Кіріспе

1964 жылы Майкл Андерсон түсірген фильм. "Ашиядан қашу" (aka Ashiya Kara no hiko) – 1964 жылы Жапониядағы Ашия әуе базасынан ұшып келе жатқан АҚШ Әуе күштерінің әуе құтқару қызметі туралы фильм. 1960 жылдардың басында түсірілген бұл американдық-жапондық фильмде ұшқыштар экипажының міндеті – жасыл теңіздегі қиын жағдайда қалған жапон азаматтарын құтқару. Фильм 1956 жылы жарық көрген Эллиотт Арнольдтың "Құтқару!" романы негізінде түсірілген (1959 жылы "Ашиядан қашу" деген атпен қайта басылған). Жапонияда "Ashiya Kara no hiko" деген атпен шығарылды.

Сюжет

Ашхиа әуе базасындағы АҚШ Әскери-әуе күштерінің әуе құтқару қызметінің Майк Такасима (Юл Бриннер), полковник Гленн Стивенсон (Ричард Видмарк) және 1-дәрежелі лейтенант Джон Грегг (Джордж Чакирис) – жапон кемесінің апаттан құтқарылғандарын іздеуге шықты, кеме әлі де ашулы дауылда қалған еді. Апат болған жерге ұшып бара жатқанда, әрқайсысы өмірінен бір шақ еске түсіреді: Грегг Еуропадағы лавинаны еске алады, оның Сикорски H 19 Chickasaw тікұшағы тауға тым жақын келгенде лавина жүзді. Сол лавинадан құтқаруға тырысқан адамдар тобы тірідей көміліп қалды. Осы оқиғадан кейін ол жалғыз ұшудан қорқатын болды. Стивенсон, жапондарға терең наразылықпен қараған, өзінің жек көруінің себебін еске алады: Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Филиппинде азаматтық ұшқыш болып жұмыс істегенде ол Кэролайн Гордонмен (Ширли Найт) танысып, үйленді. Бірақ кейін ол және олардың нәресте ұлы жапондық тұтқын лагерінде қайтыс болды, себебі оларға жапон әскерлеріне арналған медициналық көмек көрсетілмеді. Такасима, анасы поляк, әкесі жапон, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде армияның десантшысы болғанда алжирлік Лейламен (Даниель Гобер) болған трагедиялық махаббатын еске алады. Ол көпірдің жарылып кетуін тоқтата алмады, ал Лейла оның бөлімшесі қаладан шығарылатынын естіген соң оны іздеу үшін сол көпірге жүгірген еді. Стивенсон, Грегг және Такасима – жапон азаматтарын теңізден құтқару үшін жіберілген екі Grumman HU 16 Albatross дидропланының алдыңғы ұшағының экипажы. Бір HU 16 қатты теңізде құлағанда, Стивенсон жапондықтардың өмірі үшін ұшағын қауіпке салудан бас тартады. Бірақ соңғы сәтте ол Кэролайннің «жек көрмеуге» деген өлім алдындағы жалбарынын есіне түсіреді және өзінің наразылығын жеңеді. Такасима құтқару құралдарымен бірге құтқару салдарына парашютпен түсуге ерікті болады. Стивенсон мен Грегг ұшақты теңізге қондырып, аман қалғандарды құтқарады, бірақ Стивенсон қонғанда жарақаттанады, сол себепті Грегг өзінің қорқынышын жеңіп, қауіпті ұшып кетуді және Ашияға қайта ұшуды жүзеге асыруға мәжбүр болады.

Өндіріс

"Ашиядан қашқан" фильмінің түсірілімдері 1962 жылдың 27 тамызында 12 апталық кесте бойынша басталды.

Қабылдау

Фильм сыншысы Говард Томпсон The New York Times газетінде жазғанда, "Ашиядан қашу" фильмі туралы сын-пікірі өте теріс болды: "Кейде фильмнің қаншалықты тұрақты түрде нашар болатынын көру қызықты. Осымен қызығушылар "Ашиядан қашу" фильмін көруге баруы мүмкін, ол кеше "Плац" және басқа "Премьералық көрсетілім" театрларында көрсетілді." Авиациялық фильмдер тарихшысы Стивен Пендо "Кинодағы авиация" (1985) кітабында осыған ұқсас пікір білдірді; "Ашиядан қашу" фильмі "жалықтыратын" және "тынышсыз көптеген флэшбектермен" бұзылған.