Кіріспе
Оңтүстік-Шығыс Азияға тән құмыра гүлінің түрі Nepenthes rafflesiana (/n//ᵻ/'/p//ɛ//n//θ//iː//z// //r//æ/,/f//l//iː//z//i/'/ɑː//n//ə/; Стэмфорд Раффлз атынан аталған), немесе Раффлз құмыра гүлі – тропикалық құмыра гүлінің бір түрі. Ол Борнео, Суматра, Малайзия түбегі және Сингапурды қамтитын өте кең ареалда таралған. Nepenthes rafflesiana өте өзгергіш, көптеген пішіндері мен түрлері сипатталған. Тек Борнеода ғана кем дегенде үш ерекше түрі бар. Бұл түрдің алып пішіні N. rajah-қа тең келетін үлкен құмыраларды жасайды.
Nepenthes rafflesiana (/n//ᵻ/'/p//ɛ//n//θ//iː//z// //r//æ/,/f//l//iː//z//i/'/ɑː//n//ə/; after Stamford Raffles), or Raffles' pitcher plant, is a species of tropical pitcher plant. It has a very wide distribution covering Borneo, Sumatra, Peninsular Malaysia, and Singapore. Nepenthes rafflesiana is extremely variable, with numerous forms and varieties described. In Borneo alone, there are at least three distinct varieties. The giant form of this species produces enormous pitchers rivalling those of N. rajah in size.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Nepenthes rafflesiana – кең таралған жазық жерлерде өсетін түр. Ол Борнеода және Риау архипелагының бір бөлігінде көптеп кездеседі, бірақ Малайзия түбегі мен Суматрадағы таралуы шектеулі. Ол Малай түбегінің оңтүстік-шығыс аймағында, әсіресе Джохор штатында кеңінен таралған, онда ол салыстырмалы түрде көп. Nepenthes rafflesiana Суматраның тек батыс жағалауында, Индрапура мен Барус арасында ғана тіркелген. Сонымен қатар, Сингапур және Банка, Лабуан, Натуна және Линга аралдары сияқты көптеген кіші аралдарда да кездеседі. Nepenthes rafflesiana әдетте ашық, құмды және ылғалды жерлерде өседі. Ол керангас орманында, екіншілік ормандарда, торфты батпақты ормандардың шеттерінде, құрғақ ормандарда және теңіз жағалауындағы жартастарда табылған. Ол теңіз деңгейінен 1200 метрге дейін биіктікте өседі.
Сипаттама
Непентес раффлезиана – өрмелегіш жүзім бұтасы. Сабағының биіктігі 15 метрге жетеді, қалыңдығы 10 мм-ге дейін болады. Ішкі түйіндердің ұзындығы 20 см-ге дейін созылады. Қазір N. hemsleyana деген атпен белгілі. Nepenthes rafflesiana f. alba Hort. Westphal (2000) nom. nud. Nepenthes rafflesiana var. alata J. H. Adam & Wilcock (1990)
Nepenthes rafflesiana var. ambigua Beck (1895)
Nepenthes rafflesiana var. elongata Hort. Kew ex Dyer (1897) nom. nud. [=?N. hemsleyana]
Nepenthes rafflesiana var. hookeriana (auct. non Low: Hort. Veitch ex Mast.) Becc. (1886) [=N. × hookeriana]
Nepenthes rafflesiana var. insignis Mast. (1882)
Nepenthes rafflesiana var. longicirrhosa Tamin & M. Hotta in M. Hotta (1986) nom. nud. [=N. longifolia]
Nepenthes rafflesiana var. minor Becc. (1886)
Nepenthes rafflesiana var. nigropurpurea Mast. (1882)
Nepenthes rafflesiana var. nivea Hook. f. (1873) nom. nud. Nepenthes rafflesiana var. subglandulosa J. H. Adam & Hafiza (2006) [=N. hemsleyana] [=N. hemsleyana] Бұл форманың кең таралған өсетін жері – тығыз бұталы ормандар, әсіресе өсімдік жамылғысының шекараларында. N. ampullaria × N. rafflesiana [=N. × hookeriana]
? (N. ampullaria × N. rafflesiana) × N. mirabilis [=N. × hookeriana × N. mirabilis]
N. gracilis × N. rafflesiana
N. hemsleyana × N. rafflesiana
N. mirabilis × N. rafflesiana (соның ішінде N. mirabilis var. echinostoma × N. rafflesiana)
Nepenthes rafflesiana var. ambigua Beck (1895)
Nepenthes rafflesiana var. elongata Hort. Kew ex Dyer (1897) nom. nud. [=?N. hemsleyana]
Nepenthes rafflesiana var. hookeriana (auct. non Low: Hort. Veitch ex Mast.) Becc. (1886) [=N. × hookeriana]
Nepenthes rafflesiana var. insignis Mast. (1882)
Nepenthes rafflesiana var. longicirrhosa Tamin & M. Hotta in M. Hotta (1986) nom. nud. [=N. longifolia]
Nepenthes rafflesiana var. minor Becc. (1886)
Nepenthes rafflesiana var. nigropurpurea Mast. (1882)
Nepenthes rafflesiana var. nivea Hook. f. (1873) nom. nud. Nepenthes rafflesiana var. subglandulosa J. H. Adam & Hafiza (2006) [=N. hemsleyana] [=N. hemsleyana] The typical habitat of this form is dense heath forest, especially around vegetation boundaries. N. ampullaria × N. rafflesiana [=N. × hookeriana]
? (N. ampullaria × N. rafflesiana) × N. mirabilis [=N. × hookeriana × N. mirabilis]
N. gracilis × N. rafflesiana
N. hemsleyana × N. rafflesiana
N. mirabilis × N. rafflesiana (including N. mirabilis var. echinostoma × N. rafflesiana)
Қорғау
Непентестің көптеген жабайы популяциялары, соның ішінде N. rafflesiana, мекендеу ортасының жойылғандығы және (аздау дәрежеде) браконьерлік салдарынан жойылу қаупі төніп тұр. N. rafflesiana қазіргі уақытта CITES қосымша II тізіміне енгізілген, демек, оның халықаралық саудасына белгілі бір шектеулер қойылған (бірақ толыққанды тыйым салынбаған). Бүгінде нарықтағы N. rafflesiana өсімдіктерінің көпшілігі өсімдік тіндерін есіру немесе вегетативтік көбейтудің басқа да түрлері арқылы өсіріледі. Кез келген өсімдік, әсіресе CITES-пен қорғалатын өсімдіктерді сатып алғанда, сатушыдан оның тегін сұраған жөн.