Кіріспе

Британдық соғыс суретшісі және портретші (1902–1975)

Лейтенант-полковник Саймон Эдмунд Винсент Пол Элвес (29 маусым 1902 – 6 тамыз 1975) – британдық соғыс суретшісі және қоғамдық портреттер салушы, оның тұтқындары президенттер, корольдер, патшайымдар, мемлекет қайраткерлері, спортшылар, белгілі қоғамдық тұлғалар және Ұлыбритания Корольдік отбасының көптеген мүшелері болды. Ол Королева Ана Елизаветаның ең жақын суретшісі еді.

Өмірбаян

Элвес (El wez деп айтылады) 1902 жылғы 29 маусымда Нортгемптонширдегі Хоторп Холлде (Тэддингворт, Лестерширдің жанында) әйгілі тенор Герваз Кэри Элвестің (1866–1921) алтыншы және кіші ұлы, сондай-ақ оның әйелі, 8-ші Денбиг графының қызы Леди Уинифрид Мэри Элизабет Фейлдинг дүниеге келді. Саймон Кэри Элвестің ұрпағы болды, оның көптеген тармақтары жай ғана "Элвес" деп аталады, олардың ішінде белгілі британдық монахтар мен епископтар бар, мысалы, аббат Колумба Кэри Элвес, Нортгемптон епископы Дадли Кэри Элвес және әке Льюк Кэри Элвес. Саймонның немересі Полли Элвес Ұлыбританияда тележүргізуші болды. Саймонның екі немересі – ағылшын актері Кэри Элвес және ағылшын суретшісі Люк Элвес. Саймон Элвестің анасы отбасында суретші болсын деп қатты тіледі, сондықтан өнерді оқыды және жүкті кезінде сурет салуды бастады. Білімін алу үшін Элвес ең алдымен екі католик мектебіне қатысты: Сифордтағы Ледикросс мектебі және Эджбастондағы Оратория мектебі. 1918 жылы, он алты жасында, ол Ораториядан шығарылып, Генри Тонкс пен Филип Уилсон Стир оқытқан Слейд көркемсурет мектебіне орналастырылды. Слейдтен кейін Элвес Парижде сегіз жыл өткізді, алдымен Академия Делеклузда, содан кейін Академия де Бё-Артта. Сол жерде ол бельгиялық босқын, Мем Ла Форжбен танысты, ол оның суретке деген жасырын қызығушылығын оятты. Ла Форж оған өзінің студиясын ашып, тоқтаған жерінен қайта бастауға ынталандырды. 1920 жылы Элвес Париждің Монпарнас ауданындағы Андре Лоте академиясында шын ниетпен оқуға кірісті. Оның құрбыларының арасында Анри Картье Брессон, Конрад О’Брайен Френч және Елена Мэм Торнтон Уилсон болды. Парижде болғанда Элвес ирланд теноры және жазушы Джон МакКормактан ақ-қара сурет салды. МакКормак әйеліне Элвес туралы: «Осы жігіттің ерекше дарыны бар және ол үлкен жетістіктерге жетеді, менің сөзімді есте сақта» деді. Франциядан Элвес Германия, Нидерланды және Италиядағы өнер галереяларын аралады. 1922 жылы Элвес жол ақысын қарызға алып, Нью-Йоркке кемемен аттанды. Ол қарызын көмірмен сурет салу арқылы, әр суретіне 5-тен 20 долларға дейін төледі. Бұл сапарда ол президент Хардингтің портретын тікелей суретке түсіре алды. 1926 жылы ол Англияға оралып, 25 қарашада дипломат және ғалым Реннелл Роддтың қызы, 1-ші барон Реннеллдің қызы, Глория Элинор Роддқа (1901 жылы туған) үйленді.

Мансап

Нью-Йорктан оралғаннан кейін, 1930 жылы Корольдік өнер академиясында Джеймс Монтгомери Бек-младшийдің (туған тегі Мэри Риджли Картер) әйелінің портреті ілінгенге дейін, көзге түспейтін еңбек ету кезеңі болды. Келесі күні тапсырыстардың көптігі басталды және одан әрі жалғасты. Келесі жылы Элвс академияда Леди Леттис Лайгонның тағы бір портретін көрсетті, ол көптеген аристократтардың алғашқысы болды, соның ішінде Ұлыбританияның патшалық отбасының мүшелері де бар еді. Одан кейін оның портреттері жыл сайын Корольдік академияның жазғы көрмесіне қойылды. Лондонның Мейфэрнен Манхэттеннің Парк-авенюіне дейін Элвс көп ұзамай өзін сәнді, ізделіспен алынатын портретші ретінде таныстыра бастады. 1929 жылы Элвс Мальта орденінің рыцары атанды, ал төрт жылдан кейін Корольдік портретшілер қоғамының мүшесі болып сайланды. 1930 жылы Элвске скаут қозғалысын құрған Роберт Баден-Пауэллдің портретін салу ұсынылды. Суретші одан суретке қалай түсуді қалағанын сұрағанда, Баден-Пауэлл былай деп жауап берді:

"Мен сізге отырып, "бір нәрсемен айналысуым керек" деген ұсынысымның екі мағынасы бар. Біріншіден, (әрине, өзімшілдікпен) менде көп жұмыс бар, сондықтан ештеңе істемей отыруым қиын. Екіншіден, мен (көптеген басқалар сияқты) (портреттерде жиі кездесетін болса да) кейінгі ұрпаққа босқа қарайтын, қолынан жұмысы шықпайтын адамның бейнесін беру, белсенді еңбек ететін адамның нақты суретін көрсетпейді деп ойлаймын." Сол жылы ол Хон. Леди Эйткеннің портретін салды. Бір жыл өткен соң, ол салған Роджер Четвуд ханымның портреті Корольдік портретшілер қоғамының 45-ші жылдық көрмесінде көрсетілген тоғыз портреттің бірі болды. 1936 жылы Элвске 11-ші гусар полкінің бас полковнигі ретінде форма киген сол кездегі Йорк герцогінің портретін салу тапсырылды. Сол жылдың желтоқсан айында жаңа патша одан өзінің және патшайымның портретін салуды тапсырды, олар туралы Элвс: "Бұл оқиғадан бұрын Англияда осындай танымал жұп болған емес" деді. Екі жылдан кейін оған патшайым Мэридің тағы бір портретін салу тапсырылды. 1938 жылдың желтоқсан айында Манхэттендегі 14 East 57th Street мекенжайындағы M. Knoedler & Co. галереясында оның туындыларының көрмесі өтті, онда сол портрет те қойылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Элвис бастапқыда Уэльс гвардиясына қосылды. Кейіннен ол 10-шы Корольдік гусарларға ауыстырылды; ол Солтүстік Африка мен Мысырда подполковник ретінде қызмет етті. Бенгази, Мерса Матрух және Найтсбридж шайқастарында соғысқаннан кейін, ол жергілікті армия басшылығы тарапынан ресми соғыс суретшісі болып тағайындалды. 1942 жылы Каирде болғанда ол король Фаруктың, оның әйелі королева Фариданың, олардың қызы принцесса Фериалдың және Египеттегі британ әскерлерінің бас қолбасшысы генерал (кейіннен фельдмаршал) сэр Генри Мэтленд Уилсонның портреттерін салған. Оңтүстік Африкада ол грек корольі Павел I-нің, оның әйелі Фредерика Ганновердің, сондай-ақ премьер-министр Дж. С. Сматс пен оның әйелінің портреттерін жасады. Ол тағы екі фельдмаршалдың суреттерін салған: сэр Клод Аучинлек және Үндістанда вице-король Арчибальд Уэвелл. Сол жерде ол Патиала махаражасы, Лорд Маунтбеттеннің, сондай-ақ Виктория кресімен марапатталған бірнеше Үндістан армиясының сарбаздарының портреттерін жасады, атап айтқанда, 11-ші сикх полкінің наибі Нанд Сингх, 5-ші Корольдік Гурка мылтық полкінің хавильдары Гадже Гхале, 4/6 Раджпутана мылтық полкінің компания хавильдар майоры Челлу Рам, 21-ші Бомбей сапёрлерінің майоры Преминдра Сингх Бхагат және 8-ші Пенджаб полкінің хавильдары Паркаш Сингх. Делиде Элвес вице-король сарайында леди Уэвеллдің (вице-корольдің әйелі) демеушілігімен сурет салу сабақтарын берді. Басқа оқытушылардың арасында американдық соғыс суретшісі Миллард Шитс болды.

Строк және Фонтанс аббатшылығы

1945 жылы Элвес бетінің оң жартысын және денесін, соның ішінде сурет салуға қолданатын қолын парализдегенге дейін салған өлімге жақын инсульт алды. Емделу кезінде Элвес 1933 жылы барған Фонтанс аббаттығының қираған қалдықтарын қайта-қайта армандағанын айтты. Ол түсінде аббаттықты қалпына келтірілген күйде көрді және ол өзінің талантын зейінсіз жұмсағаны үшін Құдай оны дене күшінен айырғанына және аббаттықты қалпына келтіріп, оны монастырь ретінде қайта ашу үшін таңдалғанына сенімді болды. Арманының орындалмағанына қарамастан, Элвес Норфолк герцогы, кардинал Спеллман, Лотиан маркизасы, романист Эвелин Во, лорд Ловат және Ұлыбританияның көптеген көрнекті рим-католиктерінің көмегіне жүгінді. Менің ойымша, мен осы жерде төрт-бес күн тұрамын. Содан кейін Саймон Элвеспен сурет салуды қалаймын. 1953 жылы Элвеске королева Елизавета өзінің қызы, содан кейін ханшайым Елизаветаға, оның әкесі король Георг VI-ның қолдарынан Гартер орденін табыс етуін суреттеу тапсырылды. Келесі жылы ол королеваның толық бой суретін салды, ол Виндзор сарайындағы Корольдік коллекцияның бір бөлігі болып табылады. 1956 жылы Элвес Корольдік академияның мүшесі болып тағайындалды. Корольдік отбасының мүшелерінің ішінде король Георг VI, принцесса Маргарет және Кент герцогинясын суреттеді, ал 1960 жылға қарай Виндзор герцогын қоспағанда, барлық мүшелерін суреттеді. Элвес Виконт Камроуздан оның мүшесі болған Уайт клубының көрнекті мүшелерінің суретін салуға үлкен тапсырыс алды. Суретте лорд Биркенхед, Дуглас Фэрбенкс кіші, Дэвид Стирлинг, Эвелин Во және Девоншир герцогы клубтың кофеханасында отырған күйінде бейнеленді. 1960 жылы Элвес Манхэттендегі Батыс 51-ші көшедегі Portraits, Inc. галереясында басқа портретшілердің көрмесіне қатысты. 1963 жылы ол Палм-Бич галереясында өзінің жұмыстарының көрмесін ұйымдастырды, онда Хон. Джон Хей Уитнидің (Сент-Джеймс сарайының бұрынғы елшісі), Элеонора Робсон Белмонт, мадам Ален Бертран, Джон С. Борден мырза мен ханым, Генри Померой Дэвисон ханым, Уильям Кокс Райт және Рэндольф Черчилльдің портреттері қойылды. 1967 жылы Элвес Корольдік академияның толық құрметті мүшесі болды. Оның соңғы жылдарында оны көргендердің бірі былай деп еске алды: "Сәнді киінген, жастың күшін сақтаған, түймешігіне қызыл гүл тағынған, ол күлкісімен де, өмірінде кемшіліктер мен көңіл көншіліктер туралы әңгімелер естілмейтін, сәнді әлемнен келген адамдай көрінісімен де шараны көркейтті". Элвестің көптеген суреттерін әлемнің музейлерінде, сарайларында және академияларында табуға болады. Оның ерте эскиздерінің кейбіреулері Беркли алаңындағы Аннабель түнгі клубында Марк Бирлидің жеке коллекциясына кіреді. Өмірінің соңғы айларында ол дөңгелек креслода жүруге мәжбүр болды және жартылай сөйлей алмады. Беті жұқарып, сарғайғанмен, оның сыртқы келбеті мол абыройға толы болды. Элвес 6 тамыз 1975 жылы Батыс Сассекстегі Амберлиде қайтыс болды. Ол әйелі Глориямен төрт ұлға ие болды: суретші Люк Элвестің әкесі Питер, бала кезінде қайтыс болған Джайлс, Тим және әкесінен бір ай кейін қайтыс болған Доминик. Саймон Элвестің әйелі сол жылдың қазан айында қайтыс болды.