Кіріспе
Қытайдағы 1995 жылғы талиймен уланудың шешілмеген ісі
улану құрбаны
the poisoning victim
Чжу Лин (1973 жылғы 24 сәуір – 2023 жылғы 22 желтоқсан) Қытайдың Пекин қаласында болған 1995 жылғы талиймен уланудың шешілмеген ісіндегі құрбан ретінде кеңінен танылды. Оның ауру белгілерін Пекин университетінен оның досы Бей Цзиченг Usenet жаңалық тобы арқылы интернетке жариялағаннан кейін, бұл талиймен улану салдарынан туындағаны дәлелденді. Содан кейін оның жағдайын көптеген елдердің дәрігерлері қарап, оның симптомдарын зерттеп, диагноз қою және емдеу бойынша ұсыныстар жасады. Бұл күш-жігер алғашқы ірі телемедициналық сынақ ретінде мойындалды. Оның өмірі сақталды, бірақ ол ауыр неврологиялық зақымдармен қатар, қанағаттандырмайтын физикалық кемістіктерге ұшырады және 2023 жылдың желтоқсанында қайтыс болды. Бұл оқиға қытайлық БАҚ-та үлкен қызығушылық тудырды, өйткені құрбан мен күдікті Қытай Халық Республикасының ең беделді университетінің бір жатақханасында тұрған, сонымен қатар іс ешқашан ашылмады. Осы қылмыстың талқылауы сол кезден бері интернетте жалғасып келеді және ол Қытайдың ірі онлайн-қоғамдастықтарында жиі талқыланатын, резонанстық қылмыс ретінде танылды.
Бірінші рет ауруханаға жатқызу
1994 жылы Чжу Линь Пекин қаласындағы Цинхуа университетінде физикалық химия мамандығы бойынша Вухуа2 класының (2-курс) студенті болды. Сыныптастары оны әдемі, ақылды, дарынды және музыкаға құштар қыз деп сипаттады. 1994 жылдың 24 қарашасынан бастап ол дені салмақтап, қатты іш ауруы мен тәбет жоғалғаны сияқты ерекше белгілерді көрсетті. 5 желтоқсанда іші қайтадан ауырды және шашы түсе бастады. 1994 жылдың 11 желтоқсанында, ауруына қарамастан, Чжу Линь Пекин концерт залында Цинхуа қытай оркестрінің алдында өнер көрсетуге талап етті, онда ол Гуциньде "Гуанлинь Сан" пьесасын орындады. Көзі ауырғандықтан, кейде ештеңе көре алмағандықтан, көзілдірік тақты. Өнер көрсеткеннен кейін бірнеше күннің ішінде шашының бәрін жоғалтты. 1994 жылдың 23 желтоқсанында Пекиннің Тунжэнь ауруханасына жатқызылғаннан кейін оның жағдайы жақсара бастады және мектепке оралуға рұқсат берілді. 1995 жылдың 23 қаңтарында ауруханадан шықты.
Екінші рет ауруханаға жатқызу
1995 жылдың 20 ақпанында жаңа семестр басталды. 27 ақпанда, мектепке оралғаннан кейін, Чжу Линг екі аяғында күшті ауыру сезімі болды. 6 наурыз күні Чжу Лингтің жағдайы нашарлап, аяқтары қатты ауырып, бас қызып, есілді. Әке-шешесі оны Пекин университетінің үшінші ауруханасына емделуге алып барды. Диагностика мен емдеуге қатысқан профессор Чэнь Чжэньян өзінің "Ауыр таллиймен уланудың сирек жағдайына кіріспе" атты мақаласында 8 наурызда Чжу Линг "қайтадан аяқ-қолдағы қатты ауыруды, буынның ауырғанын сезінді, сондықтан ол ешқандай затқа тиіспеді. Бұл жолы бұрынғыдан да ауыр болды, жағдайы жылдам дамып, белдің төменгі бөлігіне дейін тарады" деп жазған. 1995 жылдың 9 наурызында Чжу Лингтің әке-шешесі оны Пекин Медициналық Колледжінің ауруханасындағы неврологиялық бөлімшесіне алып барды. Профессор Ли Шуньвей (李舜伟) қарап шыққаннан кейін, Чжу Лингтің анасына оның жағдайы "1960 жылдары Цинхуа университетіндегі таллиймен улану жағдайына өте ұқсас" екенін айтты. Сол күнгі медициналық жазбада профессор Ли Шуньвей Чжу Лингтің жағдайын былай сипаттады: "Пациенттің санасы анық, сөйлеуі дұрыс, шашы көп түседі, қол-аяқтарына тигенде ауырады, саусақтары мен табандарының ұштары қызарып, ісінбеген, бірақ температурасы жоғары. Саусақтардың ұштарында және тізеден төменде сезім төмендеген, тізе рефлексі сақталған. Білезік рефлексі баяу. Таллий және бериллий сияқты ауыр металдармен улануға күдікпен қарап, директор Чжан Шоулинмен және профессорлар Динг Маобаймен кеңесті". Чжу Лингтің тырнақтарында "Мисс сызықтары" пайда болды, бұл таллиймен улану мүмкін деген күдік тудырды. Диагнозды нақтылау үшін профессор Ли Шуньвей дереу Қытай Медицина Ғылымдары Академиясының Еңбек Денсаулығы Институтының профессоры Чжан Шоулинмен байланысып, Чжу Лингтің диагнозын сұрады. Сол күні Чжу Линг анасымен бірге профессор Чжан Шоулинге тексерілуге барды. Симптомдарға сүйене отырып, Чжан Шоулин таллий немесе мырышпен улануды болжады, бірақ институт қажетті сынақтарды жүргізе алмады. Чжу Линг сабақта таллиймен байланысқа түскенін жоққа шығарды, бұл мәлімдеме Цинхуа университетінің химия факультетімен расталды. PUMCH та мұндай сынақтарды жүргізуге қажетті жабдықтың жоқтығын мәлімдеді. Нәтижесінде, күдікті Сун Вэйдің анасы жұмыс істейтін ауруханада таллиймен улану тесті жасалмады.
Диагностика және емдеу
1995 жылдың 15 наурызында Чжу Лин ПУМХ-тың неврология бөлімшесіне "3 айдан бері шашы түсіп, іш ауырып, буындар мен бұлшық еттері сырқырап, 7 күннен бері екі аяғының шеттері ауырып, 3 күннен бері бас айналып тұр" деген шағыммен түсті. Пациент ауруханаға жатпай тұрып (1994 жылдың 8 желтоқсанынан бастап) 3 ай бойы себепсіз іш ауруына шалдыққан, бұл аурудың белгісі – үнемі жайсыздық пен ара-тұра құрысу сияқты ауырулар. Одан кейін 3 ай өткен соң шашы түсе бастады, сонымен қатар екі иығы мен тізе буындары да сырқырады. Алғашқы диагноз – "перифериялық нейропатия, аяқ-қол ауыруы мен қызару себебі анықталу тиіс". Сол күні жасалған белдік пункциясының нәтижесі қалыпты болды. Келесі күні невролог кеңесінде аутоиммундық аурулар, улану және метаболизмдік аурулар жоққа шығарылды. PUMCH оны Гийен-Барре синдромы деп диагноз қойып емдеді. Ауруханаға түскеннен кейін жағдайы тез нашарлап, кеудесіне әсер етті, бет бұлшықтары бұрмаланды, сөйлеуі түсініксіз болды. Су ішкенде тұншығып қалу қаупі туды, тыныс алуда қиындықтар пайда болды. Емдеуге кең спектрлі антибиотиктер, вирустық қарсы препараттар, кортикостероидтар, иммунодепрессанттар және альбумин инъекциялары, сондай-ақ басқа да шаралар қолданылды. 20 наурызда Чжу Лин комаға түсті. 23 наурызда Чжу Линнің тыныс алуы тоқтады, PUMCH трахеотомия жасады. Сол күні неврологтар кеңесіп, диагнозды жедел диссеминацияланған энцефаломиелит (АДЭМ) деп өзгертіп, плазма алмасу терапиясын тағайындады. 24 наурызда PUMCH Чжу Линге плазма алмасу терапиясын бастады, ол 18 сәуірге дейін жалғасты, барлығы 7 сеанс жасалды, әр сеанста 1400-2000 миллилитр плазма алмастырылды, жалпы сомасы 10000 миллилитрге жетті. Кейбір мамандар бұл шаралар диагноз анықталмаған кезде Чжу Линнің өмірін сақтауда маңызды рөл атқарды деп санайды. Алайда, осы кезеңде Чжу Линге гепатит С жұқты. 28 наурызда Чжу Линнің сол өкпесінде пневмоторакс пайда болды, ол PUMH-тың жансақтау бөліміне (ЖСБ) ауыстырылды, онда тыныс алуы өкпе желдеткішімен қамтамасыз етілді. 3 сәуірде кеңейтілген неврологиялық кеңес өткізілді. PUMH, ҚХА 301-ші бас ауруханасы, Боай ауруханасы, Пекин ауруханасы және басқа да мекемелердің мамандары қатысты. Кеңес қорытындысы бойынша қазіргі диагноз бен емдеу дұрыс деп танылды. Кейін Чжу Линнің ата-анасы кейбір сарапшылармен сөйлесіп, кеңес барысында талиймен улану жоққа шығарылғандықтан, басқа да себептерді әртүрлі аспектілерден қарастыру қажеттігін білді. Чжу Лин бес ай бойы комада жатты, 31 тамызда ғана оянды. PUMH Чжу Линге түрлі зерттеулер жасады, оның ішінде ВИЧ, белдік пункциясы, магниттік-резонанстық томография (МРТ), иммундық жүйеге бағалау, химиялық улануды анықтау, ядролық антителолар, ядролық антигендік антителолар, Лайм ауруы және зәрдегі мырыш тексерулері жасалды. Алайда Лайм ауруын қоспағанда, қалған барлық тесттердің нәтижесі теріс болды. Осы кезеңде аурухана Чжу Линнің отбасына талиймен улану "жоққа шығарылған" екенін нақты айтты.
On March 28, Zhu Ling developed pneumothorax on the left lung and was transferred to the Intensive Care Unit (ICU) at PUMCH, where her breathing was supported by a ventilator. On April 3, a comprehensive neurology consultation was held. Medical experts from PUMCH, PLA General Hospital 301, Boai Hospital, Beijing Hospital, and others participated. The final consensus from the consultation was that the current diagnosis and treatment were appropriate. Afterwards, Zhu Ling's parents spoke with some of the experts and learned that during the consultation at PUMCH, they considered that since thallium poisoning had been ruled out, they had to explore other potential causes from different perspectives. Zhu Ling remained in a coma for a prolonged period of five months, only awakening on August 31. PUMCH conducted various tests on Zhu Ling, including HIV, lumbar puncture, magnetic resonance imaging (MRI), immune system evaluations, chemical poisoning assessments, anti nuclear antibodies, nuclear antigen antibodies, Lyme disease, and urinary arsenic, among others. However, except for Lyme disease, all other test results were negative. During this period, the hospital informed Zhu Ling's family, explicitly stating that thallium poisoning could be "ruled out".
Интернеттегі диагностика
Жергілікті дәрігерлердің Чжу Линге көмектесе алмауына ренжіген Пекин университетінің студенттері Чай Куанцин мен Бей Цзиченг 1995 жылғы 10 сәуірде бірнеше Интернет-Usenet топтарына «SOS» хат жариялап, досының белгілерін сипаттады және диагноз қоюға көмек сұрады. 1995 жылы Қытай Халық Республикасындағы небары бірнеше ғылыми-зерттеу институтының, соның ішінде Чайдың жетекшісінің ғана Интернетке қосылу мүмкіндігі болды. Бірнеше сағаттың ішінде жауаптар келіп түсе бастады, ал жаңалықтар бұл оқиғаны Интернет арқылы қашықтықтан диагноз қоюдағы, әсіресе Қытай Халық Республикасындағы маңызды кезең деп баялады. Чжу Линнің достары алған 1500-нен астам жауаптың шамамен үштен бірі оның таллиймен уланудан зардап шегіп жатқанын, ал оның жалпы қарсы дәрісі – пруссия көгі деп болжады. Интернет инфрақұрылымының жетіспеуіне байланысты, UCLA-да оқыған қытай студенті доктор Ли Син және Пекиндегі АҚШ елшілігінің докторы Джон У. Алдис бірлесіп «Жу Лин таллиймен улану телемедициналық желісін» құрды. 1996 жылы доктор Ли Син және оның әріптестері Чжу Линнің таллиймен улану оқиғасы кезінде қашықтықтан медициналық диагноз қою жүйесін құру және пайдалану туралы мақала жариялады, оның маңызды рөлін атап көрсетті. Бей Цзиченг, Чай Куанцин және Пекин университетінің басқа да өкілдері Чжу Линнің жағдайы туралы ақпаратты, соның ішінде аурудың бастапқы кезеңіндегі суреттерін, зертханалық зерттеулердің нәтижелерін, неврологиялық тексерулердің қорытындыларын және радиографиялық суреттерді (көкдегенің рентген суреті, мидың МРТ және т.б.) жүктеді. Доктор Ли Син және оның UCLA медицина мектебіндегі әріптестері Чжу Линнің медициналық деректерін сақтау үшін серверлерді орнатып, әлемнің түкпір-түкпірінен келіп түскен электрондық хаттарды жинап, жіктеді. Әлемдік медициналық сарапшылар желі арқылы Чжу Линнің медициналық жағдайы туралы ақпаратқа қол жеткізе алады, қосымша мәліметтерді сұрап немесе тиісті диагноздық және емдеу ұсыныстарын жібере алады. UCLA-дағы диагностикалық және емдеу журналдарына сәйкес, 10 сәуірде, Бей Цзиченг электрондық хат жіберген күні, дәрігерлер таллиймен улану диагнозымен жауап берді. АҚШ-тағы нейрохирург Роберт Финк ауыр металлмен уланудың ықтималдығы жоғары деп есептеді. Алайда, PUMCH сол кезде ауыр металлмен улануға байланысты барлық зертханалық тесттер жүргізілгенін мәлімдеді. Америкалық дәрігерлер одан әрі байланысқанда, PUMCH тек металл мырышқа арналған скринингтік тесттерді жүргізгенін анықтады. Уақыт өте келе, таллиймен улануды жобауға болмайды деп санайтын медициналық сарапшылар көбейді және Пекин Медициналық колледжінің ауруханасы металл таллийді тездетіп тексеруді жүргізуді талап етті. Сент-Джуд балалар зерттеу ауруханасының дәрігерлері өз жауаптарында: «Шаштың түсуі, асқазан-ішек проблемалары және неврологиялық мәселелер сияқты белгілерге негізделіп, күдікті таллиймен улануды дерлік диагноз қоюға болады» деп атап өтті. Д-р Финк Чжу Линнің жағдайы нашарлаған сайын, олар PUMCH-ты әртүрлі арналар арқылы таллиймен улануды тез және дәл диагноз қою үшін тексеруге шақырғанын еске алды. Сол кезде олар Пекиндегі АҚШ елшілігіндегі байланыстарын пайдаланып, PUMCH-ке тиісті академиялық мақалаларды тікелей факспен жіберді. Сондай-ақ, доктор Алдис PUMCH-те жұмыс істейтін дәрігерлермен жеке байланыс жасады. 1995 жылғы 18 сәуірде Бей Цзиченг аудармаланған электрондық хаттарды ПУМХ-тың жансақтау бөліміне (ЖСБ) дәрігерлерге анықтама ретінде ұсынды. Ешқандай белсенді жауап болмады. Оны тек бірнеше адам қарады және электрондық хатта айтылған таллиймен улану диагнозы мен тиісті тексеру әдістері қабылданбады. Бұл сол кездегі онлайн-диагноздың кешігуіне әкелді. Чжу Линнің ата-анасы дәрігерлерге электрондық хаттағы пікірлерді қарастыруды өтінген кезде, PUMCH дәрігерлері: «Бізде халықаралық медициналық деректер базасына жүгінуге мүмкіндік бар» деп жауап берді. Олар «Пекин университетінің студенттері көптеген қиындықтар тудырады» деп те айтты. Көп жылдар өткен соң, 2005 жылы Бей Цзиченг Сун Вэймен Tianya BBS-де қызу пікір алмасып, былай деп жазды: «Пекин Медициналық колледжі ауруханасының ЖСБ-ның бұрынғы директоры ауыр металлмен улануға қатысты қосымша тесттер жүргізуден бас тартты. Пекин Медициналық колледжі ауруханасындағы қате диагноз анықталғаннан кейін де ол өкінген жоқ. Таң қалдыратыны, ол ауруханадағы жиналыста: «Бұл мәселе – Қытай медициналық қауымдастығын жамандауға батыстың Қытайға қарсы күштерінің талпынысы» деді». Доктор Алдис Чжу Линнің медициналық жазбаларында былай деп жазды: мамырдың 16-сына дейін Бей шамамен 2000 электрондық хат алды. Екінші жағынан, Бей және Пекин университетіндегі оның достары PUMCH-қа модем беруге тырысты, шетелдік медициналық мамандармен тікелей байланыстыруға көмектесуді үміттенеді. Өкінішке орай, кейбір «техникалық емес себептерге» байланысты олардың барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды. Доктор Алдис сол кезде шетелдік дәрігерлер мен PUMCH арасындағы байланыс каналдарының шектеулі болуына өкініш білдірді, бұл Чжу Линнің диагнозы мен емделуі туралы ақпарат алмасуына кедерілді.
Кейінгі диагностика және емдеу
Интернетте талиймен улану туралы электрондық хаттардағы күдіктерге байланысты, Чжу Линнің ата-анасы Пекин Еңбекті қорғау институтының профессоры Чэнь Чжэньян талиймен улану тестілерін жүргізе алатынын білгенде, PUMCH дәрігерінің жасырын көмегін алды. Олар Чжу Линнің зәрін, ми-жұлын сұйықтығын, қан, тырнақтары мен шашының үлгілерін алды. 1995 жылдың 28 сәуірінде Чжудың ата-анасы Пекин Еңбекті қорғау институтына тексеруге барды. Нәтижелер көрсетті: "Барлық үлгілерде талийдің деңгейі өте жоғары, сау адамдарға қарағанда жүздеген, тіпті мыңдаған есе артық, бұл талиймен улану диагнозын растайды". Мысалы, 28 сәуірдегі әртүрлі үлгілер бойынша нәтижелер: зәрдегі талий 275 мкг/л, қандағы талий 31 мкг/л, шаштағы талий 531 мкг/кг, тырнақтағы талий 22,824 мкг/кг, және ми-жұлын сұйықтығындағы талий 263 мкг/л. Сол күні профессор Чэнь Чжэньян тексеру есебін шығарып, Чжу Линнің талиймен екі рет уланғанын және қасақана улану күдігі бар екенін мәлімдеді. Ол сондай-ақ, уға қарсы дәрі ретінде Пруссия көгін қолдануды ұсынды. 1998 жылы жарияланған ғылыми мақалада PUMCH-тың диагнозы мен емдеуге жауапты дәрігерлері Чжу Линнің "улы заттарға қатысы болмағанын, алғашқы симптомдары іш ауруы мен шаш түсу болғанын, ешқандай емсіз өздігінен жақсарғанын, бірақ бір айдан кейін кенеттен перифериялық невропатия және энцефалопатия белгілері пайда болғанын, екінші улану мүмкіндігін жоққа шығармағанын" атап өтті. 28 сәуірде талиймен уланудың тексеру нәтижесіне қарамастан, PUMCH Пруссия көгінің орнына димеркапрол беруге дайын болды. Лос-Анджелестегі Улануды бақылау орталығының дәрігері Иван Петржалка, Ашок Джайн, Джон Алдис және басқа да көптеген медицина мамандарымен бірнеше рет байланысқа тырысқаннан кейін, PUMCH 1995 жылдың 3 мамырында Пруссия көгімен емдеуді бастады. 1995 жылдың 31 тамызында Чжу Лин бес айлық комадан оянды. Профессор Чэнь Чжэньян: "Науқас оянғанымен, ауыр улану және ұзақ уақыт есінен айырылу салдарынан орталық және шеткі жүйке жүйесі ауыр зақымдалды", - деп есептеді. Қайта қалыпқа келтіру кезеңінде "науқастың жағдайы жақсарды, қол-аяқтары қозғалды, есте сақтау қабілеті де жақсарды. Ол өзінің ерте жылдарын, мысалы, орта мектепте оқыған кезін есіне ала алды және қарапайым сұрақтарды түсініксіз тілмен қоя алды. Ауруға шалдыққанға дейін науқас аспаптарда ойнайтын, бірақ қазір қолмен ойнағандай қимыл жасай алғанымен, аспаптардан ешқандай дыбыс шығара алмайды. Тіл және ауыз бұлшықтарының үйлесімділігі бұзылғандықтан, дұрыс сөйлей алмайды. Екі аяқтың бұлшық күші 1-2 деңгейінде. Көру қабілеті нашарлап, көру жүйкесінің бір бөлігі атрофияланды. КТ нәтижелерінде мидың, соның ішінде мишықтың атрофиясы байқалды". PUMCH "Таллиймен уланудың бес жағдайына қатысты клиникалық талдау" атты мақаласында емдеуден кейін "клиникалық белгілер мен симптомдар айтарлықтай жақсарды, бірақ аурудың ұзақтығына байланысты көру жүйкесінің атрофиясы, екі төменгі аяқтың сал болуы, бұлшық еттерінің әлсіреуі және ақыл-ойдың нашарлауы сияқты салдарлар қалды" деген қорытынды жасады.
Шашты талдау
Жу Лингтің ата-анасы оның 1994-1995 жылдардағы улану кезеңінде қолданған жамылғысынан аздаған шаш үлгілерін жинап, содан бері пластик қапқа салып сақтаған. Бұл үлгілерді Мин Хе алды, ол Мэриленд университетінің Ричард Эшпен ынтымақтаса отырып, LA ICP MS әдісімен бастапқы улану процесін қайта құрды. Нәтижелер 2018 жылы Forensic Science International журналында жарияланды. Қорыта айтқанда, Жу Линг шамамен төрт ай бойы таллийге қайта-қайта ұшыраған, улану соңына қарай дозасы мен жиілігі артқан, сондай-ақ екі апта бойы таллийдің үлкен дозасын тұрақты түрде қабылдаған, осымен бірге қорғасын деңгейінің жоғарылауы байқалған. Талданған шаштардағы таллийдің таралу профилі, Жу Лингтің бастапқыда сезінген көптеген симптомдарының тізбектей пайда болуымен сәйкес келетін созылмалы және жедел таллийге ұшырауды көрсетті. Шаштағы таллийдің уақыт бойынша өзгеретін деңгейлерін оның симптомдарымен салыстыру, уланудың әртүрлі кезеңдеріндегі мүмкін әсер ету жолдарын анықтауға көмектесті.
Полиция тергеуін жүргізу
1995 жылы 28 сәуірде кешке Чжу Лингтің таллиймен улануы анықталғанда, оның ата-анасы дереу Цинхуа университетінің химия кафедрасының меңгерушісінің орынбасары және студенттер ісімен айналысатын профессор Сюэ Фанюдан (薛芳渝) жағдайды хабарлауды өтінді. Профессор Сюэ Фаню Цинхуа университетінің сол кездегі Қытай Коммунистік партиясының хатшысы Хэ Мейинге (贺美英) және Цинхуа университетінің президенті Ван Дачжонға кеңес берді. Рұқсат алғаннан кейін профессор Сюэ Фаню дереу Цинхуа университетінің қауіпсіздік бөлімінің директорының орынбасарына, сонымен қатар Цинхуа университетінің полиция бөлімінің орынбасарына хабарласып, жағдайды хабарлады. Директордың орынбасары телефон арқылы хабарлауға келіскенмен, полицияға хабарламады. Келесі күні таңертең Чжу Линнің тәтесі профессор Сюэ Фанюмен тағы да байланысып, бірге тұратын студенттерді дереу басқа жатақханаға көшіруді, Чжу Лингтің кампустағы заттарын сақтап, қосымша тексерулер жүргізуді сұрады. Алайда профессор Сюэ Фаню студенттерді көшірудің қиын екенін айтты. Оның сөзі: "Олар басқа қайда көше алады? Мұндай шараны ұйымдастыру мектепке қиын". Профессор Сюэ сондай-ақ Чжудің тәтесін "жайландырып", Чжудің жатақханадағы достары Тайшань тауына саяхатқа кететінін, бөлмеде ешкім болмайтынын айтты.
Чжу Лингтің жатақханасында ұрлық болды
28 сәуір мен 7 мамыр аралығында Чжу Линнің жатақханасында ұрлық болды, және жоғалған заттардың барлығы Чжу Линге тиесілі екені хабарланды. Жоғалған заттардың ішінде контактты линза қорабы, ерінген, шампунь, душ гелі және су ішетін кесе болды.
Тергеу
1995 жылдың 7 мамырында Пекин қалалық қоғамдық қауіпсіздік бюросы ресми түрде тергеу бастады. Сол күні Цинхуа университетінің полиция бөлімшесі Чжу Линнің отбасынан мәлімдеме қабылдап, оларға Чжу Линнің жеке заттары ұрланғаны туралы хабарлады. "Қоғамдық қауіпсіздік бюросының тиісті қызметкерлерінің айтуынша, Пекинде таллийді жұмыста пайдалануға қажетті жиырмадан астам мекеме бар, ал таллиймен байланысқа түсетін екі жүзден астам адам бар". 2006 жылы он жылдан бері істерді шешуде тәжірибесі бар полиция қызметкері Ван Бу (王补) "күдіктілердің саны өте аз" деген тұжырым жасады және Цинхуа университетінің қыздар жатақханасының қатаң басқару ережелеріне сүйене отырып, "қылмыскер Чжу Линге жақын адам болуы керек" деп болжады. Ван Бу бір кезде "қытай полициясындағы өтірік анықтаудың пионері" деп аталып, Чжу Линнің әкесі Пекин қалалық қоғамдық қауіпсіздік бюросының зерттеу бөлімінің директоры болған. Цинхуа университетінің студенттерінің таллиймен байланысқа түсуі мүмкін емес деген мәлімдемеге қарамастан, полиция Шицзячжуандағы күдікті Сун Вэйдің зерттеу тобынан таллий сатып алу туралы шот-фактураларды тапты. 1995 жылдың соңында Цинхуа университетінің полиция бөлімшесінің бастығы Ли Мученг (李慕成) Чжу Линнің ата-анасына күдікті табылып, жоғары биліктен рұқсат алғаннан кейін тергеу жұмыстарын жүргізіп жатқанын хабарлады, бірақ мәліметтер құпия сақталды. 1996 жылдың ақпан айында Пекин қалалық қоғамдық қауіпсіздік бюросының он төртінші бөлімінің басшылары Чжу Линнің отбасына істің қиын екенін және жұмыстар жалғасып жатқанын мәлімдеді. 1995 жылы полиция Сун Вэйге қатысты маңызды прогресс жасап, Чжу Линнің ата-анасына оның жалғыз күдікті екенін айтты. Полиция Сун мен Чжудың әкелерінің екеуі де Қытай жер сілкінісі басқармасында жұмыс істейтінін анықтады. Олар Чжудың әкесінен Мәдени революция кезінде олардың арасында дұшмандық болған ба деп сұрады. Чжудың әкесі Сун Вэйдің әкесін танымайтынын айтты. 1996 жылы Чжу Линнің ата-анасы билік органдарына хат жазып, істің шешілуін талап етті. 1996 жылдың 27 ақпанында Пекин қалалық қоғамдық қауіпсіздік бюросының 14-бөлімі Чжудың ата-анасына "іс қиын және олар бұл мәселені шешу үшін бар күштерін салуда" деді. Осы уақыттан бастап полиция Чжу Линнің ата-анасына іс бойынша қосымша ақпарат берген жоқ. Іс "Директордың арнайы ісі" деп танылды. Полиция жоғары биліктің рұқсатынсыз ештеңе жасай алмайтынын айтты және Чжудың ата-анасына істі алға жылжыту үшін "байланыстарды" пайдалану керектігін ұсынды. Оқиғаға қатысты кең таралған аңыз бойынша, 1995 жылдың соңында Сун Вэйдің әкесі Сунь Юэки қайтыс болғанға дейін, оның жақын досы болған төраға Цзян Цзэминьге Сун Вэйді тергеуден босату туралы соңғы өтініш жасады. 2005 жылы Сун Вэй Tianya BBS-де "Сун Вэй манифестін" (孙维声明) жариялағанда, ол осы аңызды атап өтіп, оған қарсылық білдірді. Ол "тірілер мен өлгендер арасында байланыс болуы мүмкін емес" деп жазды.
Жу Лингтің жеке заттары ұрланған екінші оқиға
Бірінші ұрлық оқиғасынан кейін полиция Жу Лингтің қалған заттарын Химия факультетіндегі кеңсе ғимаратына сақтады. Тергеу барысында Чжудың ата-анасына бұл заттардың да ұрланғаны туралы хабарланды. Чжу Лин емделіп жатқанда, Цинхуа университеті Чжу Линнің анасын оны оқудан шығаруға бірнеше рет шақырды. Бірақ Чжудың анасы келіспеді. Соның салдарынан университет қызметкерлері Чжудың заттарын (фотоаппарат, сағат, бал, кофе және түскі ас қорабын қоса алғанда) жинап, Химия факультетінде сақтады. Екінші ұрлық туралы хабарланғанда Химия факультеті «сол заттарды тазалаушылар алып кеткен болуы мүмкін» деп түсіндірді. Бұл ұрлық істі шешуге көмектесетін қалған дәлелдерді жойды. Цинхуа университеті мен Чжудың ата-анасы арасындағы соңғы келісім бойынша университет Чжудың ата-анасына 3000 юань өтемақы төлеуге міндеттенді. 2006 жылдың қаңтарында ғана полиция бұқаралық ақпарат құралдарына алғашқы тергеуде күдікті табылып, оның анықталғанын мәлімдеді. Бұл ақпаратты жариялаудың кешіктірілуіне ешқандай түсіндірме берілмеді және осы іске байланысты ешкімге ресми айып тағылмады. Бас тергеуші Ли Шусен (李树森) 2006 жылдың қаңтар айында «Southern People Weekly» тілшісіне телефон арқылы берген сұхбатында тергеушілердің іс бойынша маңызды қорытындыларға келгенін, бірақ ақпараттың қазіргі уақытта көпшілікке жариялануға тым сезімтал екенін айтты. Бейжің қалалық Қоғамдық қауіпсіздік бюросының ресми Weibo парақшасында 2013 жылдың 8 мамырында сағат 17:06-да жарияланған «Бейжің полициясы «Жу Линг ісіне» жауап береді» деген тақырыптағы хабарламада тергеу жүргізу үшін арнайы топ құрылғаны айтылды. Жу Линнің күнделікті әрекеттеріне сүйене отырып, 130-дан астам адам тексеріліп, сұраққа тартылды. Жұмыс Пекиндегі таллий өндірумен және пайдаланумен айналысатын 100-ден астам мекемеге таратылды.
Цинхуаның рөлі
Цинхуа университетінің студенті болғандықтан, Чжу Лингтің медициналық шығындары толық төленді. Алайда, 1996 жылы, Чжу Линг ауруханаға түскеннен кейін бір жыл өткен соң және ол әлі де емделуде болғанда, университет Чжу Лингтің медициналық шығындарын өтеуді тоқтатты. Эмоционалды және қаржылық қиындықтарға тап болған Чжудың ата-анасы Цинхуаға Чжуның студенттік мәртебесін оның өзіне қамқорлық ете алатын немесе қылмыстық іс шешілгенге дейін сақтап қалу туралы петиция жазуға мәжбүр болды. 1997 жылдың 28 сәуірінде, Ухуа2 (Чжу Лингтің класы) бітірушілерінің бітіру алдында, Цинхуа университеті Чжудың отбасына жеке кездесу арқылы жауап берді. Кездесуге қабылдау бөлімі, жалпы істер бөлімі, студенттік ұйым жетекшілері, әкімшілік басшылары, Чжу Лингтің анасы мен інісі қатысты. Химия кафедрасынан профессор Сюэ Фаню (薛芳渝) өкілдік етті. Чжудың отбасы өтініштерін қайталады, ал университет былай деп қатаң жауап берді:
Ұлттық ережелерге сәйкес, Чжу Лингтің студенттік мәртебесін сақтап қалу мүмкін емес. Егер ол жазылса және дәрігерлік куәлік ұсынса, мектеп оны қайта қабылдауды қарастыра алады. Осы сәттен бастап Чжу Линг мектептің түлегі саналды. Чжу Лингтің медициналық шығындары мектеп үшін өте үлкен сомаға жетті. Мектеп мұны көтере алмайды. Чжу Линг студенттік мәртебесін сақтап тұрса ғана медициналық шығындар өтеледі. Цинхуа PUMCH-қа қарсы сот процесіне қатыспайды. Химия зертханасын және улы материалдарды басқарудағы мектептің жауапкершілігі туралы сұраққа жауап ретінде: "Цинхуа химия зертханасын және зертхана материалдарын өте жақсы басқарады. Біздің тарапымыздан ешқандай мәселе жоқ" делінді.
Based on the National regulations, Zhu Ling's student status could not be retained. The school could consider re admitting her if she recovered and provided a doctor's certification. From this point on, Zhu Ling was an alumna of the school. The cost of Zhu Ling's medical expenses was an astronomical number for the school. The school could not afford it. The school would only reimburse medical costs if Zhu Ling were to retain student status. Tsinghua would not participate in legal action against PUMCH. Regarding the school's responsibility to manage the chemistry lab and poisonous materials, the response was that "Tsinghua is managing the chemistry lab and lab materials very well. There's no problem on our end".
Күдікті
Полиция тергеуінен кейін басты күдікті – Сун Вэй (孙维) (немесе Шиян Сун, туған күні белгісіз). Сунь – Пекиннің тумасы, Чжу Лингтің бөлмедесі. Қалған екі бөлмедесі – Чанджи қаласынан, Синьцзяннан келген Цзинь Я (金亚) және Шаньси провинциясының Баоцзи қаласынан келген Ван Ци (王琪). Сун Вэй мен Чжу Линг Цинхуа университетінің қытай оркестрінің мүшелері болды. Чжу Линг гуцинь мен чжунруанда ойнады. Сун Вэй чжунруанда ойнады. 1997 жылдың 25 наурызы мен 20 мамырында Чжу Лингтің отбасы Пекиннің қоғамдық қауіпсіздік бюросына және партия басшыларына істі шешуді талап ете отырып, шағымдану хаттарын жолдады. Сун Вэйдің сөзіне сүйенсек, 1997 жылы жүргізілген тергеу барысында Цинхуа университеті полицияға Сун Вэйдің Чжу Лингке жақын студенттердің арасында таллий қосылысына қол жеткізе алатын жалғыз студент екенін мәлімдеді. 1997 жылдың 2 сәуірінде Пекиннің қоғамдық қауіпсіздік бюросының 14-бөлімі Сун Вэйді жауапқа шақырды, себебі «жағдайды түсіну үшін, жай ғана орын ауыстыру» қажеттігін айтты. 1997 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Қытай Халық Республикасының Қылмыстық процессуалдық кодексінің жаңа редакциясының 92-бабының [h] тармағында белгіленген: «Қамауға немесе ұстауға алынбаған қылмыстық күдіктілерді күдікті орналасқан қала немесе аудан шегіндегі белгіленген жерге немесе оның тұрғын үйіне жауап беру үшін шақыруға болады, бірақ халық прокуратурасының немесе қоғамдық қауіпсіздік органының анықтамасын ұсыну қажет. Үнемі шақыру немесе ұстаудың ең ұзақ мерзімі он екі сағаттан аспауы тиіс. Қылмыстық күдіктілерді үнемі шақыру немесе ұстау арқылы де-факто ұстауға болмайды». 8 сағат сұрақтан кейін Сун Вэй тергеу протоколына қол қойды, содан кейін 14-бөлім Сун Вэйдің отбасына оны алып кетуді тапсырды. Бұл Сунның қоғамдық қауіпсіздік департаментімен алғашқы және жалғыз рет тергелуі болды. Билік Чжу Лингтің ата-анасының шағымдарына қарамастан тергеу нәтижелерін жариялаудан бас тартты. Алайда, Цинхуа университеті 1997 жылы Сун Вэйге диплом беруден бас тартты және оған паспорт немесе виза алуға қажетті құжатты ұсынбады. Сун Вэй атын Сунь Шиянға (孙释颜) өзгерткені және туған күнін 1979 жылдың 10 тамызынан 1979 жылдың 12 қазанына ауыстырғаны айтылады. Бұл іс 2005 жылдың соңында, «skyoneline» атты желі қолданушысы Қытайдағы ең ірі онлайн-форумдардың бірі – «Тянья Клуб» сайтында күдіктінің және оның отбасының тергеуді және қудалауды тоқтатудағы рөліне күмән келтіргеннен кейін кеңінен танылды. Жауап ретінде, он жылдан астам үнсіздіктен кейін, 2005 жылдың 30 желтоқсанында басты күдікті Сун Вэй өзінің кінәсіздігін жариялаған мәлімдеме жасады, ол 2006 жылы Сун Вэйдің әкесімен сұхбаттасқан «Циньнян Чжумо» апталық газетімен расталды. Мәлімдемеге сәйкес, күдікті студенттің таллийге ресми түрде қол жеткізе алатын жалғыз студенті ретінде танылды. Ол 1997 жылдың 2 сәуірінде полициямен ұсталды және өзінің күдікті екенін мойындаған мәлімдемеге қол қойды. Сун Вэйдің отбасы оны сегіз сағаттық сұрақтан кейін полициядан алып кетті. Мәлімдемесінде ол 1998 жылдың тамызында заң бойынша күдіктерден ақталғанын мәлімдеді. Алайда, 2006 жылдың наурыз айындағы Morning News Post газетінің хабарлауынша, Чжу Лингтің адвокаты Чжан Цзе күдікті туралы былай деді: «Ол тек сол кезде күдікті ретінде қолданылған мәжбүрлі шаралардан босатылды, бірақ күдіктерден шығарылмады». Осы қылмыс туралы интернеттегі талқылаулар содан бері жалғасып келеді және ол Қытайдың ірі онлайн-қоғамдастықтарында жиі талқыланатын мәселе болып табылады. Сун Вэйдің сыныптастарының бірінің электрондық поштасына кіргенін мәлімдеген хакер Сун Вэй мен оның бірнеше сыныптастары арасындағы хат алмасуды жариялады, онда Сун Вэй оларды форумдарда өзінің кінәсіздігін жариялауға және 2005 жылғы мәлімдемесіне дайындалуға бағыттап отырғаны көрінді. Интернет қолданушылары арасында басты күдіктіге отбасылық байланыстары үшін айып тағылмады деген пікірлер жиі айтылады. Сун Вэйдің әкесі Сун Юэцзи Қытай Халық Саяси Кеңес Конференциясының маңызды мүшесі және Қытай Гоминьданының Революциялық Комитетінің жетекшісі болды, ал оның туысы Сун Фулинг 1983 жылдан 1993 жылға дейін Пекиннің вице-мэрі және 1998 жылдан 2003 жылға дейін Қытай Халық Саяси Кеңес Конференциясының вице-төрағасы болды.
2013 жылғы Ақ үйдің өтініштері
Ақ үйдің whitehouse.gov сайтында 2013 жылдың 3 мамырында онлайн петиция құрылды, онда сол кезде АҚШ-та тұрып жатқан деп есептелген күдіктінің тексерілуін талап етілді. Петиция жарияланған үш күннен кейін қол жинау 100 000-ға жетті. Бұл онлайн науқан Жу Линнің отбасына және осы салқын іске АҚШ пен Қытайдың басты ақпарат құралдарының зор назарын аударды. 2015 жылдың 28 шілдесінде Ақ үй петициядағы талапқа жауап беруден бас тартып, "Жу Линнің 1995 жылы улануы – трагедия. Ешбір жас адам осындай қайғыға ұшырауға лайық емес, сондықтан оның жақындарының күйзелісін жақсы түсінеміз. Бірақ сіздің петицияңыздағы нақты талап бойынша пікір білдіруден бас тартамыз. «Біз – халық» қатысу шарттарында айтылғандай, «жарамсыз ықпалға түсу көрінісін болдырмау үшін Ақ үй кейбір мемлекеттік сатып алулар, құқық қорғау, сот ісі немесе осыған ұқсас мәселелерді федералдық департаменттер мен агенттіктердің, федералдық соттардың немесе штаттық және жергілікті биліктің қарауына беруге құқылы»."
2023-2024 Австралия Парламенті петициясы
2023 жылы кейбір қытайлық австралиялықтар Австралия Парламентіне елге қоныс аударған деп саналатын "Жасмин Сан" (бұрын "Сун Вэй" деп аталған) адамды елден шығару туралы петиция ұсынды. Заң сарапшыларының пікірінше, петицияның заңдық негізі жоқ, және адамды тек қоныс аудару рәсімінде жалған құжаттар тапсырған жағдайда ғана депортациялауға болады. Бұл петиция change.org платформасында басталып, 2024 жылдың қаңтарына қарай 50 мыңға жуық қол жинады. 2024 жылдың қаңтарында The Australian газеті Сун Вэйдің қазіргі жағдайы туралы хабарлап, ол атын Жасмин Сан деп өзгерткенін, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Порт-Стифенс қаласында тұрып, жылжымайтын мүлікке инвестиция салатынын мәлімдеді.
Кейінгі өмір және өлім
Уланудан кейін Чжуның жағдайы жақсарған жоқ. Оның көру қабілеті, ой-қиялы және сезімдері қайтымсыз түрде нашарлап қалды. Янченг кешкі жаңалықтарына берген сұхбатында Чжудың ата-анасы оны уланғаннан кейін жылына кем дегенде бір рет ауруханаға жатқызуға тура келгенін айтты. 2011 жылы ауырған тұмауынан кейін Чжу он ай бойы ауруханада жатты. Тұмау өкпе инфекциясын тудырды, соның салдарынан ол тек сұйық тамақ қабылдай алды. 2023 жылдың 18 қарашасында Чжу ми ісігінің белгілерін сезінді, дене температурасы 39 °C (102 °F) көтеріліп, ауыр комаға түсті. Ол 2023 жылдың 22 желтоқсанында 50 жасында дүние салды.
Маңыздылығы
Қытай жұртшылығының кеңінен хабардар болуы, сонымен қатар осы мәселеге деген күмәншілік пен істің жасырылуы туралы айыптаулар, Қытай Халық Республикасы үкіметі үшін қоғамдық қарым-қатынастарда қиындықтар тудырады. Осы мәселе туралы ақпаратты басу мүмкін емес, бірақ сонымен бірге, басты күдіктінің кінәлі екенін немесе кінәсіздігін анықтауға жеткілікті дәлелдердің болуы екіталай. Осылайша, бұл мәселе биліктегі саяси элитаның жемқорлығы мен билікті теріс пайдалануына байланысты халықтың наразылығын білдіруге мүмкіндік береді.