Кіріспе

Золтан Цибор (23 тамыз 1929 – 1 қыркүйек 1997) – венгр футболшысы. Цибор сол қанатта немесе шабуылшы ретінде ойнады және күшті соққысымен, жылдамдығымен және допты тамаша бақылауымен ерекшеленді. 1950-ші жылдары ол "Сүзікті мадьярлар" құрамында ойнап, олармен бірге 1954 жылы әлем чемпионатына финалға жетті. 1956 жылғы Венгрия революциясынан кейін ол Испанияға көшті, онда 1950-ші жылдардың соңындағы сәтті "Барселона" командасының маңызды ойыншысы болды. "Барселонада" үш маусым ойнағаннан кейін, 1961–1962 маусымында олардың қалалық қарсыласы "Эспаньолға" қосылды. "Базель", "Аустрия Вена" және "Примо Гамильтон" клубтарында қысқа ғана уақыт ойнағаннан кейін, ол кәсіби футболдан зейнеткерлікке шығып, Венгрияға оралды. Ол 1997 жылы 68 жасында қайтыс болды.

Ерте мансап

Жас кезінде Цзибор «Комарром АК» және «Комарром МАВ» командаларында ойнады, ал Мажарстан жастар құрамасының жаттықтырушысы Сандор Мезеи оны байқағанға дейін локомотив машинисі болып жұмыс істеді. Содан кейін ол 1949 жылы алғашқы Венгрия лига титулын жеңіп алған «Ференцварос ТК» командасында ойнады. «Чепел СК» командасында ойнағаннан кейін ол әскер командасы «Honvéd»-ке алынды. Венгрия клубтық футболында ойнаған кезінде Цзибор 175 матчта 100 гол соқты.

Қуатты мадьярлар

Цибор 1949 жылы Венгрияның бас командасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Ол Венгрия құрамасы үшін 43 матч өткізіп, 17 гол соқты. Ференц Пушкаш, Сандор Кочиш, Йозеф Бозсик және Нандор Хидегкутимен бірге ол 32 ойын қатары жеңіліссіз өткен «Алтын команданың» ядросын құрады. Осы кезеңде олар 1952 жылы Хельсинкидегі финалда Югославияны 2:0 есебімен ұтып, Олимпиада чемпиондары атанды, ал Цибор бұл ойында бір гол соқты. Сондай-ақ, олар Англияны екі рет жеңді: Уэмбли стадионында 6:3 есебімен және 1954 жылы 7:1 есебімен. 1953 жылы олар Орталық Еуропа халықаралық кубогын жеңіп алды. Бұл сәттілік 1954 жылғы әлем чемпионатына финалда Германияға 3:2 есебімен ұтылып тоқтады, бірақ Цибор тағы да финалда бір гол соқты.

Хонвед

1953 жылы Цибор «Хонвед» клубына қосылды, оның құрамаластары Пушкаш, Кочиш және Бозсик сияқты халықаралық деңгейдегі ойыншылар болды. Клубта ойнаған кезінде ол 1954 және 1955 жылдары тағы екі рет Венгрия чемпионатының жеңімпазы атанды. 1955 жылы ол 20 гол соққаннан кейін чемпионаттың үздік мергені болды. 1956 жылы «Хонвед» Еуропа кубогына қатысып, бірінші турда «Атлетик Бильбао» клубымен кездесті. «Хонвед» алғашқы ойында 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады, бірақ үйдегі ойынды өткізуге үлкермес бұрын, Будапештте Венгрия революциясы басталды. Ойыншылар Венгрияға қайтудан бас тартып, «Атлетик» клубымен қайта кездесуді Брюссельдегі «Хейзел» стадионында өткізуге келісті. Алайда, ойынның басында «Хонвед» қақпашысы жарақат алып, қосымша ойыншы шақыруға рұқсат болмағандықтан, Цибор қақпаға тұруға мәжбүр болды. 3:3 есебімен тең түскеніне қарамастан, олар жалпы есеп бойынша 6:5 есебімен турнирден шығарылды. Бұл жеңіліс «Хонведті» қиын жағдайға түсірді. Ойыншылар Будапешттен отбасыларын шақырып әкелді және ФИФА мен Венгрия футбол федерациясының қарсылығына қарамастан, Италия, Португалия, Испания және Бразилия елдері бойынша қайырымдылық турнирін ұйымдастырды. Еуропаға оралғаннан кейін ойыншылар өздерінің жолдарын айырды. Бозсик сияқты кейбіреулері Венгрияға оралды, ал Цибор, Кочиш және Пушкаш сияқты басқалары Батыс Еуропада жаңа клубтар тапты.

Барселона футбол клубы

Цзибор бастапқыда Италияға барып, AS Roma үшін бірнеше бейресми ойын ойнады, содан кейін тағы бір венгр босқыны Ладислао Кубала оны және Сандор Кочисті өзімен бірге FC Барселонаға қосылуға көндірді, онда ол команданың аса маңызды ойыншысы болды. Ол Ла Лигадағы тұңғыш ойынында Валенсия CF-ге қарсы өткен 6:0 есебімен жеңіске жетті. Рамальетс, Эваристо және Луис Суарес сияқты ойыншылары бар команда құрамында Цзибор 1959 жылы Копа дель Генералиссимо мен Ла Лиганы қос жеңіспен ұтып алды, ал 1960 жылы Ла Лига мен Жәрмеңкелер кубогын қос жеңіспен жеңіп алды. Ол Копа финалында ойнамаса да, Жәрмеңкелер кубогының финалында екі гол соқты, нәтижесінде CF Барселона Бирмингем Ситиді 4:2 есебімен жеңді. CF Барселона және Цзибор 1961 жылы Еуропа кубогының финалына да жетті, онда ол Барселона португалдық S. L. Бенфика клубына 3:2 есебімен жеңіліп, гол соқты.

Кейінгі мансап

Барселонада үш маусым ойнағаннан кейін, ол 1961–62 маусымда жергілікті қарсыласы "Эспаньол" клубына қосылды. Швейцарияда "Базель" және Австрияда "Австрия Вена" клубтарында қысқа ғана уақыт ойнады. 1964 жылы Канадаға көшіп, Шығыс Канада кәсіби футбол лигасының "Гамильтон Стиллерс" клубына қосылды. 1964 жылғы маусымды Ұлттық футбол лигасының "Hungária SC Toronto" командасымен аяқтады. 1965 жылы "Торонто Сити" клубында ойнады.