Кіріспе

Бонао – Доминикан Республикасының Сибао аймағындағы қала. Ол Монсеньор Нуэль провинциясының орталығы болып табылады. Қала елдің орталық бөлігінде, ұлттық астана Санто-Домингоның солтүстік-батысында орналасқан. Бонао "Вилла де лас Хортенсиас" – гидрангиялар қаласы деп белгілі. Гідрангия – Бонаоның жергілікті гүлі.

Тарих

Испандықтар келген кезде бұл аумақ Магуа тайноларының билігінде болды. 1495 жылы Бартоломе Колон аралды зерттеу сапары барысында, Бонао есімді басшысы басқарған жергілікті тұрғындардың қарсылығын тоқтату үшін бекініс салуға бұйрық берді. Осы жерде салынған алғашқы бекініс Бонао Абахо деп аталды, кейіннен аралдағы отаршылдық билікке қарсы көтерілген испан сарбазы Франсиско Рольдан оны басып алды. 1497 жылы Рольдан мен 70 көтерілісші Колумбтың билігіне қарсы Бонао аумағында шайқасты. Көтеріліс 1498 жылдың қазан айында аяқталды. Бонао қаласының тарихы осы көтеріліспен тікелей байланысты, сондықтан қатысушылардың көп бөлігі осы аймақта қалды. 1508 жылдың 7 желтоқсанында Бонао ресми түрде қала мәртебесін алды және қалалық елтаңбасы берілді. Бұл қаланың негізгі экономикалық қызметі алтын өндіру болды. Испандықтар аралда алтын өндіруді тоқтатқаннан кейін, Бонаода екі қант фабрикасы салынды. Бірақ қант өндірісі испандықтардың Бонао қаласына деген қызығушылығын сақтап тұруға жеткіліксіз болды. Шамамен 1528 жылы Бонао жақын маңдағы қалалармен бірге құлдырады. 1800 жылдардың ортасында ел тәуелсіздік алғаннан кейін, ол Ла Вега муниципалитетіндегі әскери бекетке айналды, ал 1936 жылы Ла Вега провинциясының муниципалитетіне айналды. 1865 жылға қарай қала Сан-Антонио де Бонао деген атпен провинцияның қаласына дейін көтерілді. Қала салыстырмалы түрде оқшауланған күйде болды және онда бар болғаны 5000 тұрғын өмір сүрді. Бонаоның экономикалық жаңаруы 1920 жылдары Дуарте тас жолының ашылуымен басталды, ол Санто-Домингоны Сибао аймағымен байланыстырды. Тас жол қаладан өтіп, елорда мен Сантьяго арасындағы ұзақ сапарға шыққан адамдар үшін танымал аялдамаға айналды. Сол жерде көліктер жанармай құйып, жолаушылар демалып, тамақтанды. Осы жылдары бірнеше мейрамхана ашылды.

Бонаоның тарихи ауданы

1920 жылы алғашқы ұлттық санақ жүргізілді және оның нәтижесінде Бонао қаласы 1069 тұрғынымен тіркелді, кейіннен 1935 жылы 2129-ға, ал 1950 жылғы санақта 10 536-ға өсті. 2010 жылғы соңғы санақ мәліметтері бойынша Бонао муниципалитетінде 125 338 адам тұрады.

Экономика

Бонао экономикасы жергілікті кәсіпорындарға, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерге және «Американо Никель» (Фалькондо) тау-кен компаниясының, сондай-ақ «Falconbridge Dominicana» деп танылатын табысына негізделген. Бонаоның ауыл шаруашылығы өнімінің 80 пайызы күріш, ал қалған 20 пайызы какао мен кофеге бөлінеді. «Bonao Industrial», «Hanesbrands Dos Rios Textiles, Inc.» сияқты жұмыс орындарын ұсынатын маңызды компаниялар да бар.

Білім беру және технология

Бонаода бірнеше мемлекеттік және жеке бастауыш және орта мектептер бар, олардың ішінде Элияс Родригес орта мектебі ерекше көзге түседі, сондай-ақ бұрынғы реформа жоспары бойынша Франсиско Антонио Батиста Гарсия мектебі; Компьютерлік ғылым, сауда, медбикелік және өндірістік техник мамандықтары бар Франсиско Антонио Батиста Гарсия политехникалық мектебі; мемлекеттік секторға жататын Политехникалық институттар – Хосе Делио Гусман және Педро Антонио Фриас, сондай-ақ Сан-Антонио-де-Падуа жеке мектептері, Универсидад-Централь-дель-Эсте және Мерсер университетінің қолдауымен құрылған Бонао білім беру орталығы, Сан-Пабло және Хуан-Пабло Дуарте колледждері бар. Бонаода жоғары білім беру орталығы да бар, ол Санто-Доминго автономды университетінің (CURCE UASD) аймақтық бөлімшесі. Доминикан Аграрлық институтының Бонаодағы бас кеңсесіне жақын жерде елдегі және Кариб бассейніндегі алғашқы синтездік газ зауыты орнатылды, ол күріш қабығы, банан терісі және басқа да өсімдік материалдарынан энергия өндіреді. Бұл зауытты ауыл шаруашылығында технологияны дамытуға зор үлес қосып, осы зауытты елге әкелуді ұйымдастырған инженер Квилвио Кабрераның құрметіне аталды.

Телекоммуникациялар

Бонао қаласында теледидар, радио және цифрлық форматтарды қоса алғанда, түрлі-түрлі жергілікті бұқаралық ақпарат құралдары бар. Телевизия саласында провинцияның «Телекаса» компаниясы бар, ол Бонао қаласы және провинцияның басқа қалалары мен елді мекендері үшін әртүрлі телеарналарды ұсынады. Бонао тарихи тұрғыдан Рафаэль Трухильо режимі кезінде Доминикан Республикасының ресми радио және теледидар станциясы – «Ла Воз Доминикана» мекенжайы болған. Алғашқыда станция 1943 жылы Бонаода «La Voz del Yuna» деп аталған жергілікті радио хабарламасы болды, бірақ президент Трухильоның інісі Хосе Трухильо (Петан) станцияны сатып алғанға дейін. Петан Трухильо кейіннен ағасын станцияны радио/теледидар станциясына айналдыру үшін жабдық алуға көндірді, және 1950 жылдардың басында «Доминикан радио теледидары» (RTVD) құрылды. Сол кезде Латын Америкасында тек Куба, Доминикан Республикасы және Мексикада ғана телеарналар болды.

Климат

Бонаода тропикалық жаңбырлы орман климаты (Кёппен Af). Барлық айларда орташа жауын-шашын мөлшері жоғары болғандықтан құрғақ маусым жоқ, алайда жылдың мамыр айында және тамыздан қарашаға дейін Атлантикалық дауылдардың ықпалымен жауын-шашын көбірек болады.

Жергілікті жағдай

Мотоциклдер (әсіресе мини-мотоциклдер мен скутерлер, сондай-ақ "PASOLA" деп аталады) қалада ең көп таралған көлік түрі болып табылады. Такси және көлік жалға алу қызметтері де қолжетімді. DR 1 (Autopista Duarte) қаланың шығысынан айналып өтеді. Жыл сайынғы танымал іс-шара – карнавал. Карнавалға қатысатын топтар "үңгірлерде" (әдетте, жабық көшеде) жиналады, онда дауысты музыка ойнатылады. Костюмдер көбінесе шайтандық сипатқа ие. Карнавал маусымында, әдетте сенбі күні кешке қала алаңында (Эль Парк Дуарте) концерт өтеді.

Бонао тұрғындары

Мажорлық бейсбол лигасының бұрынғы питчері Карлос Мармол және Филадельфия Филлис клубының қақпашысы Деиви Груллон Бонао қаласынан шыққан. Бостон Ред Сокс клубының рельефтік питчері Хенсел Роблес де Бонаодан. Бос агенттікке өткен үшінші база ойыншысы Хуан Франсиско, "Бейби Хьюи" де Бонаода дүниеге келген. Сонымен қатар, әнші және композитор Гектор Акоста "Эль Торито" елдің танымал тұлғаларының бірі. "Baile en la Calle" атты танымал әннің авторы Луис Диас Бонаода туған. Бұрынғы мажорлық лига питчері Бенито Баез де сонда туып өскен, сондай-ақ Лос-Анджелес Доджерс клубының рельефтік питчері Джоэл Пералта да сонда туған. 1965 жылғы Азамат соғысы кезіндегі белгілі әйел-белсенді Аниана Варгас Бонао қаласында туып өскен.