Кіріспе
Құс түрі Кабот трагопаны (Tragopan caboti) – Қытайдың оңтүстік-шығысында таралған фазан. Осы ірі құстың жалпы және ғылыми атаулары орнитолог Сэмюэл Кэбот III-тің құрметіне берілген. Оның басқа да кең таралған атаулары – қытай трагопаны және сары қарны трагопаны. Популяциясы екі түршеге бөлінеді, олардың басым түршесі Фуцзянь, Цзянси, Чжэцзян және Гуандун провинцияларында кездеседі, ал T. c. guangxiensis Гуансидің солтүстік-шығысы мен Хунаньның оңтүстігіне ғана шектелген. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) оны "қауіп төндік түрі" деп бағалаған.
Cabot's tragopan (Tragopan caboti) is a pheasant found in south east China. The common and scientific names of this large bird both commemorate the ornithologist Samuel Cabot III. Other common names include the Chinese tragopan and the yellow bellied tragopan. The population is divided into two subspecies, of which the dominant subspecies is found in the provinces of Fujian, Jiangxi, Zhejiang, and Guangdong, and T. c. guangxiensis is confined to northeastern Guangxi and southern Hunan. The IUCN has assessed it as being a "vulnerable species".
Сипаттама
Кэбот трагопаны – салыстырмалы түрде қысқа аяқты, жерде тіршілік ететін, денелі құс. Аталығының ұзындығы шамамен 65-75 см, салмағы шамамен 2-2,7 кг, ал аналығы аталыğından шамамен 10-15 см қысқа болып, салмағы шамамен 1,8-2 кг шамасында. Аталығының басы екі жағында және мойнында қызғылт-сары жолақтары бар қара түсті, ал беттері мен көз айналасында осыған ұқсас жалаңаш терісі бар. Мұрынның астынан көк және қызғылт сары түсті әдемі, қабынуға болатын шұңқырлар төңкеріліп тұр, ал көздерінің үстінде етті көк түсті "мүйіздер" орналасқан. Денесінің жоғарғы бөлігі қызғылт қоңыр, ірі сары белгілермен, ал астыңғы бөлігі сабан түсті. Аналығы әлдеқайда аз түсті құс. Басы мен жоғарғы бөлігі қара дақтармен және үшбұрышты ақ дақтармен қызғылт қоңыр, ал астыңғы бөлігі ақ дақтармен сұр қоңыр.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Кабот трагопаны Қытайдың оңтүстік-шығысындағы тау жоталарында ғана кездесетін эндемик түр. Ол Фуцзянь, Гуандун, Гуанси, Хунань, Цзянси және Чжэцзян провинцияларында таралған. Оның негізгі мекені – субтропиктік мәңгі жасыл орман, сондай-ақ жапырақты және қылқан жапырақты ағаштардың аралас орманды аймақтары. Ол теңіз деңгейінен жоғары және ағаштар шегінен де жоғары орналасады. Трагопанның таралу қабілеті шектеулі болғандықтан, популяциялары шашыраңқы, ал орманды жамылғыдағы үлкен саңылауларды олардың кесіп өтуі мүмкін емес.
T. c. caboti (Gould, 1857) – southeast China
T. c. guangxiensis Cheng T. & Wu M., 1979 – Guangxi, south central China
T. c. caboti (Gould, 1857) – Қытайдың оңтүстік-шығысы
T. c. guangxiensis Cheng T. & Wu M., 1979 – Гуанси, Қытайдың оңтүстік-орталық бөлігі.
T. c. caboti (Gould, 1857) – southeast China
T. c. guangxiensis Cheng T. & Wu M., 1979 – Guangxi, south central China
Мінез-құлық
Кэбот трагопаны көбінесе жерде тамақтанады, тамырларды, жапырақтарды, бүршіктерді, гүлдерді, жемістерді және тұқымдарды іздейді. Дафнифилл макроподумының жемісі мен жапырақтары ең сүйікті тағамы, сонымен қатар түнде қысыну үшін де пайдаланылады. Кейде шағын жәндіктерді де жейді.
Қорғау мәртебесі
Халықаралық табиғатты қорғау одағы Кэбот трагопанын "әлсіз түр" деп бағалайды. Бұл олардың саны он мыңнан кем деп есептелуіне және құстардың саны азайып бара жатқанына байланысты. Оған ең басты қауіп – табиғи орманның ауыл шаруашылығы жерлеріне немесе қылқан жапырақтары мен бамбук егістіктеріне айналуы. Бұл ағаштардың салаларындағы қолайлы ұя салу орындарының азаюына әкеледі, бірақ жасанды ұя салу платформаларын орнату көмектесуі мүмкін деген үміт бар. Бұл құс кейбір қорғалатын аумақтарда кездеседі, бірақ олардың көпшілігі шағын. Кейбір аймақтарда заңсыз аң аулау әлі де жүріп жатыр. Бұл түрдің зоопарктердегі тұқымдық кітабын Прага зообағы сақтайды.