Кіріспе

Финес Дэвис (27 қаңтар 1792 – 27 қыркүйек 1835) – белгілі сағатшы және өнертапқыш, алғашқы практикалық американдық көмірмен жұмыс істейтін теміржол локомотивін жобалап, құрастырған.

Ерте өмір және мансап

Дэвис Нью-Гэмпшир штатының Уорнер қаласында дүниеге келген. Ол 1809-1833 жылдары Йорк қаласында тұрды, онда ол зергер, сағат жасаушы және сағатшы ретінде жалпыға танымал болды. Серігі Джонатан Джессоппен бірге Дэвис Йоркте темір құю фабрикасына инвестиция жасады. Осы зауытта Америкада жасалған алғашқы темір кеме – "Кодорус" салынды. Джон Элгардың жобасы бойынша "Кодорус" кемесі 1825 жылғы 22 қарашада Сускехана өзенінде, қазіргі Аккомактан (қазіргі Wrightsville, бұрынғы Wrights Ferry) солтүстікке қарай 3 шақырым жерде суға жіберілді.

Локомотивтерді дамыту

1830 жылғы 28 тамызда Нью-Йорк өнертапқышы Питер Купер өзінің кішкентай локомотивін, кейіннен Том Баяу деп аталған, көпшілік алдында көрсетті. Ол сәтті жүкті тасып, сағатына 2000 км-ге дейін жылдамдыққа жетті, ал жүксіз жылдамдығы одан да жоғары болды. Жаңадан құрылған Балтимор және Огайо темір жолы (B&O) Купердің алғашқы табысына әсерленді, бірақ оған локомотивтер бойынша бизнес ұсынудың орнына, компания 4000 долларлық жүлде қорымен ашық бәйге ұйымдастыруды жоспарлады. 1831 жылдың басында бәйгеге бес локомотив прототипі қатысты, бірақ Купер қатыспады. Финес Дэвис жасаған "Йорк" дизайны жеңімпаз атанды. Бұл төрт дөңгелекті, тік қазандықты локомотив, Купердің жобасына ұқсас болғанмен, тік басты таяқтарды қозғалтатын екі тік цилиндрден тұрды. Бұл таяқтар дөңгелектерді қозғалтатын көлденең бүйірлік таяқшаларға жалғастырылды. "Йорк" – көмірді жағатын алғашқы локомотив болды, сонымен қатар ол бірінші болып біріктірілген дөңгелектермен және бір жұп емес, екі жүргізуші дөңгелекпен жабдықталды. Ол дөңгелектердің бірінің осіндегі тірек дөңгелек және тіректі пайдалана отырып, жылдамдыққа ие болды. Дэвистің тік "сыр қазандығы" орталық пешті қоршап тұрған су қабығынан және торлардың үстінде орналасқан терең емес барабаннан тұрды. Оттық есіктен қарағанда барабан сырға ұқсайтындықтан, жиналыстың бәріне осылай ат қойылды. 1831 жылдың қыркүйегінде Купер B&O үшін өзінің жеке дизайны негізінде алты локомотив жасауды ұсынды.