Кіріспе

Акрилат полимері (акрил немесе полиакрил деп те аталады) – акрилат мономерлерінен дайындалған полимерлер тобы. Бұл пластмассалардың мөлдірлігімен, сынбауға төзімділігімен және серпімділігімен ерекшеленеді. Акрилат полимері көбінесе косметикада, мысалы, тырнақ лагында жабысқыш ретінде қолданылады.

Тарих

Акрил полимерін алғаш рет синтездегенін 1880 жылы Г. В. А. Кальбаум хабарлаған.

Акрил эластомерлері

Акрил эластомері – акрилді қышқыл алкилестерінен (этил немесе бутил эфирі) тұратын синтетикалық каучук түрін білдіретін жалпы термин. Акрил эластомері 170–180 °C температураға төзімділікпен қатар, жылу мен майға төзімділік сипаттарына ие. Ол негізінен автомобильдерге арналған май тығыздағыштарын (oil seals) және қаптамаларын жасау үшін қолданылады. Акрил эластомерін екі түрге бөлуге болады. "Ескі" типтерге хлорлы ACM (акрилді қышқыл эфирі мен 2-хлорэтилвинил эфирінің кополимері) және хлорсыз ANM (акрилді қышқыл эфирі мен акрилонитрилдің кополимері) жатады. "Жаңа" типтерінде хлор болмайды және олар көбелектерге байланысты дақтарға аз бейім. ANM суға сәл жақсы төзімді болғанымен, екі типтің арасында физикалық айырмашылықтар жоқ. Материалдың суыққа төзімділігі төмен, қанығу температурасы ескі типтер үшін –15 °C, ал жаңа типтер үшін –28–30 °C шамасында болады. Вулканизациялау тұрғысынан алғанда, ескі тип үшін стандартты әдіс – аминмен вулканизациялау. Тұрақты деформацияны азайту үшін ескі типті 150 °C температурада 24 сағат бойы керітіп шығару қажет. Ал жаңа типте металл сабын мен күкірттің қосылуы арқасында престеу кезіндегі және одан кейінгі вулканизациялау уақыты едәуір қысқарады. Оның ерекше қасиеттері жоқ. Жаңа типтің серіктік және тозуға төзімділігі нашар, сондай-ақ оның электрлік қасиеттері акрилонитрил-бутадиен каучугі мен бутил каучугіне қарағанда айтарлықтай төмен.

Қолданылуы

Полиакрилат эмульсиясы, сулы жабын, сыртқы және ішкі "латекс" үй бояулары үшін байланыстырғыш ретінде қолданылады. Акрил бояулары суретшілердің бояулары ретінде. Акрил талшығы. Суда еритін натрий полиакрилаты – қалыңдатушы зат, бірлік массаға жоғары сіңіру қабілетіне ие болғандықтан, бір рет қолданылатын бекіткіштерде (подгузниктерде) қолданылатын суперабсорбциялық полимерді (SAP) өндіруге арналған полимер. Акрил шайыры – қысымға сезімтал жабысқаш ретінде. "Супер желім" цианоакрилаттың құрамынан жасалған. Полиметилметакрилат – акрилдік шыны (немесе жай ғана акрилдік табақ) ретінде немесе Плексиглас, Перспекс сияқты саудалық атаулармен сатылатын, сынға төзімді, мөлдір табақ. Полиакрилаттар косметикалық өнімдерде реология модификаторлары және пленка түзетін заттар ретінде қолданылады, және олар әдетте акрил қышқылының полимерлері болып табылады.