Кіріспе

Дунединдегі көше, Отаго аймағы, Жаңа Зеландия

Морей-плейс – Жаңа Зеландияның Отаго аймағындағы Дунедин қаласының орталық бөлігін айналап жатқан сегізбұрышты көше. Бұл көше Стюарт көшесімен (шығыс және батысқа қарай), Принц көшесімен (оңтүстікке қарай) және Джордж көшесімен (солтүстікке қарай) қиылысады. Дунединдегі көптеген көшелер сияқты, бұл көше де Шотландия астанасы Эдинбургтағы көшелердің бірінің атымен аталыпты (Dùn Èideann – Шотландияның бауырлас қаласының гаэл тіліндегі атауы).

Орналасуы мен орналасуы

Джордж көшесі мен Төменгі Стюарт көшесі арасындағы солтүстік-шығыс квадрант тегіс, бірақ қалған үш квадрант айтарлықтай еңіс, әсіресе оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс квадранттар. Дунединнің ірі қалалық ғимараттарының көпшілігі Морей Плейс-те орналасқан. Олардың қатарында Дунедин қалалық әкімшілігі, Дунедин қалалық кітапханасы және Морей Плейс пен Қала орталығы (Октагон) арасындағы солтүстік-батыс квадрантта орналасқан Сент-Полс англикан соборының аумағы бар. Оңтүстік-батыс квадрантында бұрынғы Дунедин қалалық кітапхана ғимараты (Карнеги орталығы), бұрынғы Фортуна театры (ескі Тринити методистік шіркеу ғимаратында) және қаланың ірі кинотеатрларының бірі – Риалто орналасқан. Бұл квадрант Дунединнің өнер ауданының орталық бөлігі саналады және бұрын көптеген галереяларға ие болған, олардың бірі қаланың алғашқы синагогасында орналасқан. Қазіргі таңда осы квадрантта әлі де екі галерея жұмыс істейді, сонымен қатар қаладағы негізгі тікелей музыка орындарының бірі – "Екі құйрықты иттің" кафе-бары да осында орналасқан. Оңтүстік-шығыс квадрантына Бірінші шіркеу басымдық береді, ол Белл Хиллдің қалдықтарының үстінде тұрғызылған, ал оның жоғарғы бөлігі Бірінші шіркеудің құрылысына оңтайлы жағдай жасау үшін төмендетілген. Атахапараның – Томас Хокеннің үйі мен жеке мұражайының орналасқан жерін көрсететін тақташа орнатылған. Ол Морей Плейстің осы квадрантында, тарихи Бурлингтон көшесінің басында орналасқан. Taylormade Media кеңселері де осы квадрантта 2000 жылдардың басына дейін, ал Автомобиль қауымдастығының аймақтық кеңселері орналасқан. Солтүстік-шығыс квадранты Дунединнің орталық сауда аймағының бір бөлігі болып табылады және Great King Street тоғысында Дунединнің орталық автобус торабының оңтүстік жағын қамтиды.

Тарих

Дунедин қаласының орталығын 1840 жылдары геодезист Чарльз Кетл алғаш жоспарлады. Қаланың дамуына кедергі келтірген алғашқы мәселе – қазіргі Морей-Плейстің оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан Белл-Хилл тауы болды. Бұл тау Дунединнің алғашқы қонысын екіге бөлді. Қоныстанғанның алғашқы жылдарында қаланың солтүстік және оңтүстік бөліктері арасындағы жалғыз құрлық жолы осы таудан жасалған қазаншұңқыр болды. 1850 жылдары таудан тас қазылып, қаланың көптеген алғашқы ғимараттарының құрылысына материал қамтамасыз етілді. Кетлдің бастапқы жоспарында Морей-Плейс аймағының барлық бөлігін қоғамдық саябақ ету болған болуы мүмкін. Алайда, бұл жоспар іске аспады, және Октагонның орталық бөлігіне құрылыс салудан қалдыру үшін Кетл тікелей араласты. Қазір Морей-Плейс пен Октагон арасындағы ғимараттар Дунединнің ең танымал құрылыстарын қамтиды. Бұл Кетлдің бастапқы ниеті болмаса да, Морей-Плейс пен Октагонның шеңберлік сегізбұрыштары қаланың орталығы болып табылады. 1897 жылы Морей-Плейсте, Муниципалдық Кеңес пен Сент-Пол соборының арасында өрт сөндіру станциясы салынды. Ол қалаға жақын болуы үшін осы жерге орналастырылды, бірақ 1911 жылы, 14 жыл өткен соң, жаңа моторлық жүк көліктерінің шуы тұрғындарды мазалап, шағымдарға себеп болғандықтан басқа жерге көшірілді. Сондай-ақ, жаңа жабдықтарды орналастыру үшін үлкен ғимарат қажет болды. Алғашқы ғимарат көп бұрын бұзылып, қазір сол жерде автотұрақ орналасқан.

Тарихи ғимараттар

Морей Плейс алаңындағы бірнеше ғимарат Жаңа Зеландия Мұра жазбалары бойынша І немесе ІІ санаттағы тарихи орындар болып тіркелген. Принц-стриттен бастап сағат тілі бойынша жүргенде, оларға Савой мейрамханасының ғимараты (I), Сент-Джеймс театрының ғимараты (I), бұрынғы Дунедин синагогасы (I), Морей террасасы (II), бұрынғы қауымдық шіркеу (II), Карнеги орталығы (бұрынғы қоғамдық кітапхана) (II), Йорк және Кирквуд үйлері (II), бұрынғы қасиетті Үштік методистік шіркеуі (I), Стивенс Инкс ғимараты (II), Отаго пионер әйелдерінің естелік залы (I), Қауіпсіздік ғимараты (II) және Бірінші шіркеу (I) кіреді. Бұған қоса, Бірінші шіркеудің қасында Морей Плейс алаңынан басталатын қысқа, тік Бёрлингтон көшесі және оның төңірегі тарихи аудан ретінде саналады, ал Сент-Пол соборы мен Дунедин қалалық әкімшілік ғимараты Морей Плейс алаңынан қол жетімді І санаттағы тарихи орындар болып табылады.