Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгр инженері, университет профессоры, академик Хеллер Ласло (1907–1980) – венгр профессоры және механикалық инженер, электр станциялары үшін Heller–Forgó құрғақ салқындату мұнарасының авторы ретінде танылған.
Hungarian engineer, university professor, academic
Heller László (1907–1980) was a Hungarian professor and mechanical engineer credited with inventing the Heller–Forgó dry cooling tower system for power stations.
HellerForgó жүйесі
Heller–Forgó жүйесі осы жүйені өнеркәсіптік тұрғыда іске асыруға белсенді қатысқан Heller және László Forgó (1907–1985) есімдерімен аталады. Бұл жүйе электр станцияларында салқындату суын тиімді пайдалану арқылы маңызды мәселені шешті, сондай-ақ «Тікелей құрғақ салқындату жүйесі» деп те белгілі. Олардың өнертабысының негізгі мақсаты – суық суды инъекциялау арқылы вакуумдық буды конденсациялау болып табылады. Әлі жылы су ұсақ қырлы жылу алмастырғышқа еніп, салқындап, цикл қайталанғанда қайта қолдануға жарамды болады. Жүйеге сумен салқындатылатын бу конденсаторы, айналымдық машиналар тобы, айналымдық су желісі және Forgó типті су-ауа жылу алмастырғыштары бар құрғақ салқындату мұнарасы кіреді. Хеллердің маңызды жетістігі – келіп түсетін салқындату суының белгілі бір температурасы үшін ең төменгі конденсатор температурасын алу, мұнда соңғы температура айырмасын (СТА) мүмкіндігінше төмен ұстау қажет. Жұмыс сұйығы мен салқындату ауасы арасындағы жылу алмасу тек конвекция арқылы жүзеге асырылады, ылғалды салқындату мұнарасындағыдай булану арқылы емес. Хеллер мен Форго құрған фирма 1992 жылы жекешелендіруден бастап 2020 жылға дейін акцияларын сақтап тұрған MDAX тізіміндегі GEA Group компаниясының назарын аударды, содан кейін EGI фирмасы Венгрияның монополиялық электр компаниясы, мемлекеттік MVM Group-қа сатылды. 2023 жылы бұл жүйе ылғалды салқындату мұнарасын ауыстыруға қызығушылық танытқан ирандық ғалымдардың назарын өзіне тартты.
The Heller–Forgó system is named after Heller and László Forgó (1907–1985), the active collaborator in the industrial implementation of the system. Also known as the Indirect Dry Cooling System, it solved an important problem at power stations by utilizing cooling water more efficiently. The main point of their invention was to condense the vacuum steam using an injection of cool water. The still warm water enters into the fine gilled heat exchanger, cools down and becomes usable again for when the cycle is repeated. Installations include a water cooled steam condenser, circulating machine groups, circulating water mains and a dry cooling tower which contains Forgó type water to air heat exchangers. Heller's key achievement was to obtain the least condenser temperature for a given temperature of incoming cooling water by keeping the terminal temperature difference (TTD) as low as possible. The heat transfer between the working fluid and the cooling air is achieved by convection only and not by evaporation as in a wet cooling tower. The firm set up by Heller and Forgo attracted attention from MDAX listed GEA Group which held its shares from its privatization in 1992, until 2020 when the EGI firm was sold to Hungary’s monopoly power company, state owned MVM Group. In 2023 the system attracted the attention of some Iranian academics who were interested in the replacement of a wet cooling tower.
Сыйлықтар, марапаттар және мұра
2004 жылы венгр астрономы Кристян Сарнечкий Piszkéstető станциясында ашқан 276975 Heller астероиды оның құрметіне берілген.
Asteroid 276975 Heller, discovered by Hungarian astronomer Krisztián Sárneczky at Piszkéstető Station in 2004, was named in his honor.