Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тийоло – Малавидің оңтүстік аймағында орналасқан қала. Ол Тийоло ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Тийоло ауданындағы Мфука дәстүрлі билігі – Малавидегі Тийоло ауданының 10 дәстүрлі билігінің бірі. Аймақтағы қоғамдардың дамуға зиян келтіретін көптеген тұрақсыз қызметтері бар. Малави ауыл шаруашылығына негіделген экономика болғандықтан, өндіріс табиғи ресурстарға тәуелді, олардың қолжетімділігі мен тұрақтылығы аймақта кепілденбеген. Ағаштарды салғысыз кесу, егістік ауыстыру және нашар ауыл шаруашылығы тәжірибелері сияқты тұрақсыз тәжірибелер нәтижесінде тұрмысы нашарлайды. Орманның жойылуы мен топырақ эрозиясының себептері адам популяциясының өсуімен, отынға деген сұраныстың артуымен және жұмыс орындарының шектеулі болуымен байланысты. Ауданның 2000 жылғы қоршаған орта туралы есебінде аудан үшін бес маңызды экологиялық мәселе анықталды: халық санының артуы, су жиналатын аймақтарға ену, қоғамдық орындардағы санитарияның нашарлауы, табиғи су қоймаларынан балық аулаудың азаюы және биоәртүрліліктің жоғалуы. Бұл аудандағы халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайын нашарлатқан тағы бір фактор – көп бұрын құрылған шай плантациялары, олар тұрғындардың барлық өңделетін жерлерін алып қойды, оларға тек плантацияларда уақытша жұмыс істеу мүмкіндігі қалды. Бұл плантациялар осы әлжуаз адамдардың өміріне көмектеспейді, тіпті ешқандай жақсарту жасамайды.
Thyolo is a town located in the Southern Region of Malawi. It is the administrative capital of Thyolo District. Traditional Authority Mphuka in Thyolo District is one of the 10 Traditional Authorities in Thyolo District in Malawi. There are a number of non sustainable activities that communities in the area do that are detrimental to development. Malawi being an agricultural based economy production is dependent on natural resources whose availability and stability cannot be guaranteed in the area. Livelihoods are affected by non sustainable practices such as wanton cutting down of trees, shifting cultivation, and poor agricultural practices. The drivers of deforestation and soil erosion are interrelated with growing human population, increased demand of firewood and limited job opportunities being the main ones. The State of Environment Report of 2000 for the district identified five pressing environmental issues for the district and these included: overpopulation, encroachment in water catchment areas, poor public place sanitation, declining fish catch from natural water bodies and loss of biodiversity. One other thing that has exacerbated the social economic status of the people in this district is the introduction of tea estates a long time ago which took almost all cultivatable land away from the inhabitants leaving them only with casual labouring in the estates as an alternative for survival. The estates do little, if not nothing, for the lives of these vulnerable people.
Аймақтың географиясы
Тийоло ауданы Малавидің оңтүстік аймағында, Шаир таулы жотасында орналасқан. Ол шығысында Муланже, солтүстігінде Блантайр және оңтүстігінде Нсанже аудандарымен шектеседі. Тийоло ауданында жылына орташа жалпы жауын-шашын мөлшері белгілі бір деңгейде болады. Тийоло ауданының жер бедері көлденеңге жақын. Климаты құрғақ, саванна типіндегі өсімдіктер өседі. Жалпы, аймақтың жер бедері таулар мен өзендер/арналармен қоршалған, көлбеу болып келеді. Топырағы құмды сазды және кейбір жерлері тасты. ТА Мфука Тийоло аудандық кеңесінен шамамен 40 километр (Люченцадан 60 км) қашықтықта орналасқан. Жол желісі салыстырмалы түрде жақсы, бірақ жолдардың сапасы нашар. Бұл жағдай бедердің толқынды болуымен, тік құламалармен және жол бетінің тасты болуымен күрделенеді.
Thyolo District is located in southern region of Malawi on the Shire highlands. It borders Mulanje to the east, Blantyre to north, and Nsanje to the south. Thyolo receives an average total rainfall of per year. The terrain in Thyolo District is transverse. The climate is dry and with savanna type of vegetation. Generally the area terrain is sloppy surrounded by mountains and rivers/streams. The soil is roam clay and some parts are rocky. TA Mphuka is about 40 kilometres from Thyolo District Council (60 km from Luchenza). The road network is relatively good but the quality of the roads is poor. This is compounded by the undulating nature of the plain that is characterised by steep descents and the rocky formation of the road surface.
Аймақтың халқы
ТА Мфука ауданында 39 ауыл бар. Бұл ауылдар 5 топтық ауыл басшысының (ГВГ) және ауылды дамыту комитеттерінің (ВКК) қарамағында, сондай-ақ 1 кіші ВКК-ға бағынады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 4,2 адамды құрайды. Шашыраңқы ядролық қоныстарда 15 071 үй шаруашылығында шамамен 63 710 адам тұрады. Халықтың көп бөлігі Аманганджа тайпасынан, ал қалғаны ішінара Аломве тайпасынан.
There are 39 villages in TA Mphuka. These villages fall under 5 Group Village Headmen (GVH) also known as Village Development Committees (VDC) and 1 sub VDC. Average household size is 4.2. There is an approximate total population of 63,710 in 15,071 households in scattered nuclear settlements. The majority of the people are Amang’anja and partly Alomwe tribes.
Экологиялық қиындықтар
ТА Мфука және айналасындағы аудандарда ауыр және кең ауқымды қоршаған ортаның нашарлауы байқалуда. Аймақтағы қоршаған ортаның нашарлауының негізгі себебі – ауыл шаруашылығына арналған жердің тапшылығынан туындаған егін өнімділігінің төмендеуімен байланысты кедейлік. Бұл мәселе жергілікті тұрғындарды орман қорықтарына енуге және өзендер мен ағындардың жағалау аймақтарында егін салуға итермеледі.
Severe and widespread environmental degradation is taking place in TA Mphuka and surrounding areas. The main root cause of environmental degradation in the area is poverty coupled with dwindling crop production due to scarcity of land for agricultural activities. This problem has forced the local communities to encroach the forest reserve and cultivate in the buffer zone of the rivers and streams.
Орманның құрып кетуінің әсері
Ормандардың кесуі өзендерде шөгінді жиналуына алып келді, соның салдарынан өзендердегі су мөлшері азайды. Суландыру және су шаруашылығы министрлігі мен Thyolo аудандық кеңесінің Аудандық үйлестіру тобы (DCT) арқылы бірлесіп жүргізген 2010 жылғы қазан-желтоқсан айларындағы тоқсандық ағын өлшеулері ағынның төмендеп бара жатқанын көрсетті. Мфукадағы табиғи ресурстардың азаюы бірқатар мәселелерге себеп болып отыр, оның ішінде сумен жабдықтаудың нашар сапасы, осыған байланысты аймақта су арқылы таралатын аурулардың көбеюі және биоәртүрліліктің жоғалуы. Өзен төсектері мен жағалауларында биоәртүрлілікке зиян келтіретін егіс шаруашылығы жүргізілуде. Бұл тәжірибе шөгіндінің жылдамдауына ықпал етеді және өзендер ақырында құрғап қалады. Егер осы мәселені шешу үшін тиімді шаралар қабылданбаса, жағдай одан да нашарлауы мүмкін деп қауіптенілуде.
The deforestation has resulted to siltation on the rivers hence reducing the quantity of water in the rivers. The quarterly flows measures being undertaken by Ministry of Irrigation and Water Development in conjunction with Thyolo District Council through District Coordination Team (DCT) quarterly flow measure report of October to December 2010 revealed that flows are declining. The depletion of natural resources at Mphuka is causing a series of problems which include; poor quality of water supply hence high incidences of water borne diseases within the area and loss of biodiversity. There are cultivations in the river beds and banks which are detrimental to biodiversity. The practice accelerates siltation and the rivers will eventually dry up. It is feared that if pragmatic measures are not put in place to address this problem, it can become worse.
Пайдаланылған әдебиеттер
Белл және Морс (2003). Тұрақтылықты өлшеу: тәжірибеден үйрену. Лондон: Earthscan
Хонадл, Г. және ВанСант, Дж. (1985). Тұрақтылықты іске асыру. Интегралды ауылдық даму сабақтары. Батыс Хартфорд: Кумариан Пресс
Малави Республикасы Үкіметінің ресми сайты (2013). Малави аудандары (19 ақпан 2013 ж. күні алынды) www.malawi.gov.mw
Ұлттық статистика басқармасы (2008). Халық және тұрғын үй есебі (2013) (19 ақпан 2013 ж. күні алынды) www.unstats.un.org/org/unsd/demographic/sources/census/2010
Bell and Morse (2003). Measuring sustainability: Learning from doing. London: Earthscan
Honadle, G. and VanSant, J. (1985). Implementation of sustainability. Lessons from integrated rural development. West Hartford: Kumarian Press
Official Website for the Government of the Republic of Malawi (2013). Districts of Malawi (Retrieved on 19 February 2013) www. malawi. gov. mw
National Statistical Office(2008) Population and Housing Report (2013 ) (Retrieved on 19 February 2013) www. unstats. un. org/org/unsd/demographic/sources/census/2010