Кіріспе

Пәкістандық жазушы (1928–2017)

Жеке өмір

Бано Кудсия 1928 жылғы 28 қарашада Британдық Үндістанның Фирозпур қаласында мұсылман джат отбасында Кудсия Чатта болып дүниеге келді. Оның әкесі – ауыл шаруашылығы бакалавры, анасы да Британдық Үндістанда мектеп инспекторы болған, ал інісі Перваз Чатта – суретші. Үндістанның бөлінуінен кейін ол отбасымен Лахор қаласына көшіп келді. Лахордағы Киннард колледжін бітірген соң, 1951 жылы урду әдебиеті бойынша магистр дәрежесін алу үшін Үкімет колледжі университетіне (Лахор) (GCU) қабылданды. Құдсия жазушы Ашфак Ахмедке үйленді, олармен алғаш рет осы университете танысқан. Бұл жұп әлеуметтік өмірде ажырамас еді.

Әдеби шығармашылық

Құдсияның "Ража Гидх" (Патша құс) романы қазіргі заманғы урду әдебиетінің классикасы саналады. Оның ең белгілі туындылары: "Атиш и зер и паа", "Айк Дин", "Асай Пасай", "Чахар Чаман", "Чхота Шехер Барэй Лог", "Футпат ки Ғаас", "Хасил Ғаат" және "Хава Кей Наам". Құдсияның "Рааһ е Рауаан" романы 2011 жылы жарық көрді. Бұл Ашфак Ахмедтің философиялық ойларын және олардың өмірдің кейбір жақтарымен қалай байланысты екенін талдау. Құдсия күйеуін қатты құрметтеді және Ашфак Ахмедті өте биік деңгейге қойды. Дегенмен, ол 50 жылдан астам бірге өмір сүрген адамды толық түсінгенім деп айтпайды. Сондықтан, Ашфак Ахмедтің өмірбаянын жазуға тырысқанда ол тек "бір адаммен" шектелмей, оның әулетін, отбасын – атасын, әкесін, ағаларын, інілерін, апаларын және олардың балаларын зерттеді, осылайша Ашфак Ахмедтің сырына толыққанды түсінуге ұмтылды. Құдсияның "Хасил Ғаат" романы 2005 жылы жарық көрді және оның көркем тілімен ерекшеленді, бірақ дәстүрлі урду стилінен гөрі ағылшын тілінен алынған сөздерді көп пайдаланғаны үшін де сынға ілікті. Алайда, бұл тіл кейін басқа жазушылардың арасында танымал болды. Баба Мұхаммед Яхья Хан Анажі Бано Құдсия мен Бабасы Ашфак Ахмедтен үлкен шабыт алды.

Өлім

Бано Qudsia 2017 жылдың 4 ақпанында 88 жасында Лахордағы Ittefaq ауруханасында дүние салды. Ұлы Асир Ахмет оның Мағриб намазы уақыты шамасында (күн батқаннан кейін) қайтыс болғанын хабарлады. 5 ақпанда Лахорда жерленді, ал қабірге дұға жасау рәсімі Model Town, Лахорда өтті.

Марапаттар мен мойындау

1983 жылы Құдсияға Пәкістан Үкіметі "Ситара и Имтиаз" (Үздік жұлдызы) орденін табыс етті. 1986 жылы ол PTV үздік жазушысы сыйлығын алды. 2010 жылы Пәкістан Үкіметі оған әдебиет саласындағы қызметі үшін "Хилал и Имтиаз" (Кемерлілік белгісі) орденін берді. 2012 жылы Пәкістан Әдебиет академиясы (PAL) Құдсияны өмірлік жетістіктері үшін "Камал е Фун" сыйлығымен марапаттады. 2016 жылы GCU-ның Ескі Равиандар одағы (GCU ORU) жылдық кездесуінде оған өмірлік жетістіктері үшін сыйлық табыс етті. Сол жылы Пәкістан Өмірге қамқорлық қоры (PLCF) да Құдсияға өмірлік жетістіктері үшін сыйлық берді. 2020 жылдың 28 қарашасында Google оның 92 жылдық туған күнін Google Doodle арқылы тойлады.