Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вильгельмс Пурвитис (Vilhelms Purvītis; 3 наурыз 1872 – 14 қаңтар 1945) – латыш суретшісі, пейзаж жанрын дамытқан және Латвия өнер академиясын құрған, 1919 жылдан 1934 жылға дейін оның ректоры болған педагог.
Latvian painter
Vilhelms Purvītis (3 March 1872 – 14 January 1945) was a landscape painter and educator who founded the Latvian Academy of Art and was its rector from 1919 to 1934.
Өмірбаян
Вилхемс Пурвитис дүниеге келген Ливония губернаторлығының Рига округінің Заубе еншісінде (қазіргі Цесис муниципалитеті), диірменші отбасында. Ол отбасымен Витебск губерниясына көшіп келгенге дейін жергілікті шіркеу мектебінде оқыды. 1888 жылға дейін Пурвитис Дрисса (Қазіргі Беларусь) муниципалды мектебінде оқыды, онда оның сурет салу қабілеті алғаш рет байқалды. Отбасы Видземеге оралғанда Пурвитис екі жыл Смильтень ауылдық округінде әкесінің диірменінде жұмыс істеді. 1890 жылы Пурвитис 1890 жылдан 1897 жылға дейін Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы Императорлық өнер академиясында, негізінен Архип Куинджимен бірге білім ала бастады. Академияда ол голландтың ескі шеберлерінің суреттерін оқыды және тағы екі латыш суретшісі Янис Розенталс және Йохан Вальтермен жақын достыққа түсті. 1898 жылы Пурвитис, Розенталс және Вальтер Еуропаға оқу сапарына барды, ал оның суреттері Берлин, Мюнхен, Париж және Лионда үлкен ризашылыққа ие болды. 1899 жылы Ригаға оралып, сурет салудан жеке сабақ бере бастады. 1902 жылы ол қар суреттерін зерттеу үшін Норвегиядағы Шпицбергенге барды. 1905 жылғы революциядан кейін Пурвитис Таллинне барып, жергілікті Реалшюледе сурет мұғалімі болып жұмыс істеді. 1909 жылы Пурвитис Ригаға оралып, Рига қаласының өнер мектебінің директоры болды. 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Рига қалалық өнер мектебі Санкт-Петербургке көшірілді, ол 1916 жылы жабылды. 1917 жылғы Ресейдегі төңкерістен кейін Пурвитис денсаулығын жақсарту үшін Норвегияға барып, өзінің алғашқы жеке көрмесін Ослода өткізді. 1918 жылы Пурвитис Германия басып алған Ригаға оралды. 1919 жылы Рига қалалық өнер мұражайының (Қазіргі: Латвия ұлттық өнер мұражайы) директоры болды, сондай-ақ Латвияның өнер академиясының негізін қалаушылардың бірі болды және оның бірінші ректоры болып сайланды. 1921-1944 жылдары Латвия өнер академиясының пейзаж суретшілігі шеберханасының жетекшісі, 1919-1940 жылдары Латвия университетінің сәулет кафедрасының бейнелеу өнері және 1909-1915 жылдары Рига қалалық өнер мектебінің директоры болған Пурвитистің көптеген ізбасарлары болды және ол бүкіл латыш суретшілігінің мектеп жетекшісі болды. Латвия Республикасы кезінде Пурвитис Еуропадағы латыш өнерінің көптеген көрмелерін ұйымдастырды. 1940 жылы Латвияны Кеңес Одағы басып алғаннан кейін Пурвитис музей директоры лауазымынан босатылды, бірақ Өнер академиясында жұмыс істеуін жалғастырды. 1942 жылы Ригада оның соңғы көрмесі өтті. 1944 жылы Пурвитистің үйі мен цехы Елгава шайқасында қираған кезде оның барлық заттары мен көптеген еңбектері жоғалды. Пурвитис Лиепаяға, содан Данцигке көшірілуге мәжбүр болды. Вильгельмс Пурвитис 1945 жылы 14 қаңтарда Гессен штатының Бад-Наухаймда қайтыс болды. Пурвитистің сүйегі Латвия тәуелсіздігін алғаннан кейін 1994 жылы Рига орманындағы зиратта қайта жерленді. Ол үш жұлдыз орденінің (III және II класты) және тағы көптеген ордендермен марапатталды. Тұрақты тәжірибе жасап, қар көріністерінің шебері болған Пурвитис реалист суретші ретінде бастады, импрессионизмге бет бұрды, кейіннен Сезанн мен Мунктің ықпалына ие болды. Оның "Қыс" (1910) картинасы да модерннің әсерін көрсетеді. Ол XX ғасырдың бірінші жартысындағы ең ірі латыш суретшілерінің бірі болып саналады. Оның пейзаждары жергілікті мотивтерге толы, ал латыш табиғаты неоромантикалық атмосферада суреттеледі. Өмірінде мыңнан астам сурет пен сурет шығарды, олардың көбі көрмеге қойылмаған, өйткені ол оларды өз пәтерінде жинауды жөн көрді.
Vilhems Purvītis was born in Zaube Parish (now Cēsis Municipality), Kreis Riga, in the Governorate of Livonia in a family of a miller. He studied in a local parish school until his family moved to Vitebsk Governorate. Until 1888 Purvītis studied in a municipal school in Drissa (Today: Belarus) where his drawing skills were noticed for the first time. When his family returned to Vidzeme Purvītis worked in his father's mill in Smiltene parish for two years. In 1890 Purvītis started studies at the Imperial Academy of Arts in Saint Petersburg, Russia from 1890 to 1897, primarily under Arkhip Kuindzhi, graduating with the Grand Gold Medal. While in the academy he studied paintings of old Dutch masters and became close friends with two other Latvian painters Janis Rozentāls and Johan Valter. In 1898, Purvītis, Rozentāls, and Valter took a study trip across Europe, and his paintings were exhibited in Berlin, Munich, Paris, and Lyon to great acclaim. In 1899 he returned to Riga and started to give private lessons in painting. In 1902 he traveled to Spitzbergen in Norway to study the painting of snow. After the Revolution of 1905 Purvītis traveled to Tallinn where he worked as a drawing teacher in a local Realschule. In 1909 Purvītis returned to Riga and became director of a Riga city art school. After the First World War started in 1915, Riga city art school was evacuated to St. Petersburg where it was closed in 1916. After the Russian revolutions of 1917 Purvītis went to Norway to improve his health and held his first solo exhibition in Oslo. In 1918 Purvītis returned to German occupied Riga. In 1919 he became director of a Riga city art museum (Today: Latvian National Museum of Art) and also was one of the founders of the Art Academy of Latvia and was elected as its first rector. As the leader of the landscape painting workshop at the Latvian Academy of Art from 1921 to 1944, of visual arts in the architecture department at the University of Latvia from 1919 to 1940, and director of the Riga City Art School from 1909 to 1915, Purvītis had a host of followers and was the acknowledged leader of a whole school of Latvian painting. During the period of the Republic of Latvia Purvītis also organized many exhibitions of Latvian art in Europe. After the Soviet occupation of Latvia in 1940 Purvītis was dismissed from the post of museum director but continued to work in the Art Academy. In 1942 his last exhibition in Riga was held. In 1944 Purvītis lost all of his belongings and many of his works when his house and workshop were destroyed during the Battle of Jelgava in the summer of 1944. Purvītis was forced to evacuate to Liepāja and from there to Danzig. Wilhelms Purvītis died on 14 January 1945 in Bad Nauheim, Hessen. Purvītis' remains were reinterred at the Riga Forest Cemetery in 1994 after Latvia regained its independence. He was awarded the Order of three stars (III and II class) and many more decorations. Constantly experimenting and becoming a master of snow scenes, Purvītis began as a Realist painter, turned to Impressionism, and was later influenced by Cézanne and Munch. His painting Winter (1910) also suggests the influence of Art Nouveau. He is considered one of the greatest Latvian painters during the first half of the 20th century. His landscapes are full of local motives and Latvian nature is portrayed in the neo romantic atmosphere. During his lifetime he produced more than a thousand paintings and drawings and many of them were never exhibited because he preferred to collect them in his apartment.