және Король және Шары сияқты көрсеткіштер 48 раундтан кейін тоқтаған сияқты.

Даму

Libble Rabble ойынын аркадтық ойынды жасаған Тору Иватани жасады, ол Pac Man ойынымен танымал. Иватани 1980 жылдардың басында көп адамға толы дискотекада болған оқиғасынан ойынды ұйымдастыру идеясын алды, онда ол адамдарды арқанмен байлап, жолдан шығарып тастауды көзге елестететін. Ол сонымен қатар бала кезінде ойнаған ойыннан да шабыттанды, онда жерге орнатылған қысқа металл тіреулерге арқан байлау қажет болды. Namco дизайнері Кадзуо Куросу, Rally X және Bosconian ойындары бойынша жұмыстарымен танымал, Сатоның идеяларына көңілі толмады және олар ойынды аз қызықты етеді деп ойлады. Уақыттың жетіспеуі ойынды бастапқы күйінде шығаруға мәжбүр етті. Libble Rabble ойыны 1983 жылдың қазан айында Жапонияда ресми түрде жарық көрді. Namco компаниясы оны ойыншының нысанды қоршап тұрған жебелерінен туындаған "башихи" ойыны деп сипаттады.

Қабылдау және мұра

Либбл-Раббл ойыны Жапонияда сәтті өтті. Game Machine журналы 1984 жылдың 15 қаңтарындағы санында бұл ойынды айдың ең сәтті екінші ойын автоматы деп тізімдеді. Жапондық Amusement Life басылымы оның ерекше екі таяқшалы басқаруын және қызықты ойын процесін жоғары бағалады, бұл оны сол кездегі аркада ойындарының арасында ерекшелендірді. Super Famicom үйге көшірілген нұсқасын қарастырған Video Games журналы оны "саяси тұрғыдан дұрыс Super Bomberman" деп сипаттап, оның бірегей, бірақ едәуір ерекше сюжетіне назар салды. Ретроспективті шолуда Retro Gamer журналы бұл ойынды Taito-ның Qix ойынымен салыстыра отырып, оны жұмбақ ойындары жанрындағы "нағыз, бағаланбаған классика" деп атады. Namco компаниясының Battle City ойынындағы карталардың бірі Хобблинге ұқсайды. Ойынның тақырыбының ремиксі Namco Museum Vol. 4 ойынының музей режимінде пайда болады. Ойынның тақырыбы Nintendo DS-ке (Namco Museum DS жинағының бөлігі ретінде) Pac Man Vs ойынының бір деңгейінде қолданылды. Ойынның тақырыбы сондай-ақ Namco компаниясының Sony PlayStation 2 платформасы үшін жасаған Xenosaga ойынында Shion Uzuki-дің ұялы телефонының қоңырау үні ретінде пайдаланылды. Libble Rabble ойынындағы әндердің жинағы Nintendo 3DS және Wii U платформаларына арналған Super Smash Bros. ойынына да енгізілген, онда ол Wii U нұсқасындағы Pac Land сахнасында ойнатылады.