Кіріспе
Модульді қисықпен байланысты математикалық идеал. Математикада Айзенштейн идеалы — модульді қисықтың Якобтық сортының эндоморфизм сақинасындағы идеал. Ол шамамен Айзенштейн қатарларын жоятын Хеке операторларының Хеке алгебрасы элементтерінен тұрады. Ол модульді қисықтардың рационалды нүктелерін зерттеу кезінде енгізілді. Айзенштейн жай саны — Айзенштейн идеалын қолдайтын жай сан (бұл Айзенштейн бүтін сандарының жай санымен еш қатысы жоқ).
In mathematics, the Eisenstein ideal is an ideal in the endomorphism ring of the Jacobian variety of a modular curve, consisting roughly of elements of the Hecke algebra of Hecke operators that annihilate the Eisenstein series. It was introduced by , in studying the rational points of modular curves. An Eisenstein prime is a prime in the support of the Eisenstein ideal (this has nothing to do with primes in the Eisenstein integers).
Геометриялық анықтамасы
Гекке операторлары Γ0(N) үшін барлық модульдік формаларда әрекет ететін сақинаны T* деп есептейік (тек құйрық формалары ғана емес). Қиыршық формаларындағы Гекке операторларының сақинасы T, T* сақинасының бөлігі болып табылады, сондықтан Spec(T) схемасы Spec(T*) схемасының кіші схемасы ретінде қарастырылуы мүмкін. Сол сияқты, Spec(T*) схемасы Spec(Z) схемасына изоморфты бір түзуді (Эйзенштейн түзуі деп аталады) қамтиды, ол Эйзенштейн қатарларындағы Гекке операторларының әрекетінен туындайды. Эйзенштейн идеалы – бұл Spec(T*) схемасында Spec(T) схемасымен Эйзенштейн түзуінің қиылысын анықтайтын идеал.
Мысал
Айзенштейн идеалын жоғары салмақты модульдік формалар үшін де анықтауға болады. T – 1-деңгейлі модульдік формалардың 2 өлшемді кеңістігінде әрекет ететін Tn операторларымен құрылған толық Гекке алгебрасы болсын. Бұл кеңістік 2 өлшемді және Эйзенштейннің E12 қатары мен модульдік дискриминант Δ берген өзіндік формалармен жазылады. Гекке операторы Tn-ді оның өзіндік мәндеріне (σ11(n), τ(n)) бейнелейтін функция T-ден Z×Z сақинасына гомоморфизмді анықтайды (мұнда τ – Раманужанның тау функциясы, ал σ11(n) – n-нің бөлгіштерінің 11-ші дәрежелерінің қосындысы). Бейне – Раманужанның σ11(n) ≡ τ(n) (mod 691) конгруенциясының салдарынан c және d 691-ге қатысты конгруентті болатын (c, d) жұптарының жиыны. Δ куспидік формасында әрекет ететін Гекке операторларының Гекке алгебрасы Z-ге изоморфты. Егер оны Z-мен теңестірсек, онда Эйзенштейн идеалы (691) болады.