Кіріспе

Стэнфорд университеті әзірлеген деректерді басқару жүйесі.

Стэнфорд физикалық ақпараттарды іздеу жүйесі (SPIRES) – Стэнфорд университетінде жасалған деректерді басқару жүйесі. Оны университеттер, колледждер және ғылыми-зерттеу институттары пайдаланады. Солтүстік Америкадағы алғашқы веб-сайт қашық қолданушыларға оның деректер қорына қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін құрылды.

Тарих

SPIRES бастапқыда 1969 жылы Стенфордтың сызықтық үдемелілеу орталығында (SLAC) SLAC физиктерінің 1967 жылғы ақпараттық зерттеуіне негізделген жоба бойынша әзірленді. Жүйе физика дерекқорын басқару жүйесі (DBMS) ретінде жоғары энергия физикасының алдын ала басылымдарын өңдеу үшін құрастырылды. PL/I тілінде жазылған SPIRES IBM System/360 жүйесінде жұмыс істеді. 1970 жылдардың басында осы жүйеге жасалған бағалау Стэнфорд университетінің профессорлық-оқытушылар құрамы, қызметкерлері және студенттері үшін жаңа жүйені енгізу туралы шешімге әкелді. SPIRES Стэнфордтың қоғамдық ақпаратты іздеу жүйесі деп қайта аталды. Жаңа әзірлеме Ұлттық ғылым қоры гранты аясында, Эдвин Б. Паркердің басшылығымен жүзеге асырылды. SPIRES библиографиялық сілтемелерді іздеу жүйесін құру үшін BALLOTS жобасымен біріктіріліп, үлкен және алуан түрлі есептеу қауымдастығының қажеттіліктерін қанағаттандыратын, жалпыланған ақпаратты іздеу және деректерді басқару жүйесіне айналды. SPIRES PL360 тілінде қайта жазылды, бұл System/360 үйлесімді жабдықтар үшін арнайы жасалған блоктық құрылымды бағдарламалау тілі. Басты авторлары Томас Х. Мартин, Дик Гертин және Билл Кифер болды. Джон Шрёдер осы дамудың бастапқы кезеңінде SPIRES жобасын басқарды. Соңында BALLOTS SPIRES-тен бөлініп, Research Libraries Group SPIRES-ті өз клиенттеріне графикалық интерфейс ұсына отырып, деректер базасы ретінде қабылдады. Сократ – SPIRES негізінде құрылған кітапханалық айналымды басқару жүйесі. SPIRES 1980 және 1990 жылдары Стэнфорд университетінің бизнес және студенттік қызметтері үшін негізгі деректерді басқару жүйесіне айналды. Оны Мичиган терминалдық жүйесін (MTS) және VM/CMS қолданатын университеттердің ішінде, жалпы саны жиырмаға жуық басқа университеттер де пайдаланды. Бұл университеттер SPIRES консорциумының жылдық жиналыстарында ынтымақтасты. 2004 жылы SPIRES Дик Гертин жасаған System/360 эмуляторы арқылы Unix платформаларына көшірілді. Қазіргі таңда DBMS Unix, Linux немесе macOS жүйелерінде жұмыс істейді және Mozilla Public License бойынша қолжетімді.

SPIRES жоғары энергия физикасы дерекқоры (SPIRES-HEP)

1970 жылдары Стэнфорд сызықтық үдеткіш орталығында (SLAC) орнатылған SPIRES жоғары энергиялық физика деректер базасы (SPIRES HEP) Солтүстік Америкадағы алғашқы веб-сайтқа және 1991 жылы Әлемдік желі арқылы қолжетімді алғашқы деректер базасына айналды. Кейіннен ол SLAC, Fermilab және DESY арасындағы бірлескен жобаға айналды, оның көшірмелері аталған мекемелерде, сондай-ақ Жоғары Энергиялық Физика институтында (Ресей), Дарем университетінде (Ұлыбритания), Киото университетінің Теориялық физика институты Юкавада (Жапония) және Индонезия Ғылымдар институтында (Индонезия) орналасқан. Бұл жоба жоғары энергиялық физика саласындағы әдебиет туралы библиографиялық ақпаратты сақтайды және академиялық деректер базалары мен іздеу жүйелерінің мысалы болып табылады. 2012 жылдан бастап SPIRES, Invenio бағдарламалық құралына негізделген заманауи жүйе INSPIRE HEP-пен алмастырылды. INSPIRE CERN, DESY, Fermilab және SLAC физикалық зертханаларының ынтымақтастығымен басқарылады және HEP баспагерлерімен, arXiv.org, NASA-ның Астрофизикалық деректер жүйесі, Бөлшектер деректері тобы және басқа да ақпараттық ресурстармен тығыз байланыста жұмыс істейді.

Операциялық платформалар

SPIRES қазіргі уақытта Unix, Linux және macOS платформаларында жұмыс істейді. Оның негізгі қолданылуы бүгінде әлемдік физика қауымдастықтары үшін және Стэнфорд университетінің "мұралық" деректерімен жұмыс істеу үшін қолданылады. SPIRES бастапқы ORVYL операциялық жүйесін эмуляциялау арқылы жұмыс істейді. Эмуляторлар негізінен архитектураларға (ppc немесе i386) байланысты 32 биттік "gcc" немесе "g++" компиляторымен құрастырылған "C" тілінде жазылған. SPIRES қозғалтқышының көлемі бір мегабайттан кем, бірақ ол дерекқорларды іздеу, техникалық қызмет көрсету және пішімдеудің барлық функцияларын орындайды. 270 килобайт эмулятор 973 килобайт SPIRES-ті іске қосады. 2017 жылы Дик Гертин эмуляторларды 32 биттік SPIRES жүйесімен жұмыс істейтін 64 биттік бағдарламаларға бейімдеді.